Đề thi tuyển sinh vào Lớp 10 THPT môn Ngữ văn - Đề 3 - Năm học 2017-2018 - Phòng GD & ĐT Hàm Yên (Có đáp án)

SỞ GD& ĐT TUYÊN QUANG
 PHÒNG GD&ĐT HÀM YÊN
 ĐỀ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 THPT
 NĂM HỌC 2017 - 2018
 MÔN THI: NGỮ VĂN
Thời gian: 120 phút
	I. Mục tiêu:	
	1. Kiến thức: 	
	- Kiểm tra, đánh giá kiến thức về phần thơ, truyện Việt Nam hiện đại; các biện pháp nghệ thuật; nghị luận văn học đã học trong chương trình Ngữ văn 9
	2. Kĩ năng: 
	- Rèn kĩ năng phân tích, cảm thụ tác phẩm thơ và truyện Việt Nam hiện đại. 
	- Xác định biện pháp nghệ thuật và tác dụng của biện pháp nghệ thuật đó.
	3. Thái độ:
	- Tìm hiểu giá trị của các tác phẩm thơ và truyện Việt nam hiện đại.
	II. Hình thức kiểm tra
	- Tự luận.
	III. Ma trận
 Mức độ
Chủ đề
Nhận biết
Thông hiểu
Vận dung
Tổng
Vận dung
Vận dung cao
Văn học
Nêu tên tác phẩm, tác giả, thời gian và hoàn cảnh sang tác của tác phẩm.
Số câu
1 
1
Số điểm
1
1
Tỷ lệ %
10%
10%
Tiếng việt
Xác định biện pháp nghệ thuật, tác dụng của biện pháp nghệ thuật đó.
Số câu
1 
1
Số điểm
1
1
Tỷ lệ %
10%
10%
Nghị luận về tác phẩm truyện.
Cảm nhận về nội dung câu thơ.
Suy nghĩ của em về nhân vật ông Hai trong tác phẩm Làng của Kim Lân.
Số câu
1 
1 
2
Số điểm
2
6
8
Tỷ lệ %
20%
60%
80%
Tổng số câu
1
1
1
1
5
Tổng số điểm
1
1
2
6
10
Tỷ lệ %
10%
10%
20%
60%
100%
IV. ĐỀ BÀI
* Phần 1: Đọc hiểu văn bản (4 điểm)
Đọc hai câu thơ sau và trả lời các câu hỏi:
Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi
Mặt trời của mẹ em nằm trên lưng.
(Ngữ văn 9-Tập 1)
Câu 1: Hai câu thơ trên nằm trong tác phẩm nào? Tác giả là ai? (0,5 điểm) 
Câu 2: Thời gian? Hoàn cảnh sáng tác bài thơ? (0,5 điểm)
Câu 3: Câu thơ đã sử dụng biện pháp nghệ thuật nào? Cho biết tác dụng của biện pháp nghệ thuật đó? (1 điểm)
Câu 4: Viết đoạn văn (khoảng 200 từ) nêu cảm nhận của em về hai câu thơ trên? (2 điểm)
* Phần 2: Tập làm văn (6 điểm)
Suy nghĩ về nhân vật ông Hai trong đoạn trích truyện “Làng” của tác giả Kim Lân.
	....HẾT....
V. HƯỚNG DẪN CHẤM
Phần
Câu
Nội dung
Điểm
Phần 1
Câu 1: Hai câu thơ trích từ tác phẩm: Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ. 
- Tác giả Nguyễn Khoa Điềm. 
0,25
0,25
0,25
0,25
0,5
0,5
Câu 2:
- Bài thơ sáng tác năm 1971
- Hoàn cảnh: Khi nhà thơ đang công tác ở chiến khu miền Tây Thừa Thiên Huế.
Câu 2: Câu thơ sử dụng biện pháp tu từ ẩn dụ. Qua từ “ Mặt 
trời” ở câu thơ thứ hai “Mặt trời của mẹ em nằm trên lưng”
- Tác dụng: Thể hiện tình cảm của người mẹ đối với con. Con là mặt trời của mẹ; là nguồn sống, là hạnh phúc ấm áp vừa gần gũi, vừa thiêng liêng của đời mẹ.
Câu 3: 
* Yêu cầu chung: 
- Biết cách viết đoạn văn nghị luận về một đoạn thơ. 
- Bài làm có kết cấu chặt chẽ, bố cục rõ ràng (3 phần: Mở đoạn, thân đoạn, kết đoạn.)
 - Diễn đạt lưu loát, không mắc lỗi chính tả, chữ viết cẩn thận.
* Yêu cầu cụ thể:
 Học sinh nêu cảm nhận của bản thân. Song cần đảm bảo những yêu cầu:
* Nội dung: 
- Thể hiện tình cảm của người mẹ đối với con. Con là mặt trời của mẹ
- Thể hiện niềm tin, hi vọng của mẹ đối với con.
* Nghệ thuật:
- Thành công trong sử dụng nghệ thuật ẩn dụ độc đáo sáng tạo của tác giả.
1
1
Phần 2
Phần II: Làm văn (6 điểm)
* Yêu cầu về hình thức:
- Học sinh biết viết một bài văn nghị luận về một tác phẩm (Đoạn trích)
- Bố cục rõ ràng, chữ viết đủ nét, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, diễn đạt.
* Yêu cầu nội dung
Học sinh có thể trình bày nhiều cách khác nhau, nhưng bài viết cần có các ý cơ bản sau:
1. Mở bài: 
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm.
- Cảm nhận chung về nhân vật ông Hai - người nông dân có tình yêu làng, yêu nước và tinh thần kháng chiến sâu sắc.
2. Thân bài: Triển khai các nhận định về tình yêu làng, yêu nước của nhân vật ông Hai và nghệ thuật đặc sắc của nhà văn:
 * Tình yêu làng, yêu nước của ông Hai là tình cảm nổi bật, xuyên suốt toàn truyện:
- Ở nơi tản cư: Ông luôn nhớ về làng, thường hay khoe về sự giàu có và tinh thần kháng chiến của làng, luôn nghe ngóng, theo dõi tin tức, tình hình kháng chiến...
- Khi nghe tin làng theo giặc: Ông bất ngờ, đau đớn, dằn vặt, tủi hổ, xót xa... quyết định dứt khoát: Làng theo tây thì phải thù làng...
- Khi nghe tin cải chính: Ông sung sướng, hạnh phúc (vui mừng đi khoe khắp nơi, khoe cả nhà mình bị gặc đốt...)
=> Tình yêu làng hòa quyện, thống nhất với tình yêu kháng chiến, yêu nước - nét mới trong tình cảm, nhận thức của người nông dân trong Cách mạng Tháng Tám.
 * Nghệ thuật:
- Chọn tình huống tin đồn thất thiệt để thể hiện nhân vật.
- Ngôn ngữ tự nhiên.
- Miêu tả tâm lí nhân vật sâu sắc.
- Các hình thức trần thuật (đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm...)
 3. Kết bài:
- Sức hấp dẫn của hình tượng nhân vật. Thành công của nhà văn khi xây dựng nhân vật ông Hai.
0,5
1
1
1
1
1
0,5