Tài liệu Phát triển tư duy sáng tạo giải bài tập Chuyên đề Hóa học vô cơ

Phỏt triển tư duy giải sỏng tạo giải bài tập chuyờn đề Húa học Vụ cơ Chuyờn đề HNO3 
 1 Trần Nguyễn Trọng Nhõn – 11A2 – THPT chuyờn Lờ Quý Đụn – Đ{ Nẵng 
TRẦN NGUYỄN TRỌNG NHÂN 
PHÁT TRIỂN TƯ DUY SÁNG TẠO 
GIẢI BÀI TẬP CHUYấN ĐỀ HểA HỌC Vễ CƠ 
(Tài là tài liệu cộng đồng, nghiờm cấm thương mại húa dưới mọi hỡnh thức) 
Đà Nẵng, thỏng 7, năm 2017 
BEECLASS CHEMISTRY 
Phỏt triển tư duy giải sỏng tạo giải bài tập chuyờn đề Húa học Vụ cơ Chuyờn đề HNO3 
 2 Trần Nguyễn Trọng Nhõn – 11A2 – THPT chuyờn Lờ Quý Đụn – Đ{ Nẵng 
LờI CảM ƠN 
 Đầu tiờn, cho phộp em gửi lời cảm ơn đến anh Lõm Mạnh Cường – founder BeeClass 
Chemistry, người m{ c|ch đ}y 6 th|ng đ~ tin tưởng một thằng nhúc lớp 11 soạn một 
chuyờn đề kỉ niệm 1 năm th{nh lập ý nghĩa của BeeClass. Cảm ơn anh đ~ luụn ủng hộ và 
giỳp đỡ em để em hoàn thiện cuốn sỏch này. 
 Em xin cảm ơn anh Ho{ng Phan, v{ đặc biệt là anh Tấn Thịnh. Cảm ơn c|c anh đ~ 
luụn tớch cực sưu tầm c|c đề, giỳp đỡ cỏc anh chị 99 và.... nhờ đú em cú một nguồn tư liệu 
lớn ^^ 
 Em cũng xin cảm ơn thầy Tào Mạnh Đức đ~ chia sẻ 36 đề thi thử của thầy, và em 
cũng tham khảo rất nhiều bài tập hay và thỳ vị từ thầy. 
 Em xin cảm ơn thầy Phan Thanh Tựng – người thầy của nhúm “Luyện thi Húa 2018”, 
cảm ơn thầy đ~ đồng hành, gắn bú và chia sẻ kinh nghiệm, bài tập cho nhúm thời gian qua. 
 Em cảm ơn c|c thầy Nguyễn Ngọc Hiếu, thầy Trần Văn Hiển và anh Nguyễn Cụng 
Kiệt cả 3 thầy cựng ở Đ{ Nẵng như em ^^. Cảm ơn thầy Hiếu vỡ file tuyển tập cõu phõn loại 
từ đề thi thử THPTQG Húa học năm 2017, đú l{ 1 nguồn tư liệu vụ cựng phong phỳ đối với 
em. Cảm ơn thầy Trần Văn Hiển vỡ những cõu hỏi lý thỳ của thầy trờn facebook cỏ nhõn, nú 
luụn khiến em giật mỡnh từ những điều tưởng chừng đơn giản. Cuốn sỏch húa phõn loại đầu 
tiờn m{ em đọc là của anh Nguyễn Cụng Kiệt, sỏch anh hay lắm đú ^^ Em chờ 𝐻𝑁𝑂3 của anh 
 Em xin gởi lời cảm ơn đến thầy Nguyễn Đức Dũng – Tổ trưởng tổ Húa trường THPT 
chuyờn Lờ Quý Đụn vỡ thầy đ~ dạy dỗ và truyền đạt kiến thức Húa học cho em cả 2 năm lớp 
10 v{ 11. Em cũng xin cảm ơn thầy Nguyễn Đỡnh Minh – GV chủ nhiệm lớp 11A2, trường 
THPT chuyờn Lờ Quý Đụn – Đ{ Nẵng cảm ơn thầy đ~ chủ nhiệm, quan t}m em trong 2 năm 
học qua 
 Mỡnh cũng xin cảm ơn c|c bạn Nguyễn Đức Sơn, Ho{ng Phước Quõn, Lữ Chấn Hưng 
đ~ đúng gúp, ủng hộ mỡnh, giỳp mỡnh hoàn thành cuốn sỏch này 
. 
. 
. 
 Và cuối cựng, em xin gửi lời cảm ơn s}u sắc và chõn thành nhất đến thầy giỏo Lờ 
Phạm Thành, thầy chớnh l{ người truyền ngọn lửa đam mờ Húa học cho em suốt năm học 
vừa qua. Em cảm ơn thầy vỡ những lỳc em nản chớ nhất, thầy đ~ vực em dậy để em cú thể 
hoàn thành cuốn sỏch này. Em chỳc thầy luụn mạnh khỏe và thành cụng ^^ 
Phỏt triển tư duy giải sỏng tạo giải bài tập chuyờn đề Húa học Vụ cơ Chuyờn đề HNO3 
 3 Trần Nguyễn Trọng Nhõn – 11A2 – THPT chuyờn Lờ Quý Đụn – Đ{ Nẵng 
LờI TRI ÂN Từ BEECLASS CHEMISTRY 
 Nhõn ngày kỉ niệm 1 năm th{nh lập BeeClass Chemistry (25/07/2017), thay mặt 
BQT BeeClass, xin được gửi đến cỏc bạn học sinh, quý thầy cụ lời tri õn, cảm ơn s}u sắc nhất 
vỡ sự ủng hộ, yờu mến v{ giỳp đỡ của cỏc bạn trong năm qua. Sau trũn một năm hoạt động 
của BeeClass, với những cố gắng khụng ngừng nghỉ của đội ngũ admin/mod, những group, 
fanpage đ~ mang đến cho cỏc em học sinh những kỳ thi, tài liệu chất lượng để cỏc em tớch 
lũy kiến thức – kinh nghiệm cho bản thõn. Con số hơn 60.000 th{nh viờn đ~ phần nào núi 
lờn chất lượng, sự tin tưởng từ cỏc bạn thành viờn cũng như những nỗ lực của ban quản trị 
và thành viờn trong nhúm. Tất cả cỏc thành viờn BQT của BeeClass luụn trõn trọng những 
tỡnh cảm và sự tin tưởng đú từ quý thầy cụ và cỏc bạn học sinh trờn mọi miền tổ quốc. 
 Hụm nay (25/07/2017), để kỷ niệm sinh nhật một tuổi, để đ|p lại sự tin tưởng, đồng 
hành từ cỏc bạn với BeeClass trong suốt một năm vừa qua, Húa Học BeeClass giới thiệu đến 
cỏc thành viờn trong nhúm cuốn tài liệu: 
“Phỏt triển tư duy sỏng tạo giải bài tập chuyờn đề vụ cơ HNO3” 
của tỏc giả Trần Nguyễn Trọng Nh}n (sinh năm 2000, học sinh trường THPT chuyờn Lờ Quý 
Đụn, Đ{ Nẵng). Tài liệu được vết với mong muốn chia sẻ kỹ năng l{m b{i, phương ph|p giải 
trắc nghiệm tối ưu, giải quyết vấn đề từ dễ đến khú phự hợp với cỏc bạn/cỏc em - những 
người đang chuẩn bị đứng trước kỳ thi quan trọng của cuộc đời 
 Nội dung cuốn sỏch bỏm sỏt theo cỏc yờu cầu v{ định hướng ra đề thi mới nhất của 
Bộ GD&ĐT. Trong mỗi chuyờn đề, chỳng tụi đều túm tắt cỏc nội dung trọng t}m v{ sơ đồ 
húa những kiến thức ớt gặp, dễ bị lóng quờn nếu lõu ngày khụng dựng tới cựng với việc sơ đồ 
húa trờn 90% bài tập phõn loại cao, cú quỏ trỡnh phức tạp. Với nguồn bài tập ụn luyện 
phong phỳ v{ đa dạng được tuyển chọn, chắt lọc trong c|c đề thi thử trờn khắp mọi miền 
đất nước cũng như đề thi chớnh thức của Bộ từ năm 2015 đến nay 
 Thay mặt BQT BeeClass Chemistry 
 Lõm Mạnh Cường 
Phỏt triển tư duy giải sỏng tạo giải bài tập chuyờn đề Húa học Vụ cơ Chuyờn đề HNO3 
 4 Trần Nguyễn Trọng Nhõn – 11A2 – THPT chuyờn Lờ Quý Đụn – Đ{ Nẵng 
Lời giới thiệu 
 Xin chào cỏc bạn, sau 6 thỏng thai nghộn, cuối cựng cuốn sỏch này đ~ được phỏt 
hành nhằm kỉ niệm 1 năm th{nh lập của Nhúm BeeClass Chemistry. Đ}y l{ mún quà tri õn 
m{ đội ngũ mod/ admin của BeeClass dành tặng cho tất cả cỏc bạn đ~ đồng hành cựng 
Beeclass trong suốt 1 năm vừa qua. 
 HNO3 – Cõu phõn loại được đ|nh gi| l{ khú nhất của chuyờn đề vụ cơ. Đ}y l{ một vấn 
đề đang “thống trị” cỏc cõu phõn loại về vụ cơ trong suốt nhiều năm vừa qua trong c|c đề 
thi ĐH v{ sau n{y l{ đề thi THPTQG . Với hi vọng cung cấp cho cỏc bạn đầy đủ nhất tất cả cỏc 
kiến thức, kĩ năng v{ phương ph|p giải tất cả cỏc dạng toỏn về HNO3 hiện nay, xuất hiện 
trong c|c đề thi THPTQG và thi thử THPTQG. Chung tụi đ~ biờn soạn nờn cuốn sỏch 
“Phỏt triển tư duy sỏng tạo giải bài tập chuyờn đề vụ cơ HNO3” 
 Với mong muốn cỏc bạn cú thể hài lũng nhất với cuốn s|ch, chỳng tụi đ~ biờn soạn 
cuốn sỏch này với trờn 90% bài tập được giải một cỏch chi tiết nhất. Nguồn bài tập phong 
phỳ trong s|ch n{y được chỳng tụi sưu tầm từ đề thi THPTQG chớnh thức của Bộ GD v{ ĐT, 
đề thi thử THPTQG của c|c trường THPT chuyờn, c|c trường THPT cú uy tớn trờn cả nước, 
đồng thời chỳng tụi cũng tham khảo từ nhiều nguồn đề thi thử uy tớn như: thầy Tào Mạnh 
Đức, thầy Nguyễn Anh Phong, thầy Lờ Phạm Thành – hoc24h.vn, thầy Vũ Khắc Ngọc – 
hocmai.vn, thầy Nguyễn Văn Duyờn, ... v{ từ cỏc cộng đồng húa học nổi tiếng như: BeeClass 
Chemistry, Bookgol Chemistry,... 
 Cuốn sỏch gồm 8 chuyờn đề từ lý thuyết cơ bản đến cỏc dạng toỏn khú nhất. Mỗi 
chuyờn đề gồm phần lý thuyết, kĩ thuật tớnh toỏn, vớ dụ minh họa, bài tập tự luyện cuối 
chuyờn đề v{ đ|p |n cựng với lời giải chi tiết cho tất cả cỏc bài tập. 
 Tuy đ~ cố gắng hết sức, tuy nhiờn trong quỏ trỡnh biờn soạn chỳng tụi khụng thể 
trỏnh khỏi sai sút, nhầm lẫn, trựng bài,... Tỏc giả khi biờn soạn s|ch n{y cũng vừa nghiờn 
cứu vừa học nờn mong quý độc giả thụng cảm. 
 Mọi thắc mắc, đúng gúp ý kiến, xin gửi về địa chỉ facebook sau: 
https://www.facebook.com/trongnhan.trannguyen.f1.nk 
hoặc email: trongnhannk0f1@gmail.com hoặc cú thể liờn lạc trực tiếp với tỏc giả tại lớp 
11A2, trường THPT chuyờn Lờ Quý Đụn – Thành phố Đ{ Nẵng. Mọi gúp ý của cỏc bạn sẽ gúp 
phần giỳp cho cuốn s|ch được hoàn thiện hơn 
 Tỏc giả 
 Trần Nguyễn Trọng Nhõn 
MỤC LỤC 
Lời cảm ơn ................................................ 2 
Lời giới thiệu ............................................ 3 
Lời tri õn từ BeeClass Chemistry ........... 4 
Mục lục ...................................................... 5 
Chuyờn đề 1: Lí THUYẾT VÀ CÂU HỎI 
Lí THUYẾT VỀ 𝐇𝐍𝐎𝟑 
A. Hệ thống Lý thuyết ................................ 7 
B. Hệ thống cõu hỏi lý thuyết ................... 11 
C. Đỏp ỏn và hƣớng dẫn giải cõu hỏi lý 
thuyết .......................................................... 26 
Chuyờn đề 2: PHƢƠNG PHÁP GIẢI 
TOÁN 𝐇𝐍𝐎𝟑 CƠ BẢN 
A. Kĩ thuật tớnh toỏn ................................. 36 
B. Hệ thống vớ dụ điển hỡnh ..................... 37 
C. Bài tập tự luyện .................................... 45 
D. Đỏp ỏn và hƣớng dẫn giải chi tiết bài 
tập tự luyện ................................................ 51 
Chuyờn đề 3: BÀI TOÁN DUNG DỊCH 
CHỨA ION 𝐇+ VÀ 𝐍𝐎𝟑
− 
A. Lý thuyết và Kĩ thuật tớnh toỏn .......... 59 
B. Hệ thống vớ dụ điển hỡnh ..................... 60 
C. Bài tập tự luyện .................................... 75 
D. Đỏp ỏn và hƣớng dẫn giải chi tiết bài 
tập tự luyện ................................................ 86 
Chuyờn đề 4: BÀI TOÁN HỢP CHẤT 
TÁC DỤNG VỚI 𝐇𝐍𝐎𝟑 
A. Phƣơng phỏp giải toỏn và vớ dụ minh 
họa 
1. Bài toỏn hỗn hợp kim loại và oxit kim 
loại tỏc dụng với 𝐇𝐍𝐎𝟑 ........................... 108 
2. Bài toỏn hỗn hợp kim loại và sunfua 
kim loại tỏc dụng với 𝐇𝐍𝐎𝟑.................... 117 
B. Bài tập tự luyện 
1. Bài toỏn hỗn hợp kim loại và oxit kim 
loại tỏc dụng với 𝐇𝐍𝐎𝟑 ........................... 126 
2. Bài toỏn hỗn hợp kim loại và sunfua 
kim loại tỏc dụng với 𝐇𝐍𝐎𝟑.................... 129 
C. Đỏp ỏn và hƣớng dẫn giải chi tiết bài 
tập tự luyện 
1. Bài toỏn hỗn hợp kim loại và oxit kim 
loại tỏc dụng với 𝐇𝐍𝐎𝟑 ........................... 132 
2. Bài toỏn hỗn hợp kim loại và sunfua 
kim loại tỏc dụng với 𝐇𝐍𝐎𝟑.................... 140 
Chuyờn đề 5: BÀI TOÁN SẢN PHẨM 
KHỬ CỦA 𝐇𝐍𝐎𝟑 
A. Phƣơng phỏp giải toỏn và vớ dụ điển 
hỡnh 
1. Bài toỏn sản phẩm khử là 𝐍𝐇𝟒
+ .......... 148 
2. Bài toỏn sản phẩm khử là hỗn hợp khớ 
phức tạp ................................................... 157 
B. Bài tập tự luyện 
1. Bài toỏn sản phẩm khử là 𝐍𝐇𝟒
+ .......... 168 
2. Bài toỏn sản phẩm khử là hỗn hợp khớ 
phức tạp ................................................... 172 
C. Đỏp ỏn và hƣớng dẫn giải chi tiết bài 
tập tự luyện 
1. Bài toỏn sản phẩm khử là 𝐍𝐇𝟒
+ .......... 177 
2. Bài toỏn sản phẩm khử là hỗn hợp khớ 
phức tạp ................................................... 185 
Chuyờn đề 6: BÀI TOÁN SỬ LÍ DUNG 
DỊCH SAU PHẢN ỨNG 
A. Kĩ thuật giải toỏn................................ 198 
B. Hệ thống vớ dụ điển hỡnh ................... 200 
C. Bài tập tự luyện .................................. 216 
D. Đỏp ỏn và hƣớng dẫn giải chi tiết bài 
tập tự luyện .............................................. 224 
Chuyờn đề 7: SỰ KẾT HỢP 𝐇𝐍𝐎𝟑 VÀ 
CÁC QUÁ TRèNH Vễ CO KINH ĐIỂN 
A. Kĩ thuật giải toỏn và vớ dụ điển hỡnh 
1. Bài toỏn nhiệt nhụm ............................ 246 
2. Bài toỏn điện phõn .............................. 253 
3. Bài toỏn khử oxit KL bằng 𝐇𝟐, CO ... 261 
4. Bài toỏn nhiệt phõn muối và hidroxit 
kim loại ..................................................... 268 
5. Bài toỏn kim loại tỏc dụng với dung dịch 
muối, phi kim ........................................... 272 
B. Bài tập tự luyện 
1. Bài toỏn nhiệt nhụm ............................ 275 
2. Bài toỏn điện phõn .............................. 278 
3. Bài toỏn khử oxit KL bằng 𝐇𝟐, CO ... 282 
4. Bài toỏn nhiệt phõn muối và hidroxit 
kim loại ..................................................... 285 
5. Bài toỏn kim loại tỏc dụng với dung dịch 
muối, phi kim ........................................... 286 
D. Đỏp ỏn và hƣớng dẫn giải chi tiết bài 
tập tự luyện 
1. Bài toỏn nhiệt nhụm ............................ 289 
2. Bài toỏn điện phõn .............................. 292 
3. Bài toỏn khử oxit KL bằng 𝐇𝟐, CO ... 298 
4. Bài toỏn nhiệt phõn muối và hidroxit 
kim loại ..................................................... 304 
5. Bài toỏn kim loại tỏc dụng với dung dịch 
muối, phi kim ........................................... 307 
Chuyờn đề 8: BÀI TẬP TỔNG HỢP VÀ 
NÂNG CAO ............................................. 312 
Phỏt triển tư duy giải sỏng tạo giải bài tập chuyờn đề Húa học Vụ cơ Chuyờn đề HNO3 
 7 Trần Nguyễn Trọng Nhõn – 11A2 – THPT chuyờn Lờ Quý Đụn – Đ{ Nẵng 
Chuyên đề 1: 
A. HỆ THỐNG Lí THUYẾT 
I. Cấu tạo phõn tử 
- Trong hợp chất HNO3, nguyờn tố nitơ cú số oxi húa cao nhất là +5 
II. Tớnh chất vật lý 
- Axit nitric tinh khiết là chất lỏng khụng màu, bốc khúi mạnh trong khụng khớ 
ẩm, D = 1,53g/cm3 , sụi ở 8600C. Axit nitric tinh khiết kộm bền, ngay ở điều kiện 
thường khi cú ỏnh sỏng bị phõn hủy một phần giải phúng khớ nitơ đioxit (NO2). Khớ 
này tan trong dung dịch axit, làm cho dung dịch cú màu vàng. 
- Axit nitric tan trong nước theo bất kỡ tỉ lệ nào. Trong phũng thớ nghiệm thường cú 
loại axit đặc nồng độ 68%, D = 1,40g/cm3. 
III. Tớnh chất húa học 
 1. Tớnh Axit 
- Axit nitric là một trong số cỏc axit mạnh, trong dung dịch loóng nú phõn li hoàn toàn 
thành H+ và NO. 
- Dung dịch HNO3 l{m đỏ quỳ tớm, tỏc dụng với oxit bazơ, bazơ v{ muối của axit yếu 
hơn tạo ra muối nitrat. 
CuO + 2HNO3 → Cu NO3 2 + H2O 
Ca OH 2 + 2HNO3 → Ca NO3 2 + 2H2O 
CaCO3 + 2HNO3 → Ca NO3 2 + CO2 + H2O 
2. Tớnh Oxi húa 
 Axit nitric là một trong những axit cú tớnh oxi húa mạnh. Tựy thuộc vào nồng độ của 
axit và bản chất của chất khử mà HNO3 cú thể bị khử đến một số sản phẩm khỏc 
nhau của nitơ. 
Phỏt triển tư duy giải sỏng tạo giải bài tập chuyờn đề Húa học Vụ cơ Chuyờn đề HNO3 
 8 Trần Nguyễn Trọng Nhõn – 11A2 – THPT chuyờn Lờ Quý Đụn – Đ{ Nẵng 
a) Tỏc dụng với kim loại 
- Trong dung dịch HNO3 , ion NO3
− cú khả năng oxi húa mạnh hơn ion H+ , 
nờn HNO3 oxi húa được hầu hết cỏc kim loại, kể cả cỏc kim loại cú tớnh khử yếu 
như Cu,Ag,..., trừ Au và Pt. Khi đú, kim loại bị oxi húa đến mức oxi húa cao nhất và tạo 
ra muối nitrat. 
- Khi tỏc dụng với kim loại cú tớnh khử yếu như Cu, Pb, Ag, . . . , HNO3đặc bị khử 
đến NO2 , cũn HNO3 loóng bị khử đến NO. Thớ dụ: 
Cu
0
+ 4H N
+5
O3
 Cu
+2
 NO3 2 + 2 N
+4
O2 + 2H2O 
Cu
0
+ 4H N
+5
O3
 3Cu
+2
 NO3 2 + 2 N
+2
O + 4H2O 
- Khi tỏc dụng với kim loại cú tớnh khử mạnh như Mg, Zn, Al,..., HNO3 loóng cú thể bị 
khử đến N2
+1 
O, N2
0 
 và NH4NO3
−3 
8Al + 30HNO3lo óng → 8Al NO3 2 + 3N2O + 15H2O 
4Zn + 10HNO3rất lo óng → 4Zn NO3 2 + NH4NO3 + 3H2O 
- Fe và Al bị thụ động húa trong dung dịch HNO3 đặc, nguội vỡ tạo nờn một màng oxit 
bền trờn bề mặt cỏc kim loại này, bảo vệ cho kim loại khụng tỏc dụng với axit nitric 
và những axit kh|c m{ trước đú chỳng t|c dụng dễ dàng. 
b) Tỏc dụng với phi kim 
- Khi đun núng, Axit Nitric đặc cú thể oxi húa được nhiều phi kim như C,S,P,... Khi đú, 
cỏc phi kim bị oxi húa đến mức oxi húa cao nhất, cũn HNO3 bị khử 
đến NO2 hoặc NO tựy theo nồng độ của axit. 
S + 6HNO3đặc → H2SO4 + 6NO2 + 2H2O 
c) Tỏc dụng với hợp chất 
- Khi đun núng, axit nitric cú thể oxi húa được nhiều hợp chất như H2S, HI, SO2,
FeO,  
3H2S + 2HNO3loóng → 3S + 2NO + 4H2O 
IV. Ứng dụng 
- Axit HNO3 là một trong những húa chất cơ bản quan trọng. Phần lớn axit HNO3 sản 
xuất trong cụng nghiệp được dựng để điều chế ph}n đạm NH4NO3, . .. Ngoài ra, 
Axit HNO3 cũn được dựng để sản xuất thuốc nổ (thớ dụ trinitrotoluen (TNT),...), 
thuốc nhuộm, dược phẩm,... 
Phỏt triển tư duy giải sỏng tạo giải bài tập chuyờn đề Húa học Vụ cơ Chuyờn đề HNO3 
 9 Trần Nguyễn Trọng Nhõn – 11A2 – THPT chuyờn Lờ Quý Đụn – Đ{ Nẵng 
V. Điều chế 
1. Trong phũng thớ nghiệm 
- Axit HNO3 được điều chế bằng cỏch cho Natri Nitrat hoặc Kali Nitrat rắn tỏc dụng 
với axit H2SO4 
NaNO3 + H2SO4 → HNO3 + NaHSO4 
- Hơi axit HNO3 tho|t ra được dẫn v{o bỡnh, được làm lạnh v{ ngưng tụ ở đú. Phương 
phỏp này chỉ được dựng để điều chế một lượng nhỏ axit HNO3 bốc khúi. 
2. Trong cụng nghiệp 
Axit HNO3 được sản xuất từ amoniac. Quỏ trỡnh sản xuất gồm ba giai đoạn: 
 Oxi húa khớ amoniac bằng Oxi khụng khớ ở nhiệt độ 850 − 9000C, cú mặt chất xỳc 
tỏc là platin: 
4NH3 + 5O2
 xt Pt , t0 
 4NO + 6H2O 
Phản ứng này tỏa nhiệt và xảy ra gần như ho{n to{n. 
 Oxi húa NO thành 𝐍𝐎𝟐. Hỗn hợp chứa NO được làm nguội và cho húa hợp với Oxi 
khụng khớ tạo th{nh khớ nitơ đioxit: 
2NO + O2 → 2NO2 
 Chuyển húa 𝐍𝐎𝟐 thành 𝐇𝐍𝐎𝟑. Cho hỗn hợp Nitơ đioxit vừa tạo thành và Oxi tỏc 
dụng với nước, sẽ thu được dung dịch Axit Nitric: 
4NO2 + 2H2O + O2 → 4HNO3 
Phỏt triển tư duy giải sỏng tạo giải bài tập chuyờn đề Húa học Vụ cơ Chuyờn đề HNO3 
 10 Trần Nguyễn Trọng Nhõn – 11A2 – THPT chuyờn Lờ Quý Đụn – Đ{ Nẵng 
Dung dịch HNO3 thu được thường cú nồng độ từ 52% đến 68%. Để cú Axit Nitric với nồng 
độ cao hơn 68%, người ta chưng cất dung dịch HNO3 này với H2SO4 đậm đặc trong cỏc thiết 
bị đặc biệt. 
Phỏt triển tư duy giải sỏng tạo giải bài tập chuyờn đề Húa học Vụ cơ Chuyờn đề HNO3 
 11 Trần Nguyễn Trọng Nhõn – 11A2 – THPT chuyờn Lờ Quý Đụn – Đ{ Nẵng 
B. HỆ THỐNG CÂU HỎI Lí THUYẾT 
BÀI TẬP Lí THUYẾT MỨC ĐỘ NHẬN BIẾT 
Cõu 1: Khi cho lỏ Al vào dung dịch HNO3 nguội thỡ: 
 A. Lỏ Al tan nhanh 
 B. Lỏ Al tan chậm 
 C. Lỏ Al khụng tan do Al là kim loại hoạt động kộm 
 D. Lỏ Al khụng tan do hỡnh thành một lớp màng Oxit bảo vệ 
Cõu 2: Trong phũng thớ nghiệm, người ta thường điều chế HNO3 từ: 
 A. NaNO3 và H2SO4 đặc B. NaNO2 và H2SO4 đặc 
 C. NH3 và O2 D. NaNO3 v{ HCl đặc 
[Trớch đề thi thử THPTQG 2016 – THPT Ngụ Gia Tự – Vĩnh Phỳc – Lần 1 ] 
Cõu 3: Cho c|c ph|t biểu sau : 
1. Axit nitric l{ một axit mạnh 
2. Axit nitric l{ một axit cú tớnh ụxi húa mạnh 
3. Axit nitric cú thể hũa tan tất cả mọi kim loại 
4. Axit nitric l{ chất điện li mạnh. 
5. Axit nitric tan vụ hạn trong nước. 
Số ph|t biểu sai là: 
 A. 1 B. 2 C. 3 D. 4 
Cõu 4: Phản ứng n{o sau đ}y tạo sản phẩm hai khớ 
 A. C + HNO3
 t0 
 B. P + HNO3
 t0 
 C. S + HNO3
 t0 
 D. I2 + HNO3
 t0 
Cõu 5: Dóy chất n{o dưới đ}y gồm cỏc chất đều tỏc dụng với dung dịch HNO3 
 A. FeS, Fe2 SO4 2, NaOH B. Cu, Ag, FeSO4 
 C. AlC3, Cu, S D. Fe, SiO2, Zn 
[Trớch Đề thi thử THPTQG 2015 – Khối THPT chuyờn ĐHSPHN –Hà Nội – Lần 2] 
Phỏt triển tư duy giải sỏng tạo giải bài tập chuyờn đề Húa học Vụ cơ Chuyờn đề HNO3 
 12 Trần Nguyễn Trọng Nhõn – 11A2 – THPT chuyờn Lờ Quý Đụn – Đ{ Nẵng 
Cõu 6: Kim loại khụng tan trong dung dịch HNO3 đặc, nguội là: 
 A. Zn B. Al C. Cu D. Mg 
[Đề thi thử THPTQG 2015 – THPT chuyờn ĐH Vinh – Lần 3 ] 
Cõu 7:Dóy gồm tất cả cỏc chất khụng phản ứng với HNO3 đặc nguội là: 
 A. Al, Fe, Cr, Cu B. Fe2O3, Fe, Cu C. Fe, Cr, Al, Au D. Al, Fe, NaAlO2 
[Trớch Đề thi thử THPTQG 2015 – THPT Đo{n Thượng – Hải Dương] 
Cõu 8: Húa chất n{o sau đ}y cú thể dựng để phõn biệt Fe2O3 và Fe3O4 
 A. Dung dịch H2SO4 loóng B. Dung dịch NaOH 
 C. Dung dịch HNO3 D. Dung dịch HCl 
[Trớch Đề thi thử THPTQG 2015 – THPT chuyờn Nguyễn Huệ – Hà Nội – Lần 3] 
Cõu 9: Phản ứng n{o sau đ}y khụng tạo ra muối sắt (III) 
 A. Fe2O3 tỏc dụng với HCl 
 B. Fe OH 3 tỏc dụng với H2SO4 
 C. Fe dư t|c dụng với dung dịch HNO3 đặc, núng 
 D. FeO tỏc dụng với dung dịch HNO3 lo~ng dư 
[Trớch đề thi thử THPTQG 2015 – THPT chuyờn Hà Giang – Lần 1] 
Cõu 10:Chất n{o sau đ}y khụng tạo kết tủa khi cho vào dung dung dịch AgNO3 
 A. HCl B. KBr C. K3PO4 D. HNO3 
 [Trớch đề thi thử THPTQG 2016 – THPT Phỳ Nhuận – thành phố HCM – Lần 1] 
Cõu 11: Oxit bị oxi húa khi phản ứng với dung dịch HNO3 loóng là: 
 A. MgO B. FeO C. Fe2O3 D. Al2O3 
[Trớch đề thi thử THPTQG 2016 – THPT Nguyễn Trói – Thanh Húa – Lần 2] 
Cõu 12: Dóy gồm cỏc kim loại đều tỏc dụng được với dung dịch HCl nhưng khụng t|c dụng 
với dung dịch HNO3 đặc, nguội là: 
Phỏt triển tư duy giải sỏng tạo giải bài tập chuyờn đề Húa học Vụ cơ Chuyờn đề HNO3 
 13 Trần Nguyễn Trọng Nhõn – 11A2 – THPT chuyờn Lờ Quý Đụn – Đ{ Nẵng 
 A. Fe, Mg, Al B. Fe, Al, Cr C. Cu, Pb, Ag D. Cu, Fe, Al 
[Trớch đề thi thử THPTQG 2016 – THPT Lục Ngạn – Lần 1] 
Cõu 13: Cho dóy gồm cỏc chất sau Ca3 PO4 2, BaSO4, KNO3, CuO, Cr OH 2, AgCl và BaCO3 . 
Số chất trong dóy khụng tan trong dung dịch HNO3 loóng là: 
 A. 1 B. 2 C. 4 D. 3 
[Trớch đề thi thử THPTQG 2016 – THPT chuyờn Nguyễn Huệ – Lần 1] 
Cõu 14: Nito là chất khớ phổ biến trong khớ quyển tr|i đất v{ được sử dụng chủ yếu để sản 
xuất ammoniac. Cộng húa trị và số oxi húa của nguyờn tử N trong phõn tử N2 là: 
 A. 3 và 0 B. 1 và 0 C. 0 và 0 D. 3 và 3 
[Trớ