Tuyển tập đề thi tham khảo môn Ngữ văn 9

TUYỂN TẬP ĐỀ THI THAM KHẢO 
Đề 1 
Phần 1. Đọc – hiểu 
 Đọc đoạn văn và trả lời câu hỏi: 
Còn gì đáng buồn hơn khi mà giàu có về vật chất thì lại nghèo nàn đến thảm hại về văn hóa tinh thần, 
Một bộ phận thanh niên bây giờ nghĩ nhiều, nói nhiều đến tiền bạc, hưởng thụ. Ăn mặc đẹp sang trọng, tiện nghi 
hiện đại lắm, nhưng con người thì vô cùng mỏng. Gió thổi nhẹ là bay biến tứ tán ngay. Ngày trước dân ta nghèo 
nhưng đức dày, nhân cách vững vàng, phong ba bão táp không hề gì, chung quy tại giáo dục mà ra. Cha mẹ bây 
giờ chiều con quá, không để chúng thiếu thốn gì. Vì thế mà chúng rất mong manh, dễ vỡ, dễ hư hỏng. 
( Theo Nguyễn Khải, báo Đầu tư, Ngữ văn 11 Nâng cao, tập 1, tr. 73, Nxb Giáo dục, 2014) 
1. Văn bản trên nói về hiện tượng gì trong đời sống? 
2. Trong văn bản có sử dụng một thành ngữ. Hãy ghi lại chính xác và giải thích ý nghĩa của thành ngữ đó. 
3. Câu Ngày trước dân ta nghèo nhưng đức dày, nhân cách vững vàng, phong ba bão táp không hề gì. Là câu đơn 
hay câu ghép? Phân tích thành phần câu. 
4. Phương thức biểu đạt chính của đoạn văn. 
Phần 2. Làm văn 
Câu 1. 
“ Cuộc sống riêng không biết gì hết ở bên kia ngưỡng cửa nhà mình là một cuộc sống nghèo nàn, dù nó 
có đầy đủ tiện nghi đến đâu đi nữa. Nó giống như một mảnh vườn được chăm sóc cẩn thận, đầy hoa thơm, sạch sẽ 
và gọn gàng. Mảnh vườn này có thể làm chủ nhân của nó êm ấm một thời gian dài, nhất là khi lớp rào bao quanh 
không còn làm họ vướng mắt nữa. Nhưng hễ có một cơn dông tố nổi lên là cây cối sẽ bị bật khỏi đất, hoa sẽ nát và 
mảnh vườn sẽ xấu xí hơn bất kì một nơi hoang dại nào. Con người không thể hạnh phúc với một hạnh phúc mong 
manh như thế. Con người cần một đại dương mênh mông bị bão táp làm nổi sóng nhưng rồi lại phẳng lì và trong 
sáng như trước. Số phận cảu những cái tuyệt đối cá nhân không bộc lộ ra khỏi bản thân, chẳng có gì đáng thèm 
muốn.” 
( Theo A. L. Ghéc-xen, Ngữ văn 11, Tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam, 2015, tr.31) 
Em suy nghĩ như thế nào về cuộc sống của con người khi thoát ra khỏi “cái tuyệt đối cá nhân”? 
Câu 2. 
 Nhà văn sáng tạo nhân vật để gửi gắm tư tưởng, tình cảm và quan niệm của mình về cuộc đời. 
 Với nhân vật anh thanh niên ( Lặng lẽ Sa Pa – Nguyễn Thành Long), em hãy làm sáng tỏ nhận định trên. 
Đề 2 
Phần 1. Đọc – hiểu 
 Đọc đoạn văn và trả lời câu hỏi: 
“ Trước khi đi vào thực trạng văn hóa đọc của thanh niên nước ta, chúng ta cần phải trả lời được câu hỏi: 
văn hóa đọc là gì? Văn hóa đọc bắt nguồn từ việc đọc sách nhưng không đơn thuần là việc đọc sách. Thật vậy, từ 
việc đọc sách thường xuyên, ta có được thói quen đọc sách và thói quen này dần nhân rộng trong xã hội, trở thành 
một nét đẹp. Trong qúa trình hình thành và phát triển nét đẹp ấy, ta dần luyện tập được thêm ứng xử đọc, giá trị 
đọc và chuẩn mực đọc. Với ứng xử đọc là cách ta nhìn nhận tri thức từ sách vở. Gía trị đọc là khả năng ta đãi 
được những hạt vàng trong các trang sách. Chuẩn mực đọc là cái thước đo để xác định một cuốn sách, một tài liệu 
là đáng để chúng ta bỏ thời gian đọc hay không. Tất cả các nhân tố ấy hợp lại tạo nên một văn hóa mà ta gọi là 
văn hóa đọc.” 
( Phạm Lâm Ngọc Bích – HS trường chuyên Lương Thế Vinh – Đồng Nai) 
1. Nêu nội dung chính của đoạn văn? 
2. Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích là gì? 
3. Hãy chỉ ra và phân tích hiệu quả của các biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn sau: Gía trị đọc là khả 
năng ta đãi được những hạt vàng trong các trang sách. 
4. Xét về cấu tạo, câu văn : Chuẩn mực đọc là cái thước đo để xác định một cuốn sách, một tài liệu là đáng để 
chúng ta bỏ thời gian đọc hay không. Thuộc kiểu câu gì? Vì sao? 
Phần 2. Làm văn 
Câu 1. 
 “ Tháng 4 – 2009, một cô sinh viên người Hàn Quốc đã viết thư cho Tuổi Trẻ thể hiện sự “ không hiểu 
nổi” về việc chẳng thấy những người đến căng tin của Trường ĐH Khoa học xã hội & nhân văn ( ĐH Quốc gia 
TP. HCM) khi đó chịu xếp hàng. 
 Ngay lập tức diễn đàn về văn hóa xếp hàng được mở ra, nhiều người thấy chuyện kỳ cục đó và đã có một 
vài nơi người ta biết xếp hàng. 
 Nhưng hơn bốn năm sau, việc xếp hàng đang khiến nhiều người nghĩ rằng đó chỉ là trào lưu, qua từng đợt 
rồi đâu lại vào đó. Đến những nơi công cộng hiện nay, nỗi sợ hãi vô hình của nhiều người vẫn là cảnh chen lấn, 
giành chỗ. 
 Một nhà báo sống tại Pháp có thẻ VIP khi đi máy bay kể lại cảnh “ ấn tượng” tại một số sân bay ở VN: 
“Mặc dù được ưu tiên không phải xếp hàng làm thủ tục nhưng cảnh chen lấn thiếu ý thức từ những vị khách VIP 
cũng luôn xảy ra. Có lần tôi làm thủ tục ở quầy, chỉ có vài khách đang đợi đến lượt. Vậy mà một ông từ đâu xộc 
tới chen vào trước chỗ tôi đứng với vẻ mặt tỉnh queo. Cô nhân viên phải nhắc nhở anh ta mới chịu lùi xuống xếp 
hàng. Nhưng thái độ thì không có gì là mắc cỡ. Có vẻ như đó là thói quen của vị khách VIP này” 
( Đâu rồi, chuyện tử tế? Nguyễn Nghĩa, báo Tuổi trẻ) 
Em hãy đề xuất một vài biện pháp để nâng cao ý thức của mọi người trong vấn đề được tác giả đề cập đến 
trong đoạn văn. 
Câu 2. 
 Cái quyết định tạo nên sức hấp dẫn của một tác phẩm văn học không phải là đề tài. Vấn đề quan trọng là 
nhà văn phải có cái nhìn riêng, độc đáo về đề tài đó. 
 Em hiểu ý kiến trên như thế nào? Hãy làm sáng tỏ vấn đề trên qua bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh. 
Đề 3 
Phần 1. Đọc – hiểu 
 Đọc đoạn văn và trả lời câu hỏi: 
Cuộc chống Mỹ cứu nước của nhân dân ta dù phải kinh qua gian khổ, hy sinh nhiều hơn nữa, song nhất 
định thắng lợi hoàn toàn. 
Đó là điều chắc chắn. 
Tôi có ý định đến ngày đó, tôi sẽ đi khắp hai miền Nam Bắc, để chúc mừng đồng bào, cán bộ và chiến sĩ 
anh hùng; thăm hỏi các cụ phụ lão, các cháu thanh niên và nhi đồng yêu quý của chúng ta. 
Kế theo đó, tôi sẽ thay mặt nhân dân ta đi thăm và cám ơn các nước anh em trong phe xã hội chủ nghĩa và 
các nước bầu bạn khắp năm châu và giúp đỡ cuộc chống Mỹ cứu nước của nhân dân ta. 
( Hồ Chí Minh, Di chúc, In trong Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, NXB Chính trị quốc gia) 
1. Chỉ ra nội dung chính của đoạn trích trên. 
2. Đoạn trích trên được viết theo phương thức biểu đạt nào? 
3. Chỉ ra và phân tích tác dụng của các phép liên kết trong đoạn trích trên ? 
4. Xác định và gọi tên thành phần biệt lập rong đoạn trích trên. 
Phần 2. Làm văn 
Câu 1. 
Trong xã hội ta, nhiều thanh niên biết tỏ lòng thương yêu quý mến nhân dân bằng hành động dũng cảm và 
hào hiệp; lúc chiến tranh xông pha lửa đạn để bảo vệ tính mạng và tài sản của đồng bào; lúc bình thường cứu giúp 
trẻ em bị tai nạn, đỡ đần người đi đường bị ốm đau,.. . Những việc làm mang nội dung đạo đức tốt đẹp của người 
thanh niên mới như thế rất đáng biểu dương, khuyến khích. 
Thanh niên phải luôn có tinh thần xung phong, gương mẫu; bất cứ việc gì tập thể cần thì thanh niên phải 
làm với tinh thần trách nhiệm cao nhất; song phải luôn luôn khiêm tốn, thật thà, không phô trương, dối trá. Đó 
cũng là một thái độ đúng đắn của thanh niên đối với nhân dân, của cá nhân đối với tập thể. 
Thanh niên cũng phải dành thì giờ nhất định để giúp đỡ cha mẹ, săn sóc các em, chăm lo một phần công 
việc gia đình. Người thanh niên nào không biết tí gì đến việc nhà, không kính yêu cha mẹ, không thương mến 
người thân trong gia đình thì ngoài xã hội làm sao có lòng yêu mến nhân dân thực sự được? ” 
( Trích Con đường tu dưỡng, rèn luyện đạo đức của thanh niên, Ngữ văn 12, tập một, NXBGD 2013, trang 37) 
Ngoài những điều trên, theo em thanh niên trong thời đại ngày nay cần có thêm những phẩm chất gì? 
Câu 2. 
 Một người nghệ sĩ chân chính phải là nhân đạo từ trong cốt tuỷ. 
 ( Chekhov) 
 Em hiểu ý kiến trên như thế nào? Qua tác phẩm Chuyện người con gái Nam Xương của Nguyễn Dữ, hãy 
làm sáng tỏ ý kiến trên. 
Đề 4 
Phần 1. Đọc – hiểu 
 Đọc đoạn văn và trả lời câu hỏi: 
Trong dòng đời vội vã có nhiều người dường như đã quên đi tình nghĩa giữa người với người. Nhưng đã 
là cuộc đời thì đâu phải chỉ trải đầy hoa hồng, đâu phải ai sinh ra cũng có được cuộc sống giàu sang, có được gia 
đình hạnh phúc toàn diện mà còn đó nhiều mảnh đời đau thương, bất hạnh cần chúng ta sẻ chia, giúp đỡ. Chúng ta 
đâu chỉ sống riêng cho mình, mà còn phải biết quan tâm tới những người khác. ( Đó chính là sự “ cho” và “ nhận” 
trong cuộc đời này) 
“ Cho” và “nhận” là hai khái niệm tưởng chừng như đơn giản nhưng số người cóthể cân bằng được nó lại 
chỉ đếm được trên đầu ngón tay. Ai cũng có thể nói “ Những ai biết yêu thương sẽ sống tốt đẹp hơn” hay “ Đúng 
thế, cho đi là hạnh phúc hơn nhận về”. Nhưng tự bản thân mình, ta đã làm được những gì ngoài lời nói? Cho nên, 
giữa nói và làm lại là hai chuyện hoàn toàn khác nhau. Hạnh phúc mà bạn nhận được khi cho đi chỉ thật sự đến 
khi bạn cho đi mà không nghĩ ngợi đến lợi ích của chính bản thân mình. Đâu phải ai cũng quên mình vì người 
khác. Nhưng xin đừng quá chú trọng đến cái tôi của chính bản thân mình. Xin hãy sống vì mọi người để cuộc 
sống không đơn điệu và để trái tim cỏ những nhịp đập yêu thương. 
Cuộc sống này có qua nhiều điều bất ngờ nhưng cái quan trọng nhất thực sự tồn tại là tình yêu thương. 
Sống không chỉ là nhận mà còn phải biết cho đi. Chính lúc ta cho đi nhiều nhất lại là lúc ta được nhận lại nhiều 
nhất. 
 ( Trích Lời khuyên cuộc sống) 
1. Trong văn bản trên, tác giả chủ yếu sử dụng biểu đạt nào? 
2. Nêu nội dung chính của văn bản trên? 
3. Hãy giải thích vì sao người viết cho rằng: “Hạnh phúc mà bạn nhận được khi cho đi chỉ thật sự đến khi bạn 
cho đi mà không nghĩ ngợi đến lợi ích của chính bản thân mình’’? 
4. Xác định và gọi tên thành phần biệt lập ở đoạn văn thứ nhất. 
Phần 2. Làm văn 
Câu 1. 
“ Gần đây có nhiều khẩu hiệu, bích chương, bài báo kêu gọi phải “ nói không với cái xấu”, như phải 
nói không với ma túy, xì ke, mại dâm, quan hệ tình dục sớmThế nhưng nói “ không” không phải chuyện dễ, 
nhất là ở tuổi vị thành niên. Ở các nước, dạy trẻ cách nói không là một trong những kỹ năng sống quan trọng hàng 
đầu. 
Dạy trẻ nói “ không” là một điều cần thiết! Nhưng vì sao khó nói “ không”? 
Thường là vì sợ mất bạn bè, sợ bạn bè coi khinh. Thực ra khi nói “ không” thì trẻ đã chứng tỏ mình có 
nghị lực, có quan điểm riêng, có sức mạnh tinh thần cứng cỏi, đã trưởng thành và có ý thức trách nhiệm với bản 
thân. Có thể có người trong nhóm bạn chê cười nhưng đa số chắc chắn sẽ nể phục. Một người bạn tốt luôn tôn 
trọng quan điểm cá nhân của người khác chứ không ép uổng, bó buộc người khác phải giống mình. Một người ép 
ta làm điều gì ta không thích – nhất là điều này lại có hại – thì rõ ràng đó là người bạn không tốt. Mất càng hay 
chứsao!” 
( Trích: Thư gởi người bận rộn – Đỗ Hồng Ngọc) 
Hãy viết bài văn nghị luận trả câu hỏi làm thế nào để nói “ không” với cái xấu? 
Câu 2. 
Trong phần mở đầu bài “ Nguyễn Đình Chiểu, ngôi sao sáng trong văn nghệ của dân tộc”, ông Phạm Văn 
Đồng có viết : “Trên trời có những vì sao có ánh sáng khác thường, nhưng con mắt của chúng ta phải chăm chú 
nhìn thì mới thấy, và càng nhìn thì càng thấy sáng. Văn thơ của Nguyễn Đình Chiểu cũng vậy” 
 Bằng sự hiểu biết của em về đoạn trích Lục Vân Tiên cứ Kiều Nguyệt Nga, để làm rõ vấn đề trên. 
Đề 5 
Phần 1. Đọc – hiểu 
 Đọc đoạn văn và trả lời câu hỏi: 
“Mỗi năm Việt Nam có hàng trăm nghìn sinh viên, học sinh rời ghế nhà trường hoặc lên đường xuất 
ngoại du học. Họ sẽ là những doanh nhân và chuyên gia thuộc mọi lĩnh vực, nối tiếp thế hệ đàn anh tiếp tục gánh 
vác trách nhiệm phát triển đất nước. Với bản chất thông minh, hiếu học s n có, việc thu thập kiến thức kỹ thuật 
thật sự không khó đối với dân Việt. Sinh viên Việt Nam liên tục đạt được những giải thưởng quốc tế và người 
Việt được đánh giá là rất thông minh và nhẫn nại. Điều quan trọng là chúng ta cần đầu tư nhiều hơn vào lớp trẻ để 
giúp họ có được vốn văn hóa sâu dày, biết yêu quý và hãnh diện về văn chương, nghệ thuật và những giá trị cao 
đẹp của Việt Nam. Có như vậy họ mới cảm thấy gắn bó và quay về với quê hương đất nước. Những chương trình 
“ về nguồn” và “ mùa hè xanh” đều là những cố gắng đúng hướng và chắc chắn sẽ mang lại kết quả lâu dài. 
Trước làn sóng văn hóa ngoại lai đầy sôi động và cám dỗ của thời hội nhập, tôi nghĩ chúng ta cần chú 
tâm nhiều hơn đến giới trẻ nếu muốn tránh những bước đi sai lầm của các nước bạn. Muốn thu ngắn cách biệt, 
muốn tạo dựng được một nền móng kinh tế vững chắc để có thể bắt kịp xứ người, vấn đề tăng cường chất lượng 
giáo dục đào tạo văn hóa cho lớp trẻ quả là một thách thức của Việt Nam hôm nay”. 
 ( Đầu tư cho giới trẻ – Võ Ngọc Hân – vnexpress.net 16/07/2014) 
1. Xác định nội dung chính của đoạn trích. 
2. Phương thức biểu đạt nào được sử dụng trong đoạn trích? 
3. Hãy chỉ ra các phương thức liên kết câu trong đoạn trích trên 
4. Nêu một số giải pháp cụ thể nhằm tăng cường chất lượng giáo dục văn hóa cho giới trẻ hiện nay. 
Phần 2. Làm văn 
Câu 1. 
ẾCH NGỒI ĐÁY GIẾNG 
Có con ếch sống lâu ngày trong một cái giếng nọ. Xung quanh chỉ có vài con nhái, cua, ốc bé nhỏ. Hàng 
ngày, nó cất tiếng kêu ồm ộp làm vang động cả giếng, khiến các con vật kia rất hoảng sợ. Ếch cứ tưởng bầu trời 
bé bằng cái vung và nó thì oai như một vị chúa tể. Một năm nọ, trời mưa to làm nước dềnh lên, tràn bờ, đưa ếch ra 
ngoài. Quen thói cũ nó nhâng nháo đưa mắt lên nhìn bầu trời chả thèm để ý đến xung quanh nên đã bị một con 
trâu đi qua giẫm bẹp. 
Câu chuyện trên để lại cho em bài học gì? Hãy viết bài văn nghị luận gợi lên từ câu chuyện. 
Câu 2. 
 Cảm nhận của em về đoạn thơ: 
Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối, 
Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan? 
Đâu những ngày mưa chuyển bốn phương ngàn, 
Ta lặng ngắm giang san ta đổi mới? 
Đâu những bình minh cây xanh nắng gội, 
Tiếng chim ca giấc ngủ ta tưng bừng? 
Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng. 
Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt, 
Để ta chiếm lấy riêng phần bí mật? 
- Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu? 
( Nhớ rừng, Thế Lữ) 
Đề 6 
Phần 1. Đọc – hiểu 
 Đọc đoạn văn và trả lời câu hỏi: 
Quân Thanh sang xâm lấn nước ta, hiện ở Thăng Long, các ngươi đã biết chưa? Trong khoảng vũ trụ, đất 
nào sao ấy đều đã phân biệt rõ ràng, phương Nam phương Bắc chia nhau mà cai trị. Người phương Bắc không 
phải nòi giống nước ta, bụng dạ ắt khác. Từ đời nhà Hán đến nay, chúng đã mấy phen cướp bóc nước ta, giết hại 
nhân dân, vơ vét của cải, người mình không thể chịu nổi, ai cũng muốn đuổi chúng đi. Đời Hán có Trưng Nữ 
Vương, đời Tống có Đinh Tiên Hoàng, Lê Đại Hành, đời Nguyên có Trần Hưng Đạo, đời Minh có Lê Thái Tổ; 
các ngài không nỡ ngồi nhìn chúng làm điều tàn bạo, nên đã thuận lòng người, dấy nghĩa quân đều chỉ đánh một 
trận là thắng và đuổi được chúng về phương Bắc. Ở các thời ấy, Bắc, Nam riêng phận, bờ cõi lặng yên, các vua 
truyền ngôi lâu dài. Từ đời nhà Đinh tới đây, dân ta không đến nỗi khổ như hồi nội thuộc xưa kia. Mọi việc lợi, 
hại, được, mất ấy, đều là chuyện cũ rành rành của các triều đại trước. Nay người người Thanh lại sang, mưu đồ 
lấy nước Nam ta đặt làm quận huyện, không biết trông gương mấy đời Tống, Nguyên, Minh ngày xưa. Vì vậy ta 
phải kéo quân ra đánh đuổi chúng. Các ngươi đều là những kẻ có lương tri lương năng, hãy nên cùng ta đồng tâm 
hiệp lực, để dựng nên công lớn. Chớ có quen theo thói cũ, ăn ở hai lòng, nếu như việc phát giác ra, sẽ bị giết chết 
ngay tức khắc, không tha một ai, chớ bảo là ta không nói trước! 
( Ngữ văn 9, tập một, trang 66) 
1. Đoạn văn trên trích trong văn bản nào, của ai? 
2. Nêu nội dung chính của đoạn. 
3. Nêu phương thức biểu đạt chính của đoạn văn. 
4. Câu Từ đời nhà Hán đến nay, chúng đã mấy phen cướp bóc nước ta, giết hại nhân dân, vơ vét của cải, người 
mình không thể chịu nổi, ai cũng muốn đuổi chúng đi. Là câu đơn hay câu ghép? Phân tích cấu tạo ngữ pháp. 
5. Các câu sau: Đời Hán có Trưng Nữ Vương, đời Tống có Đinh Tiên Hoàng, Lê Đại Hành, đời Nguyên có Trần 
Hưng Đạo, đời Minh có Lê Thái Tổ; các ngài không nỡ ngồi nhìn chúng làm điều tàn bạo, nên đã thuận lòng 
người, dấy nghĩa quân đều chỉ đánh một trận là thắng và đuổi được chúng về phương Bắc. Tác giả sử dụng biện 
pháp tu từ nào? Cho biết tác dụng? 
Phần 2. Làm văn 
Câu 1. 
Hiện nay, công tác bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa cũng còn nhiều bất cập. Nguy cơ thất truyền, 
mai một của nhiều loại hình di sản văn hóa phi vật thể và sự xuống cấp của các di tích lịch sử vẫn còn ở mức báo 
động; việc phát huy giá trị các lễ hội truyền thống còn nhiều hạn chế, hiện tượng thương mại hóa trong lễ hội 
chưa được ngăn chặn một cách hiệu quả; sự hạn hẹp về kinh phí để bổ sung hiện vật cho bảo tàng; nạn trộm cắp 
buôn bán cổ vật vẫn diễn ra phức tạp; tình trạng lấn chiếm di tích, danh lam thắng cảnh; hiện tượng xây dựng trái 
phép, tu bổ di tích sai nguyên tắc chưa có biện pháp ngăn chặn kịp thời 
(Giáo dục ý thức bảo vệ di sản văn hóa cho thế hệ trẻ – Nguyễn Bá Khiêm) 
Theo em, cần làm gì để bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc? 
Câu 2. 
 Vẻ đẹp mộng mơ và ý nghĩa sâu sắc của bài thơ Mây và sóng của Ta-go.