Tài liệu ôn thi THPT Quốc gia môn Hóa học

 - Trang 1 - 
PHẦN MỘT: LÍ THUYẾT VÀ CÂU HỎI HÓA HỮU CƠ THƯỜNG GẶP 
VẤN ĐỀ 1: NHỮNG CHẤT PHẢN ỨNG ĐƯỢC VỚI DUNG DỊCH AgNO3/NH3 
LÍ THUYẾT 
Những chất tác dụng được với dung dịch AgNO3/NH3 gồm 
1. Ank-1-in (ankin có liên kết ba ở đầu mạch): Phản ứng thế H bằng ion kim loại Ag 
Các phương trình phản ứng: 
R-C≡CH + AgNO3 + NH3 → R-C≡CAg + NH4NO3 
Đặc biệt 
CH≡CH + 2AgNO3 + 2NH3 → AgC≡CAg + 2NH4NO3 
Các chất thường gặp: axetilen (etin) C2H2; propin CH3-C≡C; vinyl axetilen CH2=CH-C≡CH 
Nhận xét: Chỉ có C2H2 phản ứng theo tỉ lệ 1:2 còn các ank-1-ankin khác phản ứng theo tỉ lệ 1:1 
2. Andehit (phản ứng tráng gương): Trong phản ứng này andehit đóng vai trò là chất khử 
Các phương trình phản ứng: 
R-(CHO)x + 2xAgNO3 + 3xNH3 + xH2O → R-(COONH4)x + 2xAg + 2xNH4NO3 
Andehit đơn chức (x=1) 
R-CHO + 2AgNO3 + 3NH3 + H2O → R-COONH4 + 2Ag + 2NH4NO3 
Tỉ lệ mol nRCHO : nAg = 1:2 
Riêng andehit fomic HCHO tỉ lệ mol nHCHO : nAg = 1:4 
HCHO + 4AgNO3 + 6NH3 + 2H2O → (NH4)2CO3 + 4Ag + 4NH4NO3 
Nhận xét: 
- Dựa vào phản ứng tráng gương có thể xác định số nhóm chức - CHO trong phân tử andehit. Sau đó 
để biết andehit no hay chưa no ta dựa vào tỉ lệ mol giữa andehit và H2 trong phản ứng khử andehit 
tạo ancol bậc I 
- Riêng HCHO tỉ lệ mol nHCHO : nAg = 1:4. Do đó nếu hỗn hợp 2 andehit đơn chức tác dụng với 
AgNO3 cho nAg > 2.nandehit thì một trong 2 andehit là HCHO 
- Nếu xác định CTPT của andehit thì trước hết giả sử andehit không phải là HCHO và sau khi giải 
xong thử lại với HCHO. 
3. Những chất có nhóm -CHO 
- Tỉ lệ mol nchất : nAg = 1:2 
+ axit fomic: HCOOH 
+ Este của axit fomic: HCOOR 
+ Glucozo, fructozo: C6H12O6 
+ Mantozo: C12H22O11 
CÂU HỎI 
Câu 1: Dãy gồm các chất đều tác dụng với AgNO3 trong dung dịch NH3, là: 
A. anđehit fomic, axetilen, etilen. B. anđehit axetic, axetilen, butin-2. 
C. anđehit axetic, butin-1, etilen. D. axit fomic, vinylaxetilen, propin. 
Câu 2: Cho dãy các chất: C2H2, HCHO, HCOOH, CH3CHO, (CH3)2CO, C12H22O11 (mantozơ). Số 
chất trong dãy tham gia được phản ứng tráng gương là 
A. 3. B. 5. C. 6. D. 4. 
Câu 3: Cho dãy các chất: glucozơ, xenlulozơ, saccarozơ, tinh bột, mantozơ. Số chất trong dãy tham gia 
phản ứng tráng gương là 
A. 3. B. 4. C. 2. D. 5. 
Câu 4: Cho dãy các chất: HCHO, CH3COOH, CH3COOC2H5, HCOOH, C2H5OH, HCOOCH3. Số 
chất trong dãy tham gia phản ứng tráng gương là 
A. 3. B. 6. C. 4. D. 5. 
Câu 5: Cho các hợp chất hữu cơ: C2H2; C2H4; CH2O; CH2O2 (mạch hở); C3H4O2 (mạch hở, đơn chức). 
Biết C3H4O2 không làm chuyển màu quỳ tím ẩm. Số chất tác dụng được với dung dịch AgNO3 trong 
NH3 tạo ra kết tủa là 
A. 2. B. 4. C. 3. D. 5. 
 - Trang 2 - 
Câu 6: Dãy gồm các dung dịch đều tham gia phản ứng tráng bạc là: 
A. Glucozơ, glixerol, mantozơ, axit fomic. 
B. Glucozơ, fructozơ, mantozơ, saccarozơ. 
C. Glucozơ, mantozơ, axit fomic, anđehit axetic. 
D. Fructozơ, mantozơ, glixerol, anđehit axetic. 
Câu 7: Cho dãy các chất: anđehit axetic, axetilen, glucozơ, axit axetic, metyl axetat. Số chất trong dãy 
có khả năng tham gia phản ứng tráng bạc là 
A. 3. B. 2. C. 5. D. 4. 
Câu 8: Các chất trong dãy nào sau đây đều tạo kết tủa khi cho tác dụng với dung dịch AgNO3 trong 
NH3 dư, đun nóng? 
A. vinylaxetilen, glucozơ, axit propionic. B. vinylaxetilen, glucozơ, anđehit axetic. 
C. glucozơ, đimetylaxetilen, anđehit axetic. D. vinylaxetilen, glucozơ, đimetylaxetilen. 
Câu 9: Chất nào dưới đây khi cho vào dung dịch AgNO3 trong NH3 dư, đun nóng, không xảy ra 
phản ứng tráng bạc? 
A. Mantozơ. B. Fructozơ. C. Saccarozơ. D. Glucozơ. 
VẤN ĐỀ 2: NHỮNG CHẤT TÁC DỤNG VỚI Cu(OH)2 
LÍ THUYẾT 
I. Phản ứng ở nhiệt độ thường 
1. Ancol đa chức có các nhóm -OH kề nhau 
- Tạo phức màu xanh lam 
- Ví dụ: etilen glicol C2H4(OH)2; glixerol C3H5(OH)3 
TQ: 2CxHyOz + Cu(OH)2 → (CxHy-1Oz)2Cu + 2H2O 
 Màu xanh lam 
2. Những chất có nhiều nhóm OH kề nhau 
- Tạo phức màu xanh lam 
- Glucozo, frutozo, saccarozo, mantozo 
TQ: 2CxHyOz + Cu(OH)2 → (CxHy-1Oz)2Cu + 2H2O 
 Màu xanh lam 
3. Axit cacboxylic RCOOH 
2RCOOH + Cu(OH)2 → (RCOO)2Cu + 2H2O 
4. tri peptit trở lên và protein 
- Có phản ứng màu biure với Cu(OH)2/OH- tạo phức màu tím 
II. Phản ứng khi đun nóng 
- Những chất có chứa nhóm chức andehit –CHO khi tác dụng với Cu(OH)2 đun nóng sẽ cho kết 
tủa Cu2O màu đỏ gạch 
- Những chất chứa nhóm – CHO thường gặp 
 + andehit 
+ Glucozo 
+ Mantozo 
RCHO + 2Cu(OH)2 + NaOH 
ot RCOONa + Cu2O↓đỏ gạch + 2H2O 
( Những chất không có nhiều nhóm OH kề nhau, chỉ có nhóm –CHO thì không phản ứng với 
Cu(OH)2 ở nhiệt độ thường) 
CÂU HỎI 
Câu 1: Cho các chất có công thức cấu tạo như sau: HOCH2-CH2OH (X); HOCH2-CH2-CH2OH (Y); 
HOCH2-CHOH-CH2OH (Z); CH3-CH2-O-CH2-CH3 (R); CH3-CHOH-CH2OH (T). Những chất tác 
dụng được với Cu(OH)2 tạo thành dung dịch màu xanh lam là 
A. X, Y, Z, T. B. X, Y, R, T. C. Z, R, T. D. X, Z, T. 
Câu 2: Cho các chất: rượu (ancol) etylic, glixerin (glixerol), glucozơ, đimetyl ete và axit fomic. 
Số chất tác dụng được với Cu(OH)2 là 
A. 4. B. 3. C. 1. D. 2. 
 - Trang 3 - 
Câu 3: Cho các hợp chất sau: (a) HOCH2-CH2OH. (b) HOCH2-CH2-CH2OH. (c) 
HOCH2-CH(OH)-CH2OH. (d) CH3-CH(OH)-CH2OH. (e) CH3-CH2OH. (f) CH3-O-CH2CH3. 
Các chất đều tác dụng được với Na, Cu(OH)2 là: 
A. (a), (b), (c). B. (c), (d), (f). C. (a), (c), (d). D. (c), (d), (e). 
Câu 4: Các dung dịch phản ứng được với Cu(OH)2 ở nhiệt độ thường là: 
A. lòng trắng trứng, fructozơ, axeton. B. anđehit axetic, saccarozơ, axit axetic. 
C. fructozơ, axit acrylic, ancol etylic. D. glixerol, axit axetic, glucozơ. 
Câu 5: Chất X có các đặc điểm sau: phân tử có nhiều nhóm -OH, có vị ngọt, hoà tan Cu(OH)2 ở 
nhiệt độ thường, phân tử có liên kết glicozit, làm mất màu nước brom. Chất X là 
A. xenlulozơ. B. mantozơ. C. glucozơ. D. saccarozơ. 
Câu 6: Cho các chất: saccarozơ, glucozơ, fructozơ, etyl fomat, axit fomic và anđehit axetic. Trong 
các chất trên, số chất vừa có khả năng tham gia phản ứng tráng bạc vừa có khả năng phản ứng với 
Cu(OH)2 ở điều kiện thường là 
A. 3. B. 5. C. 4. D. 2. 
Câu 7.: Dãy các chất nào dưới đây đều phản ứng được với Cu(OH)2 ở điều kiện thường? 
A. Glucozơ, glixerol và saccarozơ. B. Glucozơ, glixerol và metyl axetat. 
C. Etylen glicol, glixerol và ancol etylic. D. Glixerol, glucozơ và etyl axetat. 
VẤN ĐỀ 3: NHỮNG CHẤT PHẢN ỨNG ĐƯỢC VỚI DUNG DỊCH Br2 
LÍ THUYẾT 
- Dung dịch brom có màu nâu đỏ 
- Những chất tác dụng với dung dịch brom gồm 
1. Hidrocacbon bao gồm các loại sau: 
 + Xiclopropan: C3H6 (vòng) 
 + Anken: CH2=CH2....(CnH2n) 
 + Ankin: CH≡CH.......(CnH2n-2) 
 + Ankadien: CH2=CH-CH=CH2...... (CnH2n-2) 
 + Stiren: C6H5-CH=CH2 
2. Các hợp chất hữu cơ có gốc hidrocacbon không no 
 + Điển hình là gốc vinyl: -CH=CH2 
3. Andehit R-CHO 
 R-CHO + Br2 + H2O → R-COOH + HBr 
4. Các hợp chất có nhóm chức andehit 
 + Axit fomic 
 + Este của axit fomic 
 + Glucozo 
 + Mantozo 
5. Phenol (C6H5-OH) và anilin (C6H5-NH2): Phản ứng thế ở vòng thơm 
OH
+ 3Br-Br
OH
Br
BrBr
+ 3HBr
 2,4,6-tribromphenol (kết tủa trắng) 
(dạng phân tử: C6H5OH + 3Br2 → C6H2Br3OH↓trắng + 3HBr ) 
- Tương tự với anilin 
 - Trang 4 - 
CÂU HỎI 
Câu 1: Cho dãy các chất: CH4, C2H2, C2H4, C2H5OH, CH2=CH-COOH, C6H5NH2 (anilin), C6H5OH 
(phenol), C6H6 (benzen). Số chất trong dãy phản ứng được với nước brom là 
A. 7. B. 5. C. 6. D. 8. 
Câu 2: Hiđrocacbon X không làm mất màu dung dịch brom ở nhiệt độ thường. Tên gọi của X là 
A. xiclopropan. B. etilen. C. xiclohexan. D. stiren. 
Câu 3: Chất X có công thức phân tử C3H7O2N và làm mất màu dung dịch brom. Tên gọi của X là 
A. axit α-aminopropionic. B. metyl aminoaxetat. 
C. axit β-aminopropionic. D. amoni acrylat. 
Câu 4: Trong các chất: xiclopropan, benzen, stiren, metyl acrylat, vinyl axetat, đimetyl ete, số chất 
có khả năng làm mất màu nước brom là 
A. 3. B. 5. C. 4. D. 6. 
Câu 5: Cho dãy các chất: stiren, ancol benzylic, anilin, toluen, phenol (C6H5OH). Số chất trong dãy 
có khả năng làm mất màu nước brom là 
A. 5. B. 4. C. 3. D. 2. 
Câu 6: Cho dãy các chất: cumen, stiren, isopren, xiclohexan, axetilen, benzen. Số chất trong dãy 
làm mất màu dung dịch brom là 
A. 5. B. 4. C. 2. D. 3. 
Câu 7: Hiđrocacbon nào sau đây khi phản ứng với dung dịch brom thu được 1,2-đibrombutan? 
A. But-1-en. B. Butan. C. Buta-1,3-đien. D. But-1-in. 
Câu 8: Cho dãy chất sau: isopren, anilin, anđehit axetic, toluen, pentan, axit metacrylic và stiren. Số 
chất trong dãy phản ứng được với nước brom là 
A. 6. B. 4. C. 7. D. 5. 
VẤN ĐỀ 4: NHỮNG CHẤT PHẢN ỨNG ĐƯỢC VỚI H2 
LÍ THUYẾT 
1. Hidrocacbon bao gồm các loại sau: 
 Hidrocacbon bao gồm các loại sau: 
 + xicloankan vòng 3 cạnh:CnH2n 
 VD: Xiclopropan: C3H6 (vòng 3 cạnh), xiclobutan C4H8 (vòng 4 cạnh)... 
(các em nhớ là vòng 3 cạnh và 4 cạnh nhé VD C6H10 mà vòng 3,4 cạnh vẫn được) 
 + Anken: CH2=CH2....(CnH2n) 
 + Ankin: CH≡CH.......(CnH2n-2) 
 + Ankadien: CH2=CH-CH=CH2...... (CnH2n-2) 
 + Stiren: C6H5-CH=CH2 
 + benzen (C6H6), toluen (C6H5-CH3).... 
2. Các hợp chất hữu cơ có gốc hidrocacbon không no 
 + Điển hình là gốc vinyl: -CH=CH2 
3. Andehit R-CHO → ancol bậc I 
 R-CHO + H2 → R-CH2OH 
4. Xeton R-CO-R’ → ancol bậc II 
 R-CO-R’ + H2 → R-CHOH-R’ 
5. Các hợp chất có nhóm chức andehit hoặc xeton 
- glucozo C6H12O6 
CH2OH-[CHOH]4-CHO + H2 → CH2OH-[CHOH]4-CH2OH 
 Sobitol 
- Fructozo C6H12O6 
CH2OH-[CHOH]3-CO-CH2OH + H2 → CH2OH-[CHOH]4-CH2OH 
 Sobitol 
 - Trang 5 - 
CÂU HỎI 
Câu 1: Cho các chất sau: CH3-CH2-CHO (1), CH2=CH-CHO (2), (CH3)2CH-CHO (3), CH2=CH-
CH2-OH (4). Những chất phản ứng hoàn toàn với lượng dư H2 (Ni, t
o) cùng tạo ra một sản phẩm là: 
A. (2), (3), (4). B. (1), (2), (4). C. (1), (2), (3). D. (1), (3), (4). 
Câu 2: Cho các chất: xiclobutan, 2-metylpropen, but-1-en, cis-but-2-en, 2-metylbut-2-en. Dãy gồm 
các chất sau khi phản ứng với H2 (dư, xúc tác Ni, t
o), cho cùng một sản phẩm là: 
A. xiclobutan, 2-metylbut-2-en và but-1-en. 
B. but-1-en, 2-metylpropen và cis-but-2-en. 
C. 2-metylpropen, cis-but-2-en và xiclobutan. 
D. xiclobutan, cis-but-2-en và but-1-en. 
Câu 3: Hiđro hoá chất hữu cơ X thu được (CH3)2CHCH(OH)CH3. Chất X có tên thay thế là 
A. 2-metylbutan-3-on. B. 3-metylbutan-2-ol. 
C. metyl isopropyl xeton. D. 3-metylbutan-2-on. 
Câu 4: Dãy gồm các chất đều tác dụng với H2 (xúc tác Ni, t
o), tạo ra sản phẩm có khả năng phản 
ứng với Na là: 
A. C2H3CHO, CH3COOC2H3, C6H5COOH. 
B. C2H3CH2OH, CH3COCH3, C2H3COOH. 
C. CH3OC2H5, CH3CHO, C2H3COOH. 
D. C2H3CH2OH, CH3CHO, CH3COOH. 
Câu 5: Có bao nhiêu chất hữu cơ mạch hở dùng để điều chế 4-metylpentan-2-ol chỉ bằng phản ứng 
cộng H2 (xúc tác Ni, t
o)? 
A. 2. B. 5. C. 4. D. 3. 
Câu 6: Ứng với công thức phân tử C3H6O có bao nhiêu hợp chất mạch hở bền khi tác dụng với 
khí H2 (xúc tác Ni, to) sinh ra ancol? 
A. 3. B. 4. C. 2. D. 1. 
Câu 7: Trong các chất: stiren, axit acrylic, axit axetic, vinylaxetilen và butan, số chất có khả năng 
tham gia phản ứng cộng hiđro (xúc tác Ni, đun nóng) là 
A. 4. B. 2. C. 5. D. 3. 
Câu 8: Cho các chất: but-1-en, but-1-in, buta-1,3-đien, vinylaxetilen, isobutilen, anlen. Có bao nhiêu 
chất trong số các chất trên khi phản ứng hoàn toàn với khí H2 dư (xúc tác Ni, đun nóng) tạo ra butan? 
A. 4. B. 6. C. 5. D. 3. 
VẤN ĐỀ 5: NHỮNG CHẤT PHẢN ỨNG ĐƯỢC VỚI DUNG DỊCH NaOH 
LÍ THUYẾT 
+ Dẫn xuất halogen 
R-X + NaOH → ROH + NaX 
+ Phenol 
C6H5OH + NaOH → C6H5ONa + H2O 
+ Axit cacboxylic 
R-COOH + NaOH → R-COONa + H2O 
+ Este 
RCOOR’ + NaOH → RCOONa + R’OH 
+ Muối của amin 
R-NH3Cl + NaOH → R-NH2 + NaCl + H2O 
+ Aminoaxit 
H2N-R-COOH + NaOH → H2N-R-RCOONa + H2O 
+ Muối của nhóm amino của aminoaxit 
HOOC-R-NH3Cl + 2NaOH → NaOOC-R-NH2 + NaCl + 2H2O 
 - Trang 6 - 
Lưu ý: 
Chất tác dụng với Na, K 
- Chứa nhóm OH: 
R-OH + Na → R-ONa + ½ H2 
- Chứa nhóm COOH 
RCOOH + Na → R-COONa + ½ H2 
CÂU HỎI 
Câu 1: Cho các chất: etyl axetat, anilin, ancol (rượu) etylic, axit acrylic, phenol, 
phenylamoniclorua, ancol (rượu) benzylic, p-crezol. Trong các chất này, số chất tác dụng được 
với dung dịch NaOH là 
A. 4. B. 6. C. 5. D. 3. 
Câu 2: Cho chất hữu cơ X có công thức phân tử C2H8O3N2 tác dụng với dung dịch NaOH, thu được 
chất hữu cơ đơn chức Y và các chất vô cơ. Khối lượng phân tử (theo đvC) của Y là 
A. 46. B. 85. C. 45. D. 68. 
Câu 3: Cho dãy các chất: phenol, anilin, phenylamoni clorua, natri phenolat, etanol. Số chất trong 
dãy phản ứng được với NaOH (trong dung dịch) là 
A. 3. B. 2. C. 1. D. 4. 
Câu 4: Cho hai hợp chất hữu cơ X, Y có cùng công thức phân tử là C3H7NO2. Khi phản ứng với 
dung dịch NaOH, X tạo ra H2NCH2COONa và chất hữu cơ Z; còn Y tạo ra CH2=CHCOONa và khí 
T. Các chất Z và T lần lượt là 
A. CH3OH và NH3. B. CH3OH và CH3NH2. 
C. CH3NH2 và NH3. D. C2H5OH và N2. 
Câu 5: Hai hợp chất hữu cơ X và Y là đồng đẳng kế tiếp, đều tác dụng với Na và có phản ứng tráng 
bạc. Biết phần trăm khối lượng oxi trong X, Y lần lượt là 53,33% và 43,24%. Công thức cấu tạo của 
X và Y tương ứng là 
A. HO–CH2–CHO và HO–CH2–CH2–CHO. 
B. HO–CH2–CH2–CHO và HO–CH2–CH2–CH2–CHO. 
C. HO–CH(CH3)–CHO và HOOC–CH2–CHO. 
D. HCOOCH3 và HCOOCH2–CH3. 
Câu 6: Số hợp chất là đồng phân cấu tạo, có cùng công thức phân tử C4H8O2, tác dụng được với 
dung dịch NaOH nhưng không tác dụng được với Na là 
A. 3. B. 1. C. 2. D. 4. 
Câu 7: Hai hợp chất hữu cơ X và Y có cùng công thức phân tử là C3H7NO2, đều là chất rắn ở điều 
kiện thường. Chất X phản ứng với dung dịch NaOH, giải phóng khí. Chất Y có phản ứng trùng 
ngưng. Các chất X và Y lần lượt là 
A. vinylamoni fomat và amoni acrylat. 
B. axit 2-aminopropionic và axit 3-aminopropionic. 
C. axit 2-aminopropionic và amoni acrylat. 
D. amoni acrylat và axit 2-aminopropionic. 
Câu 8: Cho dãy các chất: phenylamoni clorua, benzyl clorua, isopropyl clorua, m-crezol, ancol 
benzylic, natri phenolat, anlyl clorua. Số chất trong dãy tác dụng được với dung dịch NaOH 
loãng, đun nóng là 
A. 3. B. 4. C. 6. D. 5. 
Câu 9: Cho dãy các chất: phenyl axetat, anlyl axetat, metyl axetat, etyl fomat, tripanmitin. Số chất 
trong dãy khi thủy phân trong dung dịch NaOH (dư), đun nóng sinh ra ancol là 
A. 3. B. 5. C. 4. D. 2. 
Câu 10: Cho dãy các dung dịch: axit axetic, phenylamoni clorua, natri axetat, metylamin, 
glyxin, phenol (C6H5OH). Số dung dịch trong dãy tác dụng được với dung dịch NaOH là 
A. 4. B. 3. C. 6. D. 5. 
 - Trang 7 - 
VẤN ĐỀ 6: NHỮNG CHẤT PHẢN ỨNG ĐƯỢC VỚI DUNG DỊCH HCl 
LÍ THUYẾT 
- Tính axit sắp xếp tăng dần: C6H5OH < H2CO3 < RCOOH < HCl 
- Nguyên tắc: Axit mạnh đẩy axit yếu ra khỏi muối 
- Những chất tác dụng được với HCl gồm 
+ Hợp chất chứa gôc hidrocacbon không no. Điển hình là gốc vinyl -CH=CH2 
 CH2=CH-COOH + HCl → CH3-CHCl-COOH 
+ Muối của phenol 
 C6H5ONa + HCl → C6H5OH + NaCl 
+ Muối của axit cacboxylic 
 RCOONa + HCl → RCOOH + NaCl 
+ Amin 
 R-NH2 + HCl → R-NH3Cl 
- Aminoaxit 
 HOOC-R-NH2 + HCl → HOOC-R-NH3Cl 
+ Muối của nhóm cacboxyl của aminoaxit 
 H2N-R-COONa + 2HCl → ClH3N-R-COONa + NaCl 
+ Ngoài ra còn có este, peptit, protein, saccarozo, mantozo, tinh bot, xenlulozo tham gia phản 
ứng thủy phân trong môi trương axit 
CÂU HỎI 
Câu 1: Đun nóng chất H2N-CH2-CONH-CH(CH3)-CONH-CH2-COOH trong dung dịch HCl (dư), 
sau khi các phản ứng kết thúc thu được sản phẩm là: 
A. H2N-CH2-COOH, H2N-CH(CH3)-COOH. 
B. H2N-CH2-COOH, H2N-CH2-CH2-COOH. 
C. H3N+-CH2-COOHCl-, H3N+-CH2-CH2-COOHCl-. 
D. H3N+-CH2-COOHCl-, H3N+-CH(CH3)-COOHCl-. 
Câu 2: Cho dãy các chất: C6H5OH (phenol), C6H5NH2 (anilin), H2NCH2COOH, CH3CH2COOH, 
CH3CH2CH2NH2. Số chất trong dãy tác dụng được với dung dịch HCl là 
A. 4. B. 2. C. 3. D. 5. 
Câu 3.: Chất nào dưới đây khi phản ứng với HCl thu được sản phẩm chính là 2-clobutan? 
A. But-2-in. B. But-1-en. C. But-1-in. D. Buta-1,3-đien 
VẤN ĐỀ 7: NHỮNG CHẤT PHẢN ỨNG ĐƯỢC VỚI DUNG DỊCH NaOH và HCl 
LÍ THUYẾT 
+ Axit cacboxylic có gốc hidrocacbon không no 
CH2=CH-COOH + NaOH → CH2=CH-COONa + HCl 
 CH2=CH-COOH + HCl → CH3-CHCl-COOH 
+ Este không no 
 HCOOCH=CH2 + NaOH → HCOONa + OH-CH=CH2 → CH3-CHO 
 HCOOCH=CH2 + HCl → HCOOCHCl-CH3 
+ aminoaxit 
 H2N-R-COOH + NaOH → H2N-R-COONa + H2O 
 H2N-R-COOH + HCl → ClH3N-R-COOH 
+ Este của aminoaxit 
 H2N-R-COOR’ + NaOH → H2N-R-COONa + R’OH 
 - Trang 8 - 
 H2N-R-COOR’ + HCl → ClH3N-R-COOR’ 
+ Muối amoni của axit cacboxylic 
 R-COONH4 + NaOH → R-COONa + NH3 + H2O 
 R-COONH4 + HCl → R-COOH + NH4Cl 
CÂU HỎI 
Câu 1: Cho các loại hợp chất: aminoaxit (X), muối amoni của axit cacboxylic (Y), amin (Z), este 
của aminoaxit (T). Dãy gồm các loại hợp chất đều tác dụng được với dung dịch NaOH và đều tác 
dụng được với dung dịch HCl là 
A. X, Y, Z, T. B. X, Y, T. C. X, Y, Z. D. Y, Z, T. 
Câu 2: Cho từng chất H2N−CH2−COOH, CH3−COOH, CH3−COOCH3 lần lượt tác dụng với dung 
dịch NaOH (to) và với dung dịch HCl (to). Số phản ứng xảy ra là 
A. 5. B. 6. C. 4. D. 3. 
VẤN ĐỀ 8: NHỮNG CHẤT PHẢN ỨNG ĐƯỢC VỚI QUỲ TÍM 
LÍ THUYẾT 
- Những chất làm quỳ tím chuyển sang màu đỏ (tính axit) 
 + Axit cacboxylic: RCOOH 
 + Muối của axit mạnh và bazo yếu: R-NH3Cl 
 + Aminoaxit có số nhóm -COOH nhiều hơn số nhóm -NH2: axit glutamic, 
- Những chất làm quỳ tím chuyển sang màu xanh (tính bazơ) 
 + Amin R-NH2 (trừ C6H5NH2) 
 + Muối của bazo mạnh và axit yếu RCOONa 
 + Aminoaxit có số nhóm NH2 nhiều hơn số nhóm COOH: lysin,.... 
CÂU HỎI 
Câu 1: Dãy gồm các chất đều làm giấy quỳ tím ẩm chuyển sang màu xanh là: 
A. anilin, metyl amin, amoniac. B. amoni clorua, metyl amin, natri hiđroxit. 
C. anilin, amoniac, natri hiđroxit. D. metyl amin, amoniac, natri axetat. 
Câu 2: Trong số các dung dịch: Na2CO3, KCl, CH3COONa, NH4Cl, NaHSO4, C6H5ONa, những 
dung dịch có pH > 7 là 
A. KCl, C6H5ONa, CH3COONa. B. NH4Cl, CH3COONa, NaHSO4. 
C. Na2CO3, NH4Cl, KCl. D. Na2CO3, C6H5ONa, CH3COONa. 
Câu 3: Có các dung dịch riêng biệt sau: C6H5-NH3Cl (phenylamoni clorua), H2N-CH2-CH2-
CH(NH2)-COOH, ClH3N-CH2-COOH, HOOC-CH2-CH2-CH(NH2)-COOH, H2N-CH2-COONa. 
Số lượng các dung dịch có pH < 7 là 
A. 2. B. 4. C. 5. D. 3. 
Câu 4: Dung dịch nào sau đây làm quỳ tím chuyển màu xanh? 
A. Phenylamoni clorua. B. Etylamin. 
C. Anilin. D. Glyxin. 
Câu 5: Cho các dung dịch: C6H5NH2 (anilin), CH3NH2, NaOH, C2H5OH và H2NCH2COOH. Trong 
các dung dịch trên, số dung dịch có thể làm đổi màu phenolphtalein là 
A. 3. B. 4. C. 2. D. 5. 
Câu 6: Dung dịch nào sau đây làm quỳ tím đổi thành màu xanh? 
A. Dung dịch lysin. B. Dung dịch alanin. 
C. Dung dịch glyxin. D. Dung dịch valin. 
Câu 7: Cho ba dung dịch có cùng nồng độ mol: (1) H2NCH2COOH, (2) CH3COOH, (3) H3CH2NH2. 
Dãy xếp theo thứ tự pH tăng dần là: 
A. 2, 1, 3. B. 2, 3, 1. C. 3, 1, 2. D. 1, 2, 3. 
Câu 8: Dung dịch chất nào sau đây làm quỳ tím chuyển thành màu hồng? 
A. Axit aminoaxetic. B. Axit α-aminopropionic. 
C. Axit α-aminoglutaric. D. Axit α,ε-điaminocaproic. 
 - Trang 9 - 
Câu 9: Dung dịch nào sau đây làm phenolphtalein đổi màu? 
A. axit axetic. B. alanin. C. glyxin. D. metylamin 
Câu 10: Trong các dung dịch: CH3–CH2–NH2, H2N–CH2–COOH, H2N–CH2–CH(NH2)–COOH, 
HOOC–CH2–CH2–CH(NH2)–COOH, số dung dịch làm xanh quỳ tím là 
A. 4. B. 3. C. 1. D. 2. 
VẤN ĐỀ 9: SO SÁNH TÍNH BAZƠ 
LÍ THUYẾT 
- Để đánh giá điều này, thông thường ta dựa vào 2 yếu tố: thứ nhất, gốc R là gốc đẩy hay hút e; thứ hai, 
số lượng gốc R là bao nhiêu. 
- Nếu gốc R là đẩy e thì nó sẽ đẩy e vào nguyên tử N, làm tăng mật độ điện tích âm trên N. Do đó, N 
dễ nhận proton hơn, tính bazơ sẽ tăng. Nếu càng nhiều gốc R đẩy e thì mật độ e trên N lại càng tăng, 
tính bazơ càng mạnh nữa. Vì vậy, nếu trong phân tử amin toàn là gốc đẩy e thì tính bazơ sẽ như sau: 
NH3 < amin bậc I < amin bậc II 
- Ngược lại, nếu gốc R hút e, thì nó sẽ làm giảm mật độ e trên nguyên tử N. Mật độ điện tích âm 
giảm, N sẽ khó nhận proton hơn, tính bazơ sẽ giảm. Và cũng tương tự như trên, nếu càng nhiều gốc 
hút e thì tính bazơ lại càng giảm nữa. Nên nếu trong phân tử amin toàn là gốc hút thì tính bazơ sẽ 
theo thứ tự sau: NH3> amin bậc I > amin bậc II 
Tổng hợp hai nhận xét ở trên lại