Tài liệu ôn Hóa vô cơ Lớp 12 - Nguyễn Minh Tuấn

Biên soạn : Thầy Nguyễn Minh Tuấn – Trường THPT chuyên Hùng Vương – Phú Thọ; ĐT 01223 367 990 
Trên bước đường thành công không có dấu chân của kẻ lười biếng 
1 
MỤC LỤC 
 Trang 
Lời giới thiệu 2 
Phần 1: Giới thiệu 4 chuyên đề 
 hóa đại cương và vô cơ 12 11 
Chuyên đề 1 : Đại cương về kim loại 11 
Chuyên đề 2 : Kim loại kiềm, kim loại kiềm thổ, 
 nhôm 82 
Chuyên đề 3 : Crom, sắt, đồng, niken, chì, kẽm, 
vàng, bạc, thiếc 210 
Chuyên đề 4 : Phân biệt một số chất vô cơ, 
chuẩn độ dung dịch, hóa học và vấn đề 
phát triển kinh tế, xã hôi, môi trường 296 
Phần 2 : Đáp án 318 
Biên soạn : Thầy Nguyễn Minh Tuấn – Trường THPT chuyên Hùng Vương – Phú Thọ; ĐT 01223 367 990 
Trên bước đường thành công không có dấu chân của kẻ lười biếng 
2 
Lời giới thiệu 
● Tự giới thiệu 
Họ và tên : Nguyễn Minh Tuấn 
Giới tính : Nam 
Ngày, tháng, năm sinh : 31 – 05 – 1980 
Trình độ văn hóa : 12/12 
Trình độ chuyên môn : Cử nhân Sinh – Hóa 
Tốt nghiệp ĐHSP Hà Nội 2 tháng 06 – 2002 
Hiện là giáo viên giảng dạy bộ môn hóa học 
Ngày vào ngành : 31 – 12 – 2002 
Ngày vào Đảng : 29 – 12 – 2009 
Ngày vào Đảng chính thức : 29 – 12 – 2010 
Đại chỉ nhà riêng : 
 Số nhà 16 – Tổ 9A – Khu 5 – Phường Gia Cẩm – Việt Trì – Phú Thọ 
Số điện thoại : 01689 186 513 
Địa chỉ email : nguyenminhtuanchv@yahoo.com.vn 
Địa chỉ facebook: nguyễn minh tuấn (Việt Trì) - 
 Các trường đã từng công tác : 
 Trường THPT Phương Xá (từ tháng 09 – 2002 đến 04 – 2003) 
Trường THPT Xuân Áng (từ tháng 04 – 2003 đến 08 – 2007) 
Trường THPT Chuyên Hùng Vương (từ tháng 09 – 2007 đến nay) 
Biên soạn : Thầy Nguyễn Minh Tuấn – Trường THPT chuyên Hùng Vương – Phú Thọ; ĐT 01223 367 990 
Trên bước đường thành công không có dấu chân của kẻ lười biếng 
3 
● Bộ tài liệu ôn thi đại học, cao đẳng môn hóa học 
 Bộ tài liệu trắc nghiệm ôn thi đại học, cao đẳng môn hóa học do thầy biên soạn gồm 12 quyển : 
Quyển 1 : Giới thiệu 7 chuyên đề hóa học 10 
Quyển 2 : Giới thiệu 3 chuyên đề hóa học đại cương và vô cơ 11 
Quyển 3 : Giới thiệu 6 chuyên đề hóa học hữu cơ 11 
Quyển 4 : Giới thiệu 4 chuyên đề hóa học hữu cơ 12 
Quyển 5 : Giới thiệu 4 chuyên đề hóa học đại cương và vô cơ 12 
Quyển 6 : Giới thiệu 11 phương pháp giải nhanh bài tập hóa học 
Quyển 7 : Giới thiệu 40 đề luyện thi trắc nghiệm môn hóa học 
Quyển 8 : Hướng dẫn giải 7 chuyên đề hóa học 10 
Quyển 9 : Hướng dẫn giải 3 chuyên đề hóa học đại cương và vô cơ 11 
Quyển 10 : Hướng dẫn giải 6 chuyên đề hóa học hữu cơ 11 
Quyển 11 : Hướng dẫn giải 4 chuyên đề hóa học hữu cơ 12 
Quyển 12 : Hướng dẫn giải 4 chuyên đề hóa học đại cương và vô cơ 12 
Biên soạn : Thầy Nguyễn Minh Tuấn – Trường THPT chuyên Hùng Vương – Phú Thọ; ĐT 01223 367 990 
Trên bước đường thành công không có dấu chân của kẻ lười biếng 
4 
 Những điều thầy muốn nói : 
 Điều thứ nhất thầy muốn nói với các em rằng : Ở lứa tuổi của các em, không 
có việc gì là quan trọng hơn việc học tập. Hãy cố gắng lên các em nhé, tương lai của 
các em phụ thuộc vào các em đấy. 
Điều thứ hai thầy muốn nói rằng : Nếu các em có một ước mơ trong sáng thì 
đừng vì những khó khăn trước mắt mà từ bỏ nó. Thầy tặng các em câu chuyện dưới 
đây (do thầy sưu tầm), hi vọng các em sẽ hiểu được giá trị của ước mơ. 
Đại bàng và Gà 
 Ngày xưa, có một ngọn núi lớn, bên sườn núi có một tổ chim đại bàng. Trong tổ có bốn quả 
trứng lớn. Một trận động đất xảy ra làm rung chuyển ngọn núi, một quả trứng đại bàng lăn xuống và 
rơi vào một trại gà dưới chân núi. Một con gà mái tình nguyện ấp quả trứng lớn ấy. 
 Một ngày kia, trứng nở ra một chú đại bàng con xinh đẹp, nhưng buồn thay chú chim nhỏ được 
nuôi lớn như một con gà. Chẳng bao lâu sau, đại bàng cũng tin nó chỉ là một con gà không hơn 
không kém. Đại bàng yêu gia đình và ngôi nhà đang sống, nhưng tâm hồn nó vẫn khao khát một 
điều gì đó cao xa hơn. Cho đến một ngày, trong khi đang chơi đùa trong sân, đại bàng nhìn lên trời 
và thấy những chú chim đại bàng đang sải cánh bay cao giữa bầu trời. 
 "Ồ - đại bàng kêu lên - Ước gì tôi có thể bay như những con chim đó". 
 Bầy gà cười ầm lên: "Anh không thể bay với những con chim đó được. Anh là một con gà và gà 
không biết bay cao". 
 Đại bàng tiếp tục ngước nhìn gia đình thật sự của nó, mơ ước có thể bay cao cùng họ. Mỗi lần 
đại bàng nói ra mơ ước của mình, bầy gà lại bảo nó điều không thể xảy ra. Đó là điều đại bàng cuối 
cùng đã tin là thật. Rồi đại bàng không mơ ước nữa và tiếp tục sống như một con gà. Cuối cùng, sau 
một thời gian dài sống làm gà, đại bàng chết. 
 Trong cuộc sống cũng vậy: Nếu bạn tin rằng bạn là một người tầm thường, bạn 
sẽ sống một cuộc sống tầm thường vô vị, đúng như những gì mình đã tin. Vậy thì, nếu 
bạn đã từng mơ ước trở thành đại bàng, bạn hãy đeo đuổi ước mơ đó... và đừng sống 
như một con gà! 
Biên soạn : Thầy Nguyễn Minh Tuấn – Trường THPT chuyên Hùng Vương – Phú Thọ; ĐT 01223 367 990 
Trên bước đường thành công không có dấu chân của kẻ lười biếng 
5 
● Chương trình ôn thi đại học cao đẳng môn hóa học 
Môn hóa học lớp 10 
Chuyên đề số Tên chuyên đề Số buổi học 
 Ôn tập hóa học 9 05 
01 Nguyên tử 06 
02 Bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học và định luật tuần hoàn 05 
03 Liên kết hóa học 05 
04 Phản ứng hóa học 10 
05 Nhóm halogen 07 
06 Nhóm oxi 07 
07 Tốc độ phản ứng hóa học và cân bằng hóa học 05 
 50 buổi 
Môn hóa học lớp 11 
Chuyên đề số Tên chuyên đề Số buổi học 
01 Sự điện li 06 
02 Nhóm nitơ 06 
03 Nhóm cacbon 03 
04 Đại cương hóa hữu cơ 06 
05 Hiđrocacbon no 05 
06 Hiđrocacbon không no 10 
07 Hiđrocacbon thơm 04 
08 Dẫn xuất halogen. Ancol – Phenol 10 
09 Anđehit – Xeton – Axit cacboxylic 10 
 60 buổi 
Biên soạn : Thầy Nguyễn Minh Tuấn – Trường THPT chuyên Hùng Vương – Phú Thọ; ĐT 01223 367 990 
Trên bước đường thành công không có dấu chân của kẻ lười biếng 
6 
Môn hóa học lớp 12 
Chuyên đề số Tên chuyên đề Số buổi học 
01 Este – Lipit 07 
02 Cacbohiđrat 03 
03 Amin – Amino axit – Protein 07 
04 Polime – Vật liệu polime 03 
05 Đại cương về kim loại 07 
06 Kim loại kiềm – Kim loại kiềm thổ – Nhôm 10 
07 Crom, sắt, đồng và một số kim loại khác 10 
08 Phân biệt một số chất vô cơ. Hóa học và vấn đề phát triển 
kinh tế, xã hội và môi trường 
05 
 52 buổi 
Phương pháp giải nhanh bài tập hóa học 
Chuyên đề số Tên chuyên đề Số buổi học 
01 Phương pháp đường chéo 02 
02 Phương pháp tự chọn lượng chất 02 
03 Phương pháp bảo toàn nguyên tố 02 
04 Phương pháp bảo toàn khối lượng 02 
05 Phương pháp tăng giảm khối lượng, số mol, thể tích khí 02 
06 Phương pháp bảo toàn electron 02 
07 Phương pháp quy đổi 02 
08 Phương pháp sử dụng phương trình ion rút gọn 02 
09 Phương pháp bảo toàn điện tích 02 
10 Phương pháp sử dụng các giá trị trung bình 02 
 20 buổi 
Đề luyện thi trắc nghiệm môn hóa học 
Mỗi buổi học chữa 02 đề, 40 đề chữa trong 20 buổi. 
Biên soạn : Thầy Nguyễn Minh Tuấn – Trường THPT chuyên Hùng Vương – Phú Thọ; ĐT 01223 367 990 
Trên bước đường thành công không có dấu chân của kẻ lười biếng 
7 
Biên soạn : Thầy Nguyễn Minh Tuấn – Trường THPT chuyên Hùng Vương – Phú Thọ; ĐT 01223 367 990 
Trên bước đường thành công không có dấu chân của kẻ lười biếng 
8 
Những nghịch lý này đang diễn ra hàng ngày xung quanh bạn 
Bạn có phải là người yêu quý và quan tâm đến sức khỏe của bản thân và người thân của mình hay 
không? Bạn có thấy xung quanh và ngay trong bản thân chúng ta đầy rẫy những nghịch lý mà ta 
đang sống chung và hít thở như không khí vậy? 
Chúng ta có nhiều tiền hơn xưa, nhưng sức khỏe kém hơn. 
Các hiệu thuốc và bệnh viện nhiều hơn, nhưng chúng ta vẫn không khỏe, mà càng phải đến những 
nơi đó thường xuyên hơn. 
Chúng ta thấy nhiều công trình đẹp đẽ hơn, nhưng các bệnh viện thì càng quá tải và trở thành nỗi 
ám ảnh khủng khiếp hơn. 
Con cái chúng ta được chăm sóc nhiều hơn, nhưng chúng dễ bị ốm và kém thích nghi hơn. 
Chúng ta lo lắng và chuẩn bị rất nhiều điều cho tương lai xa xôi đến những thứ nhỏ nhặt hiện tại, 
nhưng lại rất ít chú ý đến điều quan trọng nhất là sức khỏe của chúng ta ngay bây giờ. 
Chúng ta thờ ơ với sức khỏe của mình, để mặc cơ thể của ta lên tiếng báo động hết lần này đến lần 
khác qua những triệu chứng và cơn đau, nhưng đi tra dầu và sửa chữa ngay cho chiếc xe khi nó kêu 
cót két. 
Khi cần trả tiền để giữ gìn và nâng cao sức khỏe, chúng ta mặc cả với chính cơ thể mình từng đồng, 
nhưng sẵn sàng trả rất nhiều tiền cho các bác sĩ và chủ hiệu thuốc xa lạ để mong lấy lại sức khỏe đã 
mất. 
Chúng ta sẵn sàng trả rất nhiều tiền cho những tiện nghi sành điệu, hàng hiệu, đặc sản,... nhiều khi 
chỉ để tâm ta được thỏa mãn và hãnh diện với người khác, mà chẳng tự hỏi xem điều đó có thực sự 
mang lại sức khỏe, sự minh mẫn cho trí óc và bình an cho tâm hồn mình hay không. 
Chúng ta không tìm hiểu để trân trọng, yêu quý và bảo vệ cơ thể của mình - một bộ máy vô cùng 
tinh tế và kỳ diệu của tự nhiên qua hàng triệu năm tiến hóa, mà tin tưởng và phó thác hoàn toàn 
vào những người có danh hiệu bác sĩ, thạc sĩ, tiến sĩ, trưởng khoa, mà kiến thức của họ mới chỉ 
như đứa trẻ trước sự bí ẩn kỳ diệu và vĩ đại của sự sống. 
Bạn có nhìn thấy điều này không? 
Nếu là tài sản quý giá, tiền bạc thì ta giữ trong két bảo mật trong ngôi nhà của ta, hoặc ở những nơi 
an toàn nhất. 
Còn sức khỏe cơ thể - nơi trú ngụ của linh hồn, thì ta trao vào tay và phó thác cho những "nhà 
chuyên môn về y tế": Bác sĩ - Hiệu thuốc - Bệnh viện,... Ta phó thác cho những hãng kinh doanh đồ 
ăn nhanh, rượu bia, nước ngọt, nhà hàng, quán bia, cơm bụi,... Và cả những phương tiện truyền 
thông chỉ biết doanh số và lợi nhuận, những luồng gió dư luận khen, chê, tốt, xấu mà chẳng biết 
thực sự chúng thổi về đâu! 
Thật đau lòng, có những người u mê đã bán 1 quả thận để lấy 40 triệu đồng, liệu có người trả giá 
quả thận của bạn bao nhiêu thì bạn sẽ bán? 1 tỷ, 2 tỷ, hay 3 tỷ? Nếu tính cả cơ thể là con người bạn, 
có phải bạn đang sở hữu một tài sản vô giá mà chẳng thể nào mua được, và cũng chẳng ai có thể 
bán cho bạn? 
Chúng ta sửng sốt hoặc thờ ơ nghe tin những người quen bị bệnh nặng sắp từ giã cõi đời, nhưng 
không bao giờ nghĩ mình hoặc người thân thiết của mình cũng có thể như vậy. 
Chúng ta biểu lộ vẻ thông cảm, an ủi, động viên và biếu quà cho những người đau bệnh, nhưng 
chẳng cảm nhận và rút ra được điều gì từ nỗi đau đớn mà họ đang phải chịu. Chúng ta mặc nhiên 
và dễ dàng chấp nhận một thực tế là mình chẳng giúp gì được, ngoài một chút tiền để dành trả cho 
bác sĩ và hiệu thuốc. 
Biên soạn : Thầy Nguyễn Minh Tuấn – Trường THPT chuyên Hùng Vương – Phú Thọ; ĐT 01223 367 990 
Trên bước đường thành công không có dấu chân của kẻ lười biếng 
9 
Chúng ta viếng đám tang những người thân, người quen như một thủ tục phải làm, nhưng không 
bao giờ nghĩ đến mình và những người thân yêu nhất cũng sẽ là nhân vật chính của một đám tang, 
vào một ngày nào đó. Và quan trọng hơn là làm cách nào để tránh xa cái ngày không mong muốn 
ấy? 
Chúng ta vô tư hút thuốc lá, uống rượu bia, nhồi nhét những thứ độc hại vào cơ thể mình, mặc dù 
biết chúng độc hại. Chúng ta coi rượu bia là thước đo của sức khỏe và phong độ để hãnh diện và tự 
hào, sự vô tư bền chặt của tình bằng hữu! 
Chúng ta tự đầu độc chính tâm trí mình bằng cách hào hứng tìm kiếm và nhồi nhét vào tâm trí mình 
những tin gây sốc, vụ án, tệ nạn, những thứ mà chính chúng ta căm ghét, giận dữ 
Nhiều người trong chúng ta mua vui, giải trí từ những việc làm mà ta luôn phải tìm cách giấu kín 
trước những người mà ta tôn trọng, hoặc phải xấu hổ với lương tâm của mình (nếu chưa tự lừa dối 
mình rằng điều đó là đúng đắn). 
Chúng ta vẫn hối hả ngày đêm trong vòng xoáy kiếm tiền, say sưa tích lũy của cải, hãnh diện về 
những tài sản và danh vọng của mình. Càng có nhiều, chúng ta càng muốn nhiều hơn. 
Đôi khi chúng ta không quan tâm những việc ta làm có hại cho xã hội và những người xung quanh 
hay không, và không cần biết hậu quả. Vì chúng ta nghĩ rằng, nếu có thì những người xa lạ khác 
chứ không phải ta và người thân yêu của ta, sẽ phải gánh chịu những thứ tồi tệ đó! 
Bạn đang bức bối vì điều gì? 
Ô nhiễm vì khói bụi, rác, nước thải quanh nhà bạn? 
Nạn tắc đường và tai nạn giao thông rình rập trên mỗi nẻo đường? 
Bệnh viện quá tải, giá thuốc "cắt cổ", bác sĩ vô trách nhiệm và nạn phong bì? 
Thực phẩm ngày càng đắt đỏ và ô nhiễm hơn luôn đe dọa sức khỏe của gia đình, con cái bạn? 
Tệ nạn xã hội đang rình rập làm hư hoại những đứa con của bạn? 
Những mối quan hệ phức tạp, đố kỵ, ghen ghét hay những mưu đồ mờ ám ở nơi làm việc? 
... 
Những thứ này đang hàng ngày, hàng giờ hủy hoại sức khỏe và lấy đi những giá trị cao quý của 
cuộc sống mà đáng lẽ bạn phải có. 
Chúng ta rất ghét những điều đó xảy đến với mình. 
Nhưng đôi lúc chính chúng ta cũng góp lửa thêm vào, hoặc hưởng lợi từ những điều đó! 
Bạn có tự hỏi: đó là sự vô trách nhiệm, thờ ơ, hay sự bất lực của chính chúng ta? 
Điều quan trọng hơn, sự vô trách nhiệm đó đang ngày càng trở thành thường xuyên hơn - đến nỗi 
trở thành một thói quen và lan ra cả cộng đồng (rồi từ cộng đồng lại len lỏi và ngự trị 
trong chính ngôi nhà của ta), và làm cho đời sống của chúng ta ngày càng ô nhiễm, ngột ngạt 
và bức bối hơn nữa. 
Chúng ta cứ tưởng (và hy vọng) rằng những điều xui xẻo, vận hạn chỉ đến với những người khác, 
mà không thể đến với mình, cha mẹ và con cái mình. 
Hoặc chúng ta luôn lo lắng, sợ hãi về những điều xấu sẽ xảy đến, nhưng lại chỉ lo tích lũy tiền bạc 
để đối phó với chúng. Vì chúng ta vẫn nghĩ có nhiều tiền là có thể mua được tất cả! 
Hoặc nhiều người lại đi lo cầu cúng ông bà, làm mâm cao cỗ đầy lễ Phật, dâng sao giải hạn mong 
tránh được tai qua nạn khỏi, mà không biết rằng Luật Nhân - Quả phủ trùm vũ trụ. 
Người đang sống không dám nhận trách nhiệm làm chủ và định đoạt cuộc đời mình, mà lại hy 
vọng dựa dẫm, phó thác cho những người đã khuất núi? 
Với sức khỏe, chúng ta cứ thờ ơ và lạnh lùng để cơ thể của mình báo động và kêu cứu hết lần này 
đến lần khác, bằng những cơn đau âm ỉ, hoặc thoáng qua. 
Chúng ta muốn khai thác cơ thể mình như thể với một kẻ nô lệ không công, hoặc cỗ xe miễn phí, 
mà chỉ cần đổ cho nó ít thức ăn, thậm chí cả những thứ độc hại- nếu đó là những thứ ưa thích của ta. 
Bởi vì ta thấy nhiều người xung quanh cũng làm như vậy! 
Biên soạn : Thầy Nguyễn Minh Tuấn – Trường THPT chuyên Hùng Vương – Phú Thọ; ĐT 01223 367 990 
Trên bước đường thành công không có dấu chân của kẻ lười biếng 
10 
Cho đến khi, bệnh tật và tai họa đổ ập trên đầu ta, trong ngôi nhà của ta, lên bố, mẹ, vợ, chồng, con 
cái của ta. 
Ta đau khổ, ta kêu cứu, ta cầu khẩn, ta đổ lỗi, ta hối hận và tiếc nuối. 
Ta cho đó là điều xui xẻo, là số phận, là định mệnh của ta. Đúng thôi, vì chính ta tạo ra số phận đó, 
bằng những sự lựa chọn và hành động của ta hàng ngày, hàng giờ. 
Bạn có dịp hiếm hoi nào ở bênh cạnh và lắng nghe những người đang sắp từ giã cõi đời? Bạn có 
biết họ mong ước điều gì nhất? Có phải họ ao ước kiếm được nhiều tiền hơn? Có được chức vụ và 
danh vọng lớn hơn? Được nhiều người biết đến và nổi tiếng hơn? 
Hay họ khát khao được sống thêm vài ngày khỏe mạnh? 
Hoặc mong ước thiết tha để lại một điều gì thực sự có ý nghĩa cho cuộc đời? 
Bạn đang nắm trong tay những điều đó. Nhưng có lẽ bạn sắp đánh mất, nếu bạn vẫn làm như 
những gì mà hôm qua bạn vẫn làm, như đa số mọi người xung quanh chúng ta vẫn làm một cách mê 
lầm. 
Như Đức Đạt Lai Lạt Ma đã nói: Điều làm Ngài ngạc nhiên nhất ở nhân loại chính là con người. 
"Bởi vì con người dùng sức khỏe để tích lũy tiền bạc, rồi lại dùng tiền bạc để mua lại sức khỏe. Con 
người mải sống với quá khứ và lo cho tương lai mà quên mất hiện tại, đến nỗi không sống cho 
cả hiện tại lẫn tương lai. 
“Con người sống như thể sẽ không bao giờ chết 
Nhưng rồi sẽ chết như chưa từng sống bao giờ!” 
Hãy suy nghĩ lại về những gì đang xảy ra xung quanh bạn, trong tâm trí bạn! 
Sức khỏe, Hạnh phúc và Ý nghĩa cuộc sống nằm trong tay bạn. Tất cả phụ thuộc vào sự thức tỉnh 
và hành động của bạn, ngay từ bây giờ! 
Vậy chúng ta cần phải làm gì? 
Chúng ta có nên thụ động trông chờ vào sự cải thiện của hệ thống y tế, giáo dục, vào lực lượng 
quản lý thị trường, vào hệ thống quy hoạch giao thông, môi trường, rồi bao nhiêu hệ thống khác 
nữa? Và khi không thỏa mãn thì chúng ta chỉ biết lên tiếng than vãn, chê bai, chỉ trích? 
Con đường cải biến thế giới thật đơn giản, như một câu nói của một bậc vĩ nhân: “Đừng giận dữ 
và chiến đấu với bóng đêm, hãy thắp lên một ngọn lửa dù nhỏ”. 
Trước hết, mỗi người hãy tự tìm biện pháp để bảo vệ sức khỏe của chính bản thân và gia đình mình. 
Bạn phải là người gìn giữ lấy một trong những tài sản quý nhất của chính mình - sức khỏe. Đừng 
nên trao nó vào tay người khác. 
Hãy biết tinh lọc những gì tốt đẹp vào trong tâm hồn mình và trao truyền cho thế hệ con cái chúng 
ta. Ở mỗi vị trí công việc trong cuộc sống, chúng ta đều có thể ảnh hưởng đến những con người, 
môi trường xung quanh bằng chính tư tưởng, lời nói và hành động của mình. Đó sẽ là những ngọn 
lửa nhỏ, nhiều ngọn lửa sẽ thắp sáng cho một cuộc sống mới. 
Hãy làm một con người theo đúng chữ “NHÂN”, như lời Khổng Tử đã dạy: “Điều mình không 
muốn thì đừng đem nó cho kẻ khác, điều gì mình muốn thì nên giúp người đạt được”. 
“Gieo gì gặt nấy”, điều đặc biệt hơn là khi gieo 1 sẽ gặt được gấp 10 lần. Nhiều người cùng gieo hạt 
giống tốt thì sẽ có mùa bội thu. Nếu bạn là người đầu tiên gieo hạt, bạn sẽ là tấm gương, đừng lo 
không có ai làm theo bạn, vì bạn sẽ vẫn là “CON NGƯỜI”. 
Nếu bạn thấy những thông tin này có ích, hãy chia sẻ và gửi tặng cho những người mà bạn yêu quý 
như một món quà, để thông điệp này có thể truyền đi mãi, cho một xã hội mạnh khỏe, sáng suốt và 
nhân ái hơn! 
Thật may mắn cho tôi đã gặp và thay đổi suy nghĩ giúp tôi đã tìm lại cho mình sức khỏe tưởng 
chừng đã mất đi. Hạnh phúc lại một lần nữa mỉm cười với gia đình tôi . 
“Sức khoẻ tuy chưa phải là tất cả nhưng nếu không có sức khoẻ thì những thứ còn lại đều mất 
hết ý nghĩa” 
Biên soạn : Thầy Nguyễn Minh Tuấn – Trường THPT chuyên Hùng Vương – Phú Thọ; ĐT 01223 367 990 
Trên bước đường thành công không có dấu chân của kẻ lười biếng 
11 
PHẦN 1 : GIỚI THIỆU 4 CHUYÊN ĐỀ 
 HÓA ĐẠI CƯƠNG VÀ VÔ CƠ 12 
CHUYÊN ĐỀ 1: ĐẠI CƯƠNG VỀ KIM LOẠI 
BÀI 1 : TÍNH CHẤT CHUNG CỦA KIM LOẠI. HỢP KIM 
A. LÝ THUYẾT 
I. Vị trí và cấu tạo 
1. Vị trí của kim loại trong bảng tuần hoàn 
 Các nguyên tố hoá học được phân thành kim loại và phi kim. Trong số 110 nguyên tố hoá học 
đã biết có tới gần 90 nguyên tố là kim loại. Trong bảng tuần hoàn các nguyên tố kim loại có mặt ở : 
- Nhóm IA (trừ hiđro) và IIA. 
- Nhóm IIIA (trừ bo) và một phần của các nhóm IVA, VA, VIA. 
- Các nhóm B (từ IB đến VIIIB). 
- Họ lantan và actini, được xếp riêng thành hai hàng ở cuối bảng. 
2. Cấu tạo của nguyên tử kim loại 
 Nguyên tử của hầu hết các nguyên tố kim loại đều có ít electron ở lớp ngoài cùng (1, 2 hoặc 3e). 
Ví dụ : Na : 1s22s22p63s1 ; Mg : 1s22s22p63s2 ; Al : 1s22s22p63s23p1 
 Trong cùng chu kì, nguyên tử của nguyên tố kim loại có bán kính nguyên tử lớn hơn và điện 
tích hạt nhân nhỏ hơn so với nguyên tử của nguyên tố phi kim. Ví dụ xét chu kì 2 (bán kính nguyên 
tử được biểu diễn bằng nanomet, nm) : 
11Na 12Mg 13Al 14Si 15P 16S 17Cl 
 0,157 0,136 0,125 0,117 0,110 0,104 0,099 
3. Cấu tạo tinh thể kim loại 
 Hầu hết các kim loại ở điều kiện thường đều tồn tại dưới dạng tinh thể (trừ Hg). 
 Trong tinh thể kim loại, nguyên tử và ion kim loại nằm ở những nút của mạng tinh thể. Các 
electron hoá trị liên kết yếu với hạt nhân nên dễ tách khỏi nguyên tử và chuyển động tự do trong 
mạng tinh thể. 
 Đa số các kim loại tồn tại dưới ba kiểu mạng tinh thể phổ biến sau : 
a. Mạng tinh thể lục phương 
 Trong tinh thể, thể tích của các nguyên tử và ion kim loại chiếm 74%, còn lại 
26% là các khe rỗng. Thuộc loại này có các kim loại : Be, Mg, Zn,... 
b. Mạng tinh thể lập phương tâm diện 
 Các nguyên tử, ion kim loại nằm trên các đỉnh và tâm các mặt của hình 
lập phương. 
 Trong