Giáo án Sinh học Lớp 9 - Tiết 49: Tác động của con người đối với môi trường - Năm học 2013-2014

Tuần 25 Ngày soạn 20/03/2014
Tiết 49 Ngày dạy .
Chương III CON NGƯỜI, DÂN SỐ VÀ MÔI TRƯỜNG
Bài 53 TÁC ĐỘNG CỦA CON NGƯỜI ĐỐI VỚI MÔI TRƯỜNG
I- MỤC TIÊU
 1. Kiến thức: 
 Nêu được các tác động của con người tới môi trường, đặc biệt là nhiều hoạt động của con người làm suy giảm hệ sinh thái, gây mất cân bằng sinh thái.
 2. Kĩ năng: 
 - Kĩ năng cơ bản: Quan sát, phân tích, khái quát hóa.
 - Kĩ năng sống: + Kĩ năng thu thập và xử lí thông tin.
 + Kĩ năng kiên định, phản đối với mọi hành vi phá hoại môi trường.
 + Kĩ năng hợp tác, lắng nghe tích cực.
 3. Thái độ: 
 Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường.
II- PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
 - Dạy học nhóm, hỏi chuyên gia, tranh luận.
 - Viết tích cực, trực quan.
III- PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC 
Giáo viên: + Tranh phóng to H53.1, 53.2, 53.3 SGK/157,158.
 + Bảng phụ (kẻ bảng 53.1 SGK/159).
 2. Học sinh: Xem bài trước ở nhà.
IV- TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
 1. KTBC 
 2. Bài mới
 * Khám phá: Giáo viên giới thiệu sơ lược nội dung chương III. 
 * Kết nối:
Hoạt động 1: I- TÁC ĐỘNG CỦA CON NGƯỜI TỚI MÔI TRƯỜNG QUA CÁC THỜI KÌ PHÁT TRIỂN XÃ HỘI
HOẠT ĐỘNG CỦA GV
HOẠT ĐỘNG CỦA HS
NỘI DUNG
- GV treo tranh H53.1, 53.2, 53.3 SGK/157,158, yêu cầu HS quan sát kết hợp với đọc thông tin SGK để nêu lên được sự tác động của con người tới môi trường qua các thời kì:
 + Thời kì nguyên thủy.
 + Xã hội nông nghiệp.
 + Xã hội công nghiệp.
 Lưu ý khi đọc SGK cần nắm vững những tác động và hậu quả ở từng thời kì.
- GV hỏi:
 + Con người đốt lửa cháy rừng dồn thú dữ thú bị nướng chín. Từ đó, con người chuyển sang ăn thịt chín, điều đó có ý nghĩa gì ?
 + Việc hình thành khu dân cư, khu sx nông nghiệp có nhất thiết phải chặt phá rừng hay không ?
* NL: GD HS hiểu được hoạt động của con người gây ảnh hưởng rất lớn đến môi trường, làm cạn kiệt các nguồn năng lượng. Do đó, các em phải có ý thức bảo vệ và cải tạo môi trường nhằm bảo vệ các nguồn năng lượng.
 + Thời kì công nghiệp hóa gây hậu quả mất diện tích đất trồng. Vậy nếu không tiến hành công nghiệp hóa thì sao ?
- GV hoàn chỉnh kiến thức.
- HS quan sát tranh qua từng thời kì kết hợp với đọc và tìm hiểu thông tin SGK.
à Hình 53.1
à Hình 53.2
à Hình 53.3
- HS trả lời:
à Làm cho nhiều khu rừng bị cháy, giảm số lượng loài trên Trái Đất. Tuy nhiên, từ đó con người chuyển sang ăn thịt chín tránh được một số bệnh tật
à Không nhất thiết phải chặt phá rừng.
- HS ghi nhớ.
à Xã hội không phát triển, dẫn tới nhiều khó khăn cho con người.
 HS khác nhận xét, bổ sung.
- HS lắng nghe và ghi nhận.
- Thời kì nguyên thủy: đốt rừng, đào hố săn bắt thú dữ giảm diện tích rừng.
- Xã hội nông nghiệp: trồng trọt, chăn nuôi, phá rừng làm khu dân cư, khu sản xuất thay đổi đất và tầng nước mặt.
- Xã hội công nghiệp: khai thác tài nguyên bừa bãi, xây dựng nhiều khu công nghiệp đất càng thu hẹp, rác thải rất lớn.
Hoạt động 2: II- TÁC ĐỘNG CỦA CON NGƯỜI LÀM SUY THOÁI MÔI TRƯỜNG TỰ NHIÊN
HOẠT ĐỘNG CỦA GV
HOẠT ĐỘNG CỦA HS
NỘI DUNG
- GV treo bảng phụ (bảng 53.1), yêu cầu HS thảo luận nhóm hoàn thành bảng.
- Gọi đại diện nhóm lên bảng ghi kết quả.
- GV nhận xét, chốt lại ý đúng.
- GV hỏi:
 + Những hoạt động nào của con người làm phá hủy môi trường tự nhiên ?
 + Hậu quả từ những hoạt động của con người là gì ?
 + Em hãy cho biết tác hại của việc chặt phá rừng và đốt rừng trong những năm gần đây ?
* MT: Nhiều hoạt động của con người gây hậu quả xấu đối với môi trường: làm biến mất một số loài SV, làm suy giảm các hệ sinh thái hoang dã, làm mất cân bằng sinh thái. Tác động lớn nhất của con người tới mt tự nhiên là phá hủy thảm TV, từ đó gây ra xói mòn và thoái hóa đất, ô nhiễm mt, hạn hán, lũ lụt, lũ quét
* NL: GD HS có ý thức bảo vệ và cải tạo môi trường nhằm bảo vệ các nguồn năng lượng.
- HS thảo luận theo nhóm, thống nhất ý kiến.
- Đại diện nhóm lên bảng ghi kết quả vào bảng.
 Nhóm khác nhận xét.
- HS lắng nghe, tự chỉnh sửa.
- HS trả lời:
à Xây dựng nhà máy lớn, chất thải công nghiệp
à Xói mòn đất, lũ lụt, nước ngầm giảm, khí hậu thay đổi, mất cân bằng sinh thái
à Gây cạn kiệt tài nguyên, lỡ đất, sạt lỡ bờ sông
- HS ghi nhớ.
- HS ghi nhớ.
 Nhiều hoạt động của con người đã gây hậu quả rất xấu:
- Mất cân bằng sinh thái.
- Xói mòn đất, gây lũ lụt diện rộng, hạn hán kéo dài, ảnh hưởng mạch nước ngầm.
- Nhiều loài sinh vật bị mất, đặc biệt nhiều loài động vật quý hiếm có nguy cơ bị tuyệt chủng.
Hoạt động 3: III- VAI TRÒ CỦA CON NGƯỜI TRONG VIỆC BẢO VỆ VÀ 
CẢI TẠO MÔI TRƯỜNG TỰ NHIÊN
HOẠT ĐỘNG CỦA GV
HOẠT ĐỘNG CỦA HS
NỘI DUNG
- Cho HS đọc thông tin SGK/159.
- GV hỏi:
 + Con người đã làm gì để bảo vệ và cải tạo môi trường ?
 + Cho biết thành tựu của con người đã đạt được trong việc bảo vệ và cải tạo môi trường ?
- GV nhận xét, chốt lại ý đúng.
* MT: GD HS có trách nhiệm trong việc bảo vệ môi trường sống của mình.
* NL: GD để HS thấy rõ vai trò trách nhiệm của mình trong việc tuyên truyền cho mọi người dân cùng thực hiện bảo vệ cải tạo môi trường nhằm bảo vệ các nguồn tài nguyên.
- HS đọc và tìm hiểu thông tin SGK.
- HS trả lời:
à Sử dụng có hiệu quả các nguồn tài nguyên, bảo vệ các loài SV, phục hồi và trồng rừng mới
à Phủ xanh đồi trọc, xây dựng khu bảo tồn, xây dựng nhà máy thủy điện
- HS lắng nghe.
- HS ghi nhớ.
- HS ghi nhớ.
 Những biện pháp bảo vệ và cải tạo môi trường tự nhiên:
- Hạn chế phát triển dân số quá nhanh.
- Sử dụng có hiệu quả các nguồn tài nguyên.
- Bảo vệ các loài SV.
- Phục hồi và trồng rừng mới.
- Kiểm soát và giảm thiểu các nguồn chất thải gây ô nhiễm.
- Hoạt động khoa học của con người góp phần cải tạo nhiều giống cây trồng, vật nuôi có năng suất cao.
 3. Củng cố 
 * Thực hành/ luyện tập: 
 - Trình bày nguyên nhân dẫn tới suy thoái môi trường do hoạt động của con người.
 - Những biện pháp bảo vệ và cải tạo môi trường là gì ?
 * Vận dụng: Hoàn thành bảng 53.2 SGK/160.
 4. Hướng dẫn HS tự học ở nhà
 - Học bài, trả lời câu hỏi 1, 2, 3 SGK/160 vào vở.
 - Xem trước bài 54: Mục I, II.
 5. Bổ sung của đồng nghiệp
..
..
..
..
..