Ngày soạn: 03/4/2017 Ngày giảng: 10/4/2017 Tiết 57 KiÓm tra viÕt I. MỤC TIÊU 1. Kiến thức Kiểm tra mức độ nhận thức của học sinh về: cấu tạo và chức năng của da, hệ bài tiết và biện pháp giữ về sinh da và hệ bài tiết; đặc điểm cấu tạo của hệ thần kinh, vận dụng kiến thức rèn luyện bản thân; thiết lập những thí nghiệm đơn giản tìm hiểu về hệ thần kinh. Kiểm tra để có biện pháp điều chỉnh PPDH cho phù hợp 2. Kü n¨ng - Kü n¨ng tr×nh bµy, øng dông kiÕn thøc ®· häc gi¶i thÝch mét sè hiÖn tîng thùc tÕ. 3. Th¸i ®é - Cã ý thøc tù häc, tù giác trong kiểm tả đánh giá II. PHƯƠNG PHÁP - Tự kiểm tra, đánh giá. III. CHUẨN BỊ 1. Giáo viên * Ma trận Chủ đề Các cấp độ nhận thức Nhận biết Thông hiểu Vận dụng ở cấp độ thấp Vận dụng ở cấp độ cao TN TL TN TL TN TL TN TL Bµi tiÕt - Nêu được đặc điểm cấu tạo hệ bài tiết nước tiểu, quá trình hình thành nước tiểu. - Nêu được các tác nhân gây hại cho hệ bài tiết nước tiểu và biện pháp vệ sinh hệ bài tiết nước tiểu Số câu Số điểm 1 1 1 (đề 2) 2 Da - Nêu được cấu tạo và chức năng của da - Nêu được các biện pháp giữ gìn và vệ sinh da Số câu Số điểm 1 1 1 (đề 1) 2 ThÇn kinh vµ gi¸c quan - Hiểu được HS thường mắc tật nào về mắt từ đó có biện pháp phòng tránh. PISA: ChØ ra ®îc nh÷ng ®Æc ®iÓm cÊu t¹o vµ chøc n¨ng tiÕn hãa cña ®¹i n·o ngêi so víi c¸c ®éng vËt líp thó. Thiết lập được thí nghiệm đơn giản tìm hiểu về chức năng dây TK tủy Số câu Số điểm 1 2 1 2 1 2 TS câu TS điểm Tỉ lệ % 3 4 40 1 2 20 1 2 20 1 2 20 ĐỀ KIỂM TRA ĐỀ SỐ 1 I. TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN – 2,0 ®iÓm C©u 1. (1,0 điểm) Hãy khoanh tròn vào chỉ một chữ cái A, B, C hoặc D đứng trước câu trả lời đúng trong các câu sau: 1. Sù t¹o thµnh níc tiÓu cã ®Æc ®iÓm: A. DiÔn ra liªn tôc. B. DiÔn ra gi¸n ®o¹n. C. Tïy tõng thêi ®iÓm cã thÓ liªn tôc hay gi¸n ®o¹n. D. DiÔn ra khi cã trao ®æi chÊt qu¸ nhiÒu. 2. C¸c t¸c nh©n g©y h¹i cho hÖ bµi tiÕt níc tiÓu? A. C¸c chÊt ®éc trong thøc ¨n. B. KhÈu phÇn ¨n kh«ng hîp lÝ. C. C¸c vi trïng g©y bÖnh. D. C¶ A, B, C. 3. Không nên nhịn tiểu lâu và nên đi tiểu đúng lúc sẽ: A. Tạo điều kiện thuận lợi cho sự tạo thành nước tiểu được liên tục. B. Hạn chế khả năng tạo sỏi ở bóng đái. C. Hạn chế được các vi sinh vật gây bệnh. D. Tất cả các ý trên đều đúng. 4. Mỗi đơn vị chức chức năng của thận gồm A. Nang cầu thận, cầu thận. B. Nang cầu thận, ống thận. C. Cầu thận, ống thận. D. Cầu thận, nang cầu thận, ống thận. Câu 2 (1 điểm): Điền từ hoặc cụm từ thích hợp vào chỗ trống trong các câu sau Da có cấu tạo gồm 3 lớp: lớp biểu bì có tầng sừng và ..(1); lớp bì có các bộ phận giúp da thực hiện chức năng ..(2), (3) và điều hòa thân nhiệt; trong cùng là lớp mỡ dưới da. Da tạo nên vẻ đẹp con người và có chức năng .(4), điều hòa thân nhiệt, các lớp của da đều phối hợp thực hiện chức năng này. II. TỰ LUẬN (8,0 ®iÓm) Câu 3 (2,0 điểm) Ở løa tuæi häc sinh, m¾t thêng m¾c tËt nµo? Cho biết nguyªn nh©n và c¸ch kh¾c phôc, c¸ch phßng tr¸nh? Câu 4 (2,0 điểm) Hãy nêu các biện pháp giữ gìn và vệ sinh da Câu 5 (2,0 điểm ) NÃO BỘ Não người là phần trên và trước nhất của hệ thần kinh trung ương và là cơ quan chủ yếu trong điều hành hệ thần kinh ngoại vi. Bộ não con người trưởng thành có trọng lượng trung bình khoảng 1,3-1,4 kg (2,9-3,1 lb), hoặc khoảng 2% tổng trọng lượng cơ thể, với khối lượng khoảng 1.130 phân khối (cm3) ở phụ nữ và 1.260 cm3 ở nam giới, mặc dù có sự khác biệt đáng kể với từng cá nhân. Bộ não con người được cấu tạo từ các tế bào thần kinh neuron, tế bào thần kinh đệm và các mạch máu. Số lượng tế bào thần kinh trong não người đàn ông trưởng thành, theo mảng chụp cắt lớp, đã được ghi nhận có tổng cộng khoảng 86 tỷ, một số lượng tương đương với số các tế bào không phải là neuron. Trong số này, có 16 tỷ (chiếm 19% lượng neuron) đều nằm trong vỏ não (bao gồm chất trắng dưới vỏ), 69 tỷ (chiếm 80% lượng neuron) nằm ở tiểu não, và ít hơn 1% lượng neuron nằm trong phần còn lại của não. Đại não với các bán cầu của nó hình thành nên phần lớn nhất của bộ não con người và nằm ở phía trên các cấu trúc não khác. Nó được bao phủ bằng một lớp vỏ não có địa hình phức tạp. Bên dưới đại não là cuống não, trụ đỡ của nó. Ở phần cuối não, dưới vỏ não và sau thân não chính là tiểu não, một cấu trúc có bề mặt nhăn nheo(vỏ tiểu não), khiến cho nó trông khác biệt so với các khu vực não khác. Các cấu trúc tương tự cũng có mặt trong động vật có vú khác, mặc dù chúng khá khác nhau về kích thước. Như một quy luật, đại não càng nhỏ thì vỏ não ít nhăn lại. Vỏ não của chuột cống và chuột đồng gần như trơn nhẵn. Vỏ não cá heo và cá voi, mặt khác, nhăn nheo hơn não người. Câu hỏi: Nh÷ng ®Æc ®iÓm cÊu t¹o vµ chøc n¨ng nào cña ®¹i n·o ngêi chứng tỏ sự tiÕn hãa vît h¼n so víi c¸c ®éng vËt thuéc líp Thó? C©u 6 (2,0 ®iÓm) Trên 1 con ếch đã mổ để nghiên cứu rễ tủy, em Linh vô tình làm thúc mũi kéo làm đứt một số rễ. Bằng cách nào em có thể phát hiện được rễ nào còn, rễ nào mất? ĐỀ SỐ 2 I. TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN – 2,0 ®iÓm C©u 1. (1,0 điểm) Hãy khoanh tròn vào các chữ cái A, B, C hoặc D đứng trước câu trả lời đúng trong các câu sau: 1. Da có cấu tạo gồm: A. 2 lớp B. 3 lớp C. 4 lớp D. 5 lớp 2. Lớp biểu bì của da có A. Tầng sừng B. Tầng tế bào sống C. Thụ quan D. Tuyến nhờn 3. Da có chức năng: A. Giúp cơ thể hô hấp, trao đổi chất B. Bảo vệ và hô hấp C. Bảo vệ, điều hòa thân nhiệt, bài tiết D. Tạo nên vẻ đẹp con người 4. Da thực hiện chức năng bảo vệ là nhờ A. Lớp biểu bì B. Lớp mỡ dưới da C. Lớp bì D. Cả 3 lớp trên Câu 2 (1,0 điểm): Điền từ hoặc cụm từ thích hợp vào chỗ trống trong các câu sau Nước tiểu được tạo thành ở các đơn vị chức năng của ............(1) Bao gồm quá trình lọc máu ở ............(2) để tạo thành ................(3), quá trình hấp thụ lại các chất cần thiết, quá trình bài tiết tiếp các chất độc và các chất không cần thiết ở .............(4) để tạo nên nước tiểu chính thức và ổn định một số thành phần của máu. II. TỰ LUẬN (8,0 ®iÓm) Câu 3 (2,0 điểm) Ở løa tuæi häc sinh, m¾t thêng m¾c tËt nµo? Nªu nguyªn nh©n và c¸ch kh¾c phôc, c¸ch phßng tr¸nh? Câu 4 (2,0 điểm) Hãy nêu các thói quen sống khoa học để bảo vệ hệ bài tiết nước tiểu. Câu 5 (2,0 điểm ) NÃO BỘ Não người là phần trên và trước nhất của hệ thần kinh trung ương và là cơ quan chủ yếu trong điều hành hệ thần kinh ngoại vi. Bộ não con người trưởng thành có trọng lượng trung bình khoảng 1,3-1,4 kg (2,9-3,1 lb), hoặc khoảng 2% tổng trọng lượng cơ thể, với khối lượng khoảng 1.130 phân khối (cm3) ở phụ nữ và 1.260 cm3 ở nam giới, mặc dù có sự khác biệt đáng kể với từng cá nhân. Bộ não con người được cấu tạo từ các tế bào thần kinh neuron, tế bào thần kinh đệm và các mạch máu. Số lượng tế bào thần kinh trong não người đàn ông trưởng thành, theo mảng chụp cắt lớp, đã được ghi nhận có tổng cộng khoảng 86 tỷ, một số lượng tương đương với số các tế bào không phải là neuron. Trong số này, có 16 tỷ (chiếm 19% lượng neuron) đều nằm trong vỏ não (bao gồm chất trắng dưới vỏ), 69 tỷ (chiếm 80% lượng neuron) nằm ở tiểu não, và ít hơn 1% lượng neuron nằm trong phần còn lại của não. Đại não với các bán cầu của nó hình thành nên phần lớn nhất của bộ não con người và nằm ở phía trên các cấu trúc não khác. Nó được bao phủ bằng một lớp vỏ não có địa hình phức tạp. Bên dưới đại não là cuống não, trụ đỡ của nó. Ở phần cuối não, dưới vỏ não và sau thân não chính là tiểu não, một cấu trúc có bề mặt nhăn nheo(vỏ tiểu não), khiến cho nó trông khác biệt so với các khu vực não khác. Các cấu trúc tương tự cũng có mặt trong động vật có vú khác, mặc dù chúng khá khác nhau về kích thước. Như một quy luật, đại não càng nhỏ thì vỏ não ít nhăn lại. Vỏ não của chuột cống và chuột đồng gần như trơn nhẵn. Vỏ não cá heo và cá voi, mặt khác, nhăn nheo hơn não người. Câu hỏi: Chứng minh ®¹i n·o ngêi tiÕn hãa vît h¼n so víi c¸c ®éng vËt thuéc líp Thó? C©u 6 (2,0 ®iÓm) Trên 1 con ếch đã mổ để nghiên cứu rễ tủy, em Kiên vô tình làm thúc mũi kéo làm đứt một số rễ. Em hãy làm thí nghiệm giúp bạn Kiên để biết được rễ tủy bị đứt là rễ trước hay rễ sau. HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ SỐ 1 I. TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN - Mỗi ý chọn đúng đạt 0,25 điểm Câu 1: 1 2 3 4 A D A,B D Câu 2: (1): tầng tế bào sống; (2): cảm giác; (3): bài tiết; (4): bảo vệ cơ thể II. TỰ LUẬN Câu Nội dung Điểm 3 - Ở løa tuæi HS thêng m¾c tËt cËn thÞ. - Nguyªn nh©n: + BÈm sinh do cÇu m¾t dµi + Kh«ng gi÷ kho¶ng c¸ch trong vÖ sinh häc ®êng lµm cho thÓ thñy tinh lu«n phång l©u dÇn mÊt kh¶ n¨ng d·n. - C¸ch kh¾c phôc vµ c¸ch phßng tr¸nh: + Khi ®äc s¸ch ph¶i gi÷ ®óng cù li. + Khi bÞ tËt cã thÓ kh¾c phôc b»ng c¸ch ®eo kÝnh cËn ®Ó lµm gi¶m ®é héi tô lµm cho ¶nh lïi vÒ ®óng mµng líi. + Tr¸nh ®äc ë chç thiÕu ¸nh s¸ng hoÆc lóc ®i trªn tµu xe bÞ sãc nhiÒu. 0,25 0,5 0,5 0,25 0,25 0,25 4 Biện pháp giữ gìn, vệ sinh da - Phải thường xuyên tắm rửa, thay quần áo và giữ gìn da sạch sẽ để tránh bệnh ngoài da - Phải rèn luyện cơ thể để nâng cao sức chịu đựng của cơ thể và của da - Tránh làm da bị trầy xước hoặc bị bỏng - Giữ gìn vệ sinh nơi ở và nơi công cộng 0,5 0,5 0,5 0,5 5 * §Æc ®iÓm tiÕn hãa cña ®¹i n·o ngêi: - §¹i n·o ngêi ph¸t triÓn rÊt m¹nh phñ lªn tÊt c¶ c¸c phÇn cßn l¹i cña n·o bé. Vá n·o cã nhiÒu khe vµ r·nh lµm t¨ng bÒ mÆt chøa c¸c n¬ ron (khèi lîng chÊt x¸m lín). - Vá n·o ngêi xuÊt hiÖn vïng viÕt vµ nãi cïng c¸c vïng hiÓu ch÷ viÕt vµ vïng hiÓu tiÕng nãi liªn quan ®Õn sù h×nh thµnh hÖ thèng tÝn hiÖu thø 2 lµ tiÕng nãi vµ ch÷ viÕt. 1,0 1,0 6 - Sử dụng dung dịch HCl 3% kích thích vào chi bị đứt rễ tủy. - Nếu kích thích đó không làm chi nào co cả => rễ sau bị đứt. - Nếu chi đó không co nhưng các chi còn lại co => rễ trước bị đứt. 0,5 0,75 0,75 ĐỀ SỐ 2 I. TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN - Mỗi ý chọn đúng đạt 0,25 điểm Câu 1: 1 2 3 4 B A,B C,D A Câu 2: (1): thận; (2): cầu thận; (3): nước tiểu đầu; (4): ống thận II. TỰ LUẬN Câu Nội dung Điểm 3 - Ở løa tuæi HS thêng m¾c tËt cËn thÞ. - Nguyªn nh©n: + BÈm sinh do cÇu m¾t dµi + Kh«ng gi÷ kho¶ng c¸ch trong vÖ sinh häc ®êng lµm cho thÓ thñy tinh lu«n phång l©u dÇn mÊt kh¶ n¨ng d·n. - C¸ch kh¾c phôc vµ c¸ch phßng tr¸nh: + Khi ®äc s¸ch ph¶i gi÷ ®óng cù li. + Khi bÞ tËt cã thÓ kh¾c phôc b»ng c¸ch ®eo kÝnh cËn ®Ó lµm gi¶m ®é héi tô lµm cho ¶nh lïi vÒ ®óng mµng líi. + Tr¸nh ®äc ë chç thiÕu ¸nh s¸ng hoÆc lóc ®i trªn tµu xe bÞ sãc nhiÒu. 0,25 0,5 0,5 0,25 0,25 0,25 4 Thói quen sống khoa học để bảo vệ hệ bài tiết nước tiểu: - Thường xuyên giữ vệ sinh cho toàn cơ thể cũng như cho hệ bài tiết nước tiểu. - Khẩu phần ăn uống hợp lí: + Không ăn quá nhiều Pr, quá mặn, quá chua, quá nhiều chất tạo sỏi + Không ăn thức ăn ôi thiu, nhiễm độc hại. Uống đủ nước - Đi tiểu đúng lúc 0,5 0,5 0,25 0,25 0,5 5 * §Æc ®iÓm tiÕn hãa cña ®¹i n·o ngêi: - §¹i n·o ngêi ph¸t triÓn rÊt m¹nh phñ lªn tÊt c¶ c¸c phÇn cßn l¹i cña n·o bé. Vá n·o cã nhiÒu khe vµ r·nh lµm t¨ng bÒ mÆt chøa c¸c n¬ ron (khèi lîng chÊt x¸m lín). - Vá n·o ngêi xuÊt hiÖn vïng viÕt vµ nãi cïng c¸c vïng hiÓu ch÷ viÕt vµ vïng hiÓu tiÕng nãi liªn quan ®Õn sù h×nh thµnh hÖ thèng tÝn hiÖu thø 2 lµ tiÕng nãi vµ ch÷ viÕt. 1,0 1,0 6 - Sử dụng dung dịch HCl 3% kích thích vào chi bị đứt rễ tủy. - Nếu kích thích đó không làm chi nào co cả => rễ sau bị đứt. - Nếu chi đó không co nhưng các chi còn lại co => rễ trước bị đứt. 0,5 0,75 0,75 IV. TIẾN TRÌNH 1. Ổn định 2. Làm bài kiểm tra 3. Nhận xét, đánh giá ý thức làm bài của HS 4. Hướng dẫn về nhà - 1 phútS Nghiên cứu nội dung bài 55: Giới thiệu chung hệ nội tiết Tìm hiểu đặc điểm hệ nội tiết, phân biệt tuyến nội tiết với tuyến ngoại tiết. HS khá: Lấy ví dụ một số hooc môn và cho biết vai trò của những hooc môn đó. DUYỆT CỦA BGH DUYỆT CỦA TỔ CHUYÊN MÔN
Tài liệu đính kèm: