Giáo án Sinh học Lớp 9 - Tiết 13: Di truyền liên kết - Năm học 2016-2017

Tuần 7 Ngày soạn 12/09/2016
Tiết 13 Ngày dạy 26/09/2016
Bài 13 DI TRUYỀN LIÊN KẾT
I- MỤC TIÊU
 1. Kiến thức
 - Nêu được thí nghiệm của Moocgan và nhận xét kết quả thí nghiệm đó.
 - Nêu được ý nghĩa thực tiễn của di truyền liên kết.
 2. Kĩ năng
 - Kĩ năng cơ bản: Kĩ năng quan sát, nhận biết kiến thức và phân tích.
 - Kĩ năng sống.
 3. Thái độ 
 Hứng thú với môn học.
II- CÁC PHƯƠNG PHÁP/ KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC CÓ THỂ SỬ DỤNG
 - Vấn đáp – tìm tòi. 
 - Dạy học nhóm.
III- PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
 1. Giáo viên: Tranh phóng to H13 SGK/42.
 2. Học sinh: Xem bài trước ở nhà.
IV- TIẾN TRÌNH LÊN LỚP 
 1. KTBC 
 * HS1: Nêu những điểm khác nhau giữa NST giới tính và NST thường.
 HS trả lời:
NST giới tính
NST thường
- Thường tồn tại 1 cặp trong tế bào lưỡng bội.
- Tồn tại thành cặp tương đồng (XX) hoặc không tương đồng (XY).
- Chủ yếu mang gen quy định giới tính của cơ thể.
- Thường tồn tại với số cặp lớn hơn 1 trong tế bào lưỡng bội.
- Luôn luôn tồn tại thành cặp tương đồng.
- Chỉ mang gen quy định tính trạng thường của cơ thể.
 * HS2: Trình bày cơ chế sinh con trai, con gái ở người. Quan niệm cho rằng người mẹ quyết định việc sinh con trai hay con gái là đúng hay sai ?
 HS trả lời: - Cơ chế: P: ♀ XX x ♂ XY
 GP: X X , Y
 F1: XX(cái), XY (đực).
 - Quan niệm cho rằng người mẹ quyết định việc sinh con trai hay con gái là sai, vì sinh con trai hay con gái là do giao tử của người cha quyết định.
 GV nhận xét, cho điểm.
 2. Bài mới 
 * Khám phá: GV thông báo cho HS vì sao Moogan lại chọn ruồi giấm làm đối tượng nghiên cứu. Hôm nay, mời các em tìm hiểu những thành quả của ông trên ruồi giấm.
 * Kết nối:
Hoạt động 1: I- THÍ NGHIỆM CỦA MOOCGAN
HOẠT ĐỘNG CỦA GV
HOẠT ĐỘNG CỦA HS
NỘI DUNG
- GV thông báo ruồi giấm là đối tượng nghiên cứu thuận lợi cho di truyền học.
- GV treo tranh phóng to H13 SGK/42 và hướng dẫn HS quan sát hình, trình bày thí nghiệm của Moocgan.
- Yêu cầu HS thảo luận nhóm, trả lời câu hỏi lệnh ▼ SGK/42:
 + Tại sao phép lai giữa ruồi đực F1 với ruồi cái thân đen, cánh cụt được gọi là phép lai phân tích ?
 + Moocgan tiến hành phép lai phân tích nhằm mục đích gì ?
 + Giải thích vì sao dựa vào tỉ lệ kiểu hình 1 : 1, Moocgan lại cho rằng các gen quy định màu sắc thân và dạng cánh cùng nằm trên một NST (liên kết gen).
 + Hiện tượng di truyền liên kết là gì ?
- GV nhận xét và hoàn chỉnh kiến thức.
- HS lắng nghe.
- HS lắng nghe và theo dõi.
- HS thảo luận theo nhóm, thống nhất ý kiếnphát biểu:
à Vì lai giữa cá thể mang kiểu hình trội với cá thể mang kiểu hình lặn.
à Nhằm xác định kiểu gen của ruồi đực F1.
à Vì ruồi cái thân đen, cánh cụt chỉ cho 1 loại giao tử, còn ruồi đực F1 phải cho 2 loại giao tử.
à Là hiện tượng 1 nhóm tính trạng được di truyền cùng nhau, được quy định bởi các gen trên một NST cùng phân li trong quá trình phân bào.
Nhóm khác nhận xét, bổ sung
- HS lắng nghe và ghi nhận.
I- Thí nghiệm của Moocgan
- Thí nghiệm: Hình 13. Cơ sở tế bào học của di truyền liên kết (SGK/42).
- Di truyền liên kết: là hiện tượng một nhóm tính trạng được di truyền cùng nhau, được quy định bởi các gen trên một NST cùng phân li trong quá trình phân bào.
Hoạt động 2: II- Ý NGHĨA CỦA DI TRUYỀN LIÊN KẾT
HOẠT ĐỘNG CỦA GV
HOẠT ĐỘNG CỦA HS
NỘI DUNG
- GV nêu tình huống:
 + Trong tế bào, số lượng gen lớn gấp nhiều lần số lượng NST.
 + VD: Tế bào ruồi giâsm có 4000 gen và 2n = 8 NST.
 Như vậy sự phân bố của gen trên NST như thế nào ?
- GV nhận xét và chốt lại ý đúng.
- GV nhấn mạnh ý nghĩa thực tiễn của di truyền liên kết trong lĩnh vực chọn giống.
- HS suy nghĩ và phát biểu:
à Các gen phân bố dọc theo chiều dài của NST và tạo thành nhóm gen liên kết.
 HS khác nhận xét, bổ sung. 
- HS lắng nghe.
II- Ý nghĩa của di truyền liên kết
- Làm hạn chế xuất hiện biến dị tổ hợp.
- Đảm bảo sự di truyền bền vững của từng nhóm tính trạng được quy định bởi các gen trên một NST.
- Chọn được những giống vật nuôi, cây trồng có các nhóm tính trạng tốt đi kèm với nhau.
 3. Củng cố - Luyện tập
 * Thực hành/ luyện tập:
 - Thế nào là di truyền liên kết ? Hiện tượng này đã bổ sung cho quy luật phân li độc lập của Menđen như thế nào ?
 - Nêu ý nghĩa của di truyền liên kết trong chọn giống. 
 * Vận dụng: So sánh kết quả lai phân tích F1 trong 2 trường hợp di truyền độc lập và di truyền liên kết của 2 cặp tính trạng. 
 4. Dặn dò - Hướng dẫn HS tự học ở nhà
 - Học bài, trả lời câu hỏi 1, 3 SGK/43 vào vở. Chú ý: Câu hỏi 2, 4 SGK/43 không cần trả lời.
 - Xem trước bài 14: mục I, II, III, IV.
V- Bổ sung của đồng nghiệp
..
..
..
..
..