Giáo án Lịch sử Lớp 10 - Bài 30: Chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ

SỞ GD & ĐT TP HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG THCS & THPT SƯƠNG NGUYỆT ANH
-----°-----
GVHD:	Tổ chuyên môn: Sử - Công dân
	SVTH : Lê Minh Phương Môn dạy: Lịch sử
	Trường: Đại học Sư Phạm Tp.Hồ Chí Minh Năm học: 2016 – 2017
	Ngày soạn: 16/2/2017 Ngày lên lớp: 21/2/2017
Tiết dạy: 04 Lớp dạy: 
BÀI 30
CHIẾN TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP CỦA CÁC THUỘC ĐỊA ANH
Ở BẮC MỸ
I.MỤC TIÊU BÀI HỌC: Sau khi học xong bài này, học sinh có khả năng:
1.Kiến thức: 
Biết được cuộc chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ, về thực chất là một cuộc CMTS diễn ra dưới hình thứcchiến tranh giải phóng dân tộc (lật đổ sự thống trị của chính quyền thực dân Anh, mở đường cho CNTB phát triển ở Bắc Mỹ).
2. Tư tưởng, tình cảm:
- Giúp học sinh có nhận thức đúng đắn về vai trò của quần chúng nhân dân trong cách mạng.
- Giáo dục lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết. 
3.Kỹ năng:
Củng cố cho học sinh khả năng sử dụng bản đồ để nắm vững diễn biến chính của các sự kiện trong bài.
II.THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY-HỌC
1.Tài liệu học tập
- Phan Ngọc Liên (chủ biên), Lịch Sử 10, NXB Giáo Dục Việt Nam.
- Phan Ngọc Liên (chủ biên), Sách giáo viên Lịch Sử 10, NXB Giáo Dục Việt Nam.
- Nguyễn Xuân Trường( chủ biên), Lịch Sử 10-Sách Giáo Viên, NXB Hà Nội.
- Vũ Dương Ninh- Nguyễn Văn Hồng (Chủ biên), Lịch sử thế giới cận đại , NXB Giáo Dục Việt Nam.
- Tư liệu về các nhân vật lịch sử có liên quan đến bài học.
2.Phương tiện dạy học:
- Bảng đen, phấn trắng.
-Tranh ảnh: Chân dung G.Oa-sinh-tơn, lược đồ 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ
3.Phương pháp dạy học:
Phương pháp trình bày
Phương pháp trực quan
Phương pháp phát vấn
III.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 
1. Ổn định lớp học: kiểm tra sĩ số lớp thông qua lớp trưởng
2. Kiểm tra bài cũ:
Câu hỏi: 1. Nêu diễn biến, ý nghĩa, tính chất của cách mạng tư sản Anh?
2. Vì sao nói Cách mạng tư sản Anh là cuộc cách mạng tư sản triệt để?
3. Giới thiệu bài mới:
Khoảng gần một thế kỷ sau thắng lợi của cuộc cách mạng tư sản Anh (TK XVII), một cuộc biến động chính trị bùng nổ ở châu Mĩ, dẫn tới sự hình thành một quốc gia tư sản mới. Đó là cuộc chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ. Đưa đến sự ra đời của Hợp chúng quốc Mĩ (Hoa Kì). Chúng ta cùng tìm hiểu bài 30 Chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ.
4. Giảng bài mới.
Hoạt động của giáo viên và học sinh.
Kiến thức học sinh cần nắm
Hoạt động 1. Cá nhân – cả lớp
- GV yêu cầu học sinh quan sát lược đồ hình 53/ SGK trang 146, giới thiệu cho học sinh về 13 thuộc địa của Anh ở Bắc Mĩ.
+Sau cuộc phát kiến địa lí của Cô-lôm-bô nhiều người dân châu Âu di cư sang Bắc Mĩ. 
+Quá trình chinh phục người Indian dồn đuổi họ về phía tây.
+Đưa nô lệ da đen từ châu Phi sang khai phá đồn điền.
- GV hỏi: Em hãy trình bài sự ra đời 13 thuộc của Anh địa ở Bắc Mĩ?
- HS dựa vào SGK trả lời.
- GV chốt ý bổ sung.
+Năm 1607 thành lập thuộc địa Viếcginia.
+Năm 1572 thành lập Gióoc-gia.
Đến nữa đầu thế kỉ XVIII người Anh đã lập được 13 thuộc địa dọc theo bờ Đại Tây Dương ở Bắc Mĩ với số dân khoảng 1,3 triệu người.
- GV hỏi: Nền kinh tế ở 13 thuộc địa khác nhau như thế nào?
- HS trả lời.
- GV nhận xét chốt ý: Đến giữa thế kỉ XVIII nền kinh tế tư bản chủ nghĩa ở 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ Phát triển mạnh.
+Miền Bắc: phát triển kinh tế công thương nghiệp. Các công trường sản xuất rượu, dệt, làm đồ thủy tinh, đặc biệt là nghệ luyện kim và đống tàu rất phát triển. 
Bô-xton trở thành trung tâm công nghiệp.
+Miền Nam: Phát triển kinh tế đồn điền. Các chủ nô ra sức bốc lột sức lao động của nô lệ da đen để sản xuất lương thực, bông, mía, thuốc lá
- GV giảng: 
+Do kinh tế phát triển nhu cầu trao đổi hàng hóa của các thuộc địa ngày càng tăng, đã kéo theo sự tiến bộ của hệ thống giao thông và thông tin liên lạc một thị trường thống nhất dần dần được hình thành.
+Chính phủ Anh nhận thấy sự phát triển kinh tế của các thuộc địa Bắc Mĩ sẽ mâu thuẫn với quyền lợi kinh tế của chính quốc (bản chất của chủ nghĩa đế quốc là bóc lột, ăn bám, không muốn thuộc địa trở thành mối cạnh tranh của chính quốc).
Vì vậy Anh đã tiến hành hàng loạt các chính sách kìm hãm kinh tế tư bản Bắc Mĩ. 
- GV hỏi. Em hãy cho biết những chính sách của Thực dân Anh tiến hành ở thuộc địa Bắc Mĩ?
- HS dựa vào SGK trả lời.
- GV nhận xét bổ sung: những chính sách của thực dân Anh.
+Cấm sản xuất hàng công nghiệp.
+Cấm mở doanh nghiệp.
+Cấm đem máy móc, thợ lành nghề từ Anh sang Bắc Mĩ.
+Ban hành chế độ thuế khóa nặng nề như thuế tem, thuế chè
+Cấm khai hoang ở Miền Tây.
-G V hỏi: Những chính sách của thực dân Anh đã ảnh hưởng như thế nào đối với nhân dân thuộc địa?
- HS trả lời.
- GV nhận xét, chốt ý: Những chính sách đó tổn hại đến quyền lợi của nhân dân thuộc địa, gây nên sự phản ứng mạnh mẽ trong mọi tầng lớp nhân dân.
- GV giảng: trong xã hội Bắc Mĩ lúc này tồn tại nhiều mâu thuẫn như mâu thuẫn giữa tư sản và vô sản, giữa nhân dân Bắc Mĩ với thực dân Anh. Trong đó mâu thuẫn nhân dân Bắc Mĩ với Thực dân Anh là mâu thuẫn quan trọng nhất và đó cũng là nguyên nhân sâu xa dẫn đến chiến tranh.
- HS lắng nghe ghi chép.
Hoạt động 2. Cá nhân – cả lớp
- GV hỏi:Em hãy cho biết sự kiện hay duyên cớ làm bùng nổ chiến tranh?
- HS trả lời. 
- GV cho các em xem bức tranh “ Nhân dân cảng Bôx-tơn tấn công tàu chở chè của Anh và ném các thùng chè xuống biển để phản đối chế độ thuế của thực dân Anh (12-1773).
 * Giới thiệu cho các em về sự kiện chè
 Bôx-tơn.
Ngày 16-12-1773 một nhóm người ngụy trang thành dân da đỏ dưới sự lãnh đạo của Samuel Adam leo lên 3 chiếc tàu Anh lấy 343 thùng chè, trị giá 100000 bảng Anh sau đó ném xuống biển. 
Sau sự kiện này chính phủ anh ra lệnh trừng phạt phong tỏa cảng Bôx-tơn. Không khí khủng bố báo hiệu cho chiến tranh đang đến gần.
- GV hỏi: Em hãy nêu những nét chính của diễn biến cuộc chiến?
- HS trả lời. 
- GV nhận xét, chốt ý.
+Tháng 9-1774 đại hội đại biểu được tiến hành ở Phi-la-đen-phi-a (Đại hội lục địa lần 1) yêu cầu vua Anh bãi bỏ chính sách hạn chế công thương nghiệp ở Bắc Mĩ. Nhưng không đạt được kết quả.
+Tháng 4-1775 chiến tranh giữa thuộc địa với chính quốc bùng nổ. Quân Anh đánh chiếm kho vũ khí của Côn-cóoc đã bị giết hơn 200 tên. Cuộc xung đột kích thích nhân dân toàn Niu Inglan, Bôn-tơn đứng dậy chống lại quân Anh.Nghĩa quân chiến đấu rất anh dũng song do lực lượng yếu và tổ chức kém lực lượng quân Anh là 90000 người còn Bắc Mĩ có 17000 người nên ưu thế nghiên về chính quốc. 
+5- 1775 Đại hội lục địa lần 2 được triệu tập quyết định thành lập “Quân đội thuộc địa” và bổ nhiệm Gióoc-giơ Oa-sinh-tơn làm tổng chỉ huy.
- GV cho học sinh quan sát hình 55/trang 149 “G. Oa-sinh-tơn (1732-1799) sau đó giới thiệu cho học sinh về nhân vật này.
+G. Oa-sinh-tơn (1732-1799) Ông xuất thân từ một gia đình giàu có ở Viếc-gi-ni-a. Ông có thân hình cao lớn, khuôn mặt dài, gò má cao, đôi mắt xanh xám. Là một người tốt bụng nhưng nóng nảy.
 +Năm 1775 ông làm tổng chỉ huy quân đội, ông đã cho thấy được tài chỉ huy quân đội của mình cùng với phẩm chất đạo đức cao cả. Ông rất có uy tính trong quần chúng và cũng là người thúc đẩy cuộc chiến tranh giành thắng lợi.Vì có những đống góp cho nước Mĩ nên tên của Ông được đặt cho thủ đô của nước Mĩ- thủ đô Oa-sinh-tơn. 
+4-7-1776, đại hội thông qua bản tuyên ngôn Độc lập.
- GV cho học sinh quan sát hình 54 SGK trang 148. Giới thiệu bức tranh mô tả quan cảnh Đại hội lục địa lần thứ 2 của 13 bang thuộc địa Anh khi thông qua bản tuyên ngôn độc lập, trong ảnh có nhiều đại biểu tham dự trong đó Giôn Han-cóoc được bầu làm chủ tịch . Đại hội đã lập ra ban sọan thảo tuyên ngôn độc lập, Giép-Phéc-xơn, Giôn A-đam, Phran-cơ, Séc-Men và Li-vin-xtơn, trong đó Giép-Phéc-xơn là người soạn thảo chính.
* Nội dung Tuyên ngôn độc lập:
+Tố cáo chế độ áp bức của thực dân Anh.
+Tuyên bố thoát li khỏi chính quốc.
+Thành lập quốc gia độc lập- Hợp chúng quốc Mĩ.
- GV yêu cầu học sinh đọc phần chữ nhỏ trong SGK cho biết điểm tiến bộ và hạn chế của tuyên ngôn?
- HS trả lời
- GV kết luận:
+Tiến bộ: khẳng định quyền con người.tố cáo chế độ thực dân tàn bạo.Thể hiện xu hướng của thời đại và bước tiến của cách mạng tư sản với chế độ phong kiến.
+Hạn chế: Chưa xóa bỏ chế độ nô lệ . chưa xóa bỏ chế độ bóc lột đối với giai cấp công nhân và nhân dân lao động. 
+Bác Hồ cũng trích dẫn câu nói nổi tiếng của bản tuyên ngôn là: “Tất cả mọi người sinh ra đều có quyền bình đẳng tạo hóa đã cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được, trong những quyền ấy có quyền được sống, quyền tự do quyền mưu cầu hạnh phúc” 
- GV giảng cuộc chiến tranh giành độc lập của nhân dân thuộc địa vẫn tiếp diễn dưới sự lãnh đạo của Oa-sinh-tơn.
+17-10-1777 nghĩa quân thắng lớn ở Xa-Ra-to-ga tạo nên bước ngoặt của cuộc chiến tranh, làm cho quân Anh suy yếu.
+Năm 1781 nghĩa quân thắng trận quyết định ở I-oóc-tao toàn bộ lực lượng quân Anh ở đây đầu hàng.
Hoạt động 3. Cá nhân – cả lớp
- GV giảng:
+ Tháng 9-1783 hòa ước Véc-sai được kí kết, Anh thừa nhận độc lập của 13 bang thuộc địa Bắc Mĩ và liên bang Hợp chúng quốc Mĩ ra đời.
Từ “Chúng” nói đến số đông hoặc số nhiều do nước Mĩ có rất nhiều bang nên tập hợp lại thành một quốc gia và lấy tên là Hợp chúng quốc Mĩ.
+Năm 1787 Hiến pháp Mĩ được thông qua.
- GV giới thiệu tổ chức bộ máy nhà nước Mĩ. Mĩ là nước cộng hòa liên bang tổ chức theo nguyên tắc “tam quyền phân lập”. Quốc hội gồm hạ viện và thượng viện.
- GV hỏi bộ máy nhà nước Mĩ có hạn chế gì?
- HS trả lời.
- GV chốt ý : Phụ nữ và thổ dân không có quyền bầu cử.
- GV giảng: Năm 1789 Gióoc-giơ
 Oa-sinh-tơn được bầu làm tổng thống đầu tiên của nước Mĩ.
- GV hỏi cuộc chiến tranh giành độc lập của 13 bang thuộc Anh Bắc Mĩ có ý nghĩa gì?
- HS dựa vào SGK trả lời.
- GV chốt ý. 
+Thực chất đây là cuộc cách mạng tư sản dưới hình thức chiến tranh giành độc lập. Nhầm lật đổ ách thống trị của thực dân Anh và mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển.
+Cách mạng tư sản ở Bắc Mĩ lãnh đạo là tư sản và chủ nô nhiệm vụ là lật đổ tàn dư phong kiến, mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển nhưng trước hết phải xóa bỏ nền thống trị của thực dân Anh.
+Hạn chế đây là cuộc cách mạng chưa triệt để.
I. Sự phát triển của chủ nghĩa tư bản ở Bắc Mĩ. Nguyên nhân bùng nổ chiến tranh.
- Đến nữa đầu thế kỉ XVIII,13 thuộc địa Anh ra đời ở Bắc Mĩ dọc theo bờ Đại Tây Dương với số dân khoảng 1,3 triệu người.
- Đến giữa thế kỉ XVIII nền kinh tế tư bản chủ nghĩa ở 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ Phát triển mạnh, nhưng bị chính phủ Anh tìm mọi cách ngăn cản, kiềm hãm như tăng thuế, độc quyền buôn bán trong và ngoài nước
àMâu thuẫn giữa nhân dân thuộc địa và chính phủ Anh ngày càng sâu sắc.
II. Diễn biến chiến tranh và sự thành lập Hợp chúng quốc Mĩ.
- Cuối năm 1773 nhân dân cảng 
Box-tơn tấn công 3 tàu chở chè của Anh.
-Tháng 9-1774 đại hội đại biểu được tiến hành ở Phi-la-đen-phi-a (Đại hội lục địa lần 1) yêu cầu vua Anh bãi bỏ những đạo luật vô lí nhưng không đạt được kết quả.
-Tháng 4-1775 chiến tranh giữa thuộc địa với chính quốc bùng nổ, nhờ có sự lãnh đạo tài giỏi của Oasinhton quân 13 thuộc địa giành được những thắng lợi quan trọng.
-5- 1775 Đại hội lục địa lần 2 được triệu tập quyết định thành lập “Quân đội thuộc địa”và bổ nhiệm Gióoc-giơ Oa-sinh-tơn làm tổng chỉ huy.
-4-7-1776, đại hội thông qua bản tuyên ngôn Độc lập.
- Ngày 17-10-1777 nghĩa quân thắng lớn ở Xa-Ra-to-ga quân Anh suy yếu.
- Năm 1781 nghĩa quân thắng trận quyết định ở I-oóc-tao, quân Anh đầu hàng.
III. Kết quả và ý nghĩa của chiến tranh giành độc lập.
1. Kết quả.
-9-1783 hòa ước Véc-sai được kí kết Anh thừa nhận độc lập 13 bang thuộc địa Bắc Mĩ và liên bang Hợp chúng quốc Mĩ ra đời.
-1787 Hiến pháp Mĩ được thông qua cũng cố vị trí của nhà nước.
-Năm 1789 Gióoc-giơ Oa-sinh-tơn được bầu làm tổng thống đầu tiên của nước Mĩ.
2. Tính chất - ý nghĩa:
- Đây là cuộc cách mạng tư sản đầu tiên ngoài Châu Âu dưới hình thức chiến tranh giành độc lập.
- Cách mạng tư sản ở Bắc Mĩ lãnh đạo là tư sản và chủ nô nhiệm vụ là lật đổ tàn dư phong kiến, mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển nhưng trước hết phải xóa bỏ nền thống trị của thực dân Anh.
- Hạn chế đây là cuộc cách mạng chưa triệt để.
4. Củng cố: 
 Diễn biến chính, kết quả và ý nghĩa của cuộc đấu tranh giành độc lập của 13 bang thuộc địa ở Bắc Mỹ.
5. Dặn dò: học thuộc bài, trả lời câu hỏi cuối SGK, chuẩn bị bài mới bài 20.
IV. RÚT KINH NGHIỆM: