Đề thi tuyển sinh vào Lớp 10 THPT môn Ngữ văn - Đề 2 - Năm học 2017-2018 - Phòng GD & ĐT Yên Sơn (Có đáp án)

SỞ GD&ĐT TUYÊN QUANG
PHÒNG GD&ĐT YÊN SƠN
ĐỀ THI THỬ VÀO LỚP 10 THPT
NĂM HỌC: 2017 -2018
MÔN: Ngữ văn
Thời gian: 120 phút (không kể thời gian giao đề)
* MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA
Mức độ
Chủ đề
Nhận biết
Thông hiểu
Vận dụng
Tổng
Thấp
Cao
Đọc - hiểu
Tác giả, tác phẩm, nhân vật, phương tiện liên kết trong đoạn văn
Hiểu ý nghĩa của một hình ảnh đặc sắc trong đoạn văn. 
Tác dụng của phép liên kết
Viết đoạn văn nghị luận về vẻ đẹp của nhân vật trong một tác phẩm truyện.
Số câu
3
1
1
4
Số điểm
1,5
0,5
2
40
Tỉ lệ %
15%
5%
2%
40%
Tập làm văn
Cảm nhận về tác phẩm thơ hiện đại.
Số câu
1
1
Số điểm
6
6
Tỉ lệ %
60%
60%
Tổng số câu	
3
1
2
5
Tổng số điểm
1,5
0,5
8
10
Tỉ lệ %
15%
5%
80%
100%
A. Đề bài.
I. Phần đọc - hiểu (4 điểm): Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:
	"Có phải cái ánh sáng trong quyển sách rọi sang, làm cho cô hiểu thêm về cuộc sống một mình dũng cảm tuyệt đẹp của người thanh niên, về cái thế giới những con người như anh mà anh kể, và về con đường anh đang đi tới? Có phải cái cảm giác bàng hoàng, đáng lẽ cô phải biết khi cô yêu, bây giờ cô mới biết, giúp cô đánh giá đúng hơn mối tình nhạt nhẽo mà cô đã bỏ, và yên tâm hơn về quyết định của mình? Một ấn tượng khó tả dạt lên trong lòng cô gái. Không phải chỉ vì bó hoa rất to sẽ đi theo cô trong chuyến đi thứ nhất ra đời. Mà vì một bó hoa nào khác nữa, bó hoa của những háo hức và mơ mộng ngẫu nhiên anh cho thêm cô. Và vì một cái gì đó nữa mà lúc này cô chưa kịp nghĩ kĩ."
(Ngữ Văn 9 - Tập 1)
1. Đoạn trích trên trong tác phẩm nào? Tác giả là ai? (0,5)
2. Tìm và nêu tác dụng của các phép liên kết trong đoạn văn trên? (1,0)
3. Em hiểu hình ảnh "một bó hoa nào khác nữa" trong đoạn trích có ý nghĩa gì? (0,5)
4. Hãy viết bài văn ngắn (khoảng 200 từ) trình bày cảm nhận của em về nhân vật người thanh niên trong đoạn trích trên. (2,0)
II. Phần làm văn (6 điểm): : 
	Cảm nhận về vẻ đẹp trong bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh.
B. Hướng dẫn chấm
Phần
Nội dung cần đạt
Điểm
Đọc - hiểu
1. - Đoạn văn trích từ truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa” 
 - Tác giả: Nguyễn Thành Long. 
0,25
0,25
2. Phép liên kết: 
+ Phép lặp: "có phải .."; 
+ Phép nối: "mà...,", "và..."
- Tác dụng: Nhấn mạnh những cảm giác mới mẻ, bất ngờ của cô kĩ sư qua cuộc gặp gỡ với anh thanh niên. Cô hiểu thêm về cuộc sống tuyệt đẹp của anh, về thế giới của những con người như anh. Nghe những điều anh nói, cô như được tiếp thêm sức mạnh, nghị lực để bước đi trên con đường mới.
0,25
0,25
0,5
3. Hình ảnh "một bó hoa nào khác nữa" có ý nghĩa chỉ những giá trị tinh thần, vẻ đẹp tâm hồn mà cô gái nhận thấy ở anh thanh niên
0,5
4. Viết đoạn văn
* Yêu cầu kĩ năng: Viết đoạn văn nghị luận về nhân vật văn học trong tác phẩm truyện. Đoạn văn đảm bảo bố cục rõ ràng, lập luận chặt chẽ.
* Yêu cầu về kiến thức: Cảm nhận những ý cơ bản sau:
- Giới thiệu về anh thanh niên: là nhân vật chính nhưng không xuất hiện ngay từ đầu tác phẩm.
- Hoàn cảnh sống và làm việc của anh thanh niên (dẫn chứng).
- Anh luôn ý thức được công việc lao động thầm lặng mà mình làm có ích cho cuộc sống, bởi vậy, anh rất yêu nghề và say mê với công việc (dẫn chứng).
- Anh có tinh thần trách nhiệm cao với công việc nhiều khó khăn, gian khổ của mình (dẫn chứng).
- Anh luôn tìm thấy niềm vui trong cuộc sống: đọc sách, trồng hoa, sắp xếp nơi ở gọn gàng (dẫn chứng).
- Anh rất khiêm tốn (dẫn chứng).
- Anh luôn cởi mở, chân thành, quý trọng tình cảm của mọi người dành cho, anh luôn quan tâm đến những người xung quanh (dẫn chứng).
- Đánh giá về nhân vật: Nhân vật anh thanh niên đã thực sự để lại một “bức chân dung” đẹp đẽ trong tâm hồn người đọc bởi những phẩm chất rất đáng yêu, đáng quý.
0,25 
0,25 
0,25 
0,25
0,25 
0,25
0,25
0,25
Tập làm văn 
* Mở bài:
- Giới thiệu sơ lược về nhà thơ Hữu Thỉnh.
- Bài thơ là sự cảm nhận tinh tế về khoảnh khắc giao mùa từ hạ sang thu ở miền Bắc Việt Nam
0,5
* Thân bài:
- Vẻ đẹp của thiên nhiên lúc sang thu. 
+ Đó là phút giao mùa cuối hạ, đầu thu ở vùng quê đồng bằng Bắc Bộ trong trẻo, dịu nhẹ với những tín hiệu sang thu rất mơ hồ, mong manh: hương ổi sánh lại, gió thu se se, làn sương giăng mắc nơi đầu thôn ngõ xóm  
+ Nhà thơ cảm nhận tinh tế sự vận động của thiên nhiên nhẹ nhàng mà rõ rệt: từ khu vườn với những hình ảnh vừa cụ thể vừa vô hình (hương ổi, sương, gió, ngõ) mở rộng đến không gian rộng lớn, bao la (dòng sông, bầu trời, cánh chim, đám mây), cảnh thu đi dần vào tâm tưởng lắng đọng suy tư (nắng, mưa, sấm, hàng cây). 
=> Bức tranh thiên nhiên mùa thu được thi sĩ cảm nhận tinh tế qua nhiều yếu tố, bằng nhiều giác quan đem đến cho người đọc sự rung cảm, tình yêu với vẻ đẹp của quê hương, đất nước. 
- Vẻ đẹp của những suy tư, chiêm nghiệm
 + Từ tâm trạng ngỡ ngàng, say sưa có chút bâng khuâng, tiếc nuối nhà thơ kín đáo thể hiện những suy ngẫm, triết lý về đời người: khi con người từng trải thì cũng vững vàng hơn trước những tác động bất thường của ngoại cảnh, của cuộc đời (Sấm cũng bớt bất ngờ - Trên hàng cây đứng tuổi). Thiên nhiên sang thu hay cũng chính là đời người đã sang thu. 
+ Bài thơ còn gợi những liên tưởng sâu xa về thế sự. Đất nước lúc đó vừa qua thời đạn bom bước vào cuộc sống hòa bình. Những tháng năm sôi động hào hùng lắng lại, thay vào đó là nhịp sống mới. Lối sống của con người cũng có nhiều thay đổi, trời đất sang thu và đất nước cũng sang thu. 
 - Vẻ đẹp của hình thức nghệ thuật 
+ Thể thơ năm chữ; ngôn ngữ thơ giản dị, hàm súc, tự nhiên. 
+ Hình ảnh thơ đẹp, sáng tạo, giàu sức gợi qua các biện pháp tu từ
2
2
1
* Kết bài:
- Sang thu, khúc giao mùa nhẹ nhàng, thơ mộng, bâng khuâng mà cũng thầm thì triết lí, góp một tiếng thơ đằm thắm về mùa thu quê hương, đất nước. 
- Vẻ đẹp trong bài thơ “Sang thu” chính là vẻ đẹp của thiên nhiên, của tình đời làm nên giá trị của thi phẩm và khẳng định tài năng của nhà thơ Hữu Thỉnh.
0,5
* Lưu ý:
Hướng dẫn chấm chỉ là những gợi ý, định hướng chung; khi chấm giáo viên cần linh hoạt, tôn trọng những sáng tạo riêng của học sinh, tránh máy móc.
Học sinh có thể làm bài theo nhiều cách khác nhau nhưng phải đúng kiểu bài mà đề bài yêu cầu, chủ động định lượng được bài viết, bố cục hợp lí.
 	- Điểm trừ tối đa đối với bài viết không đúng thể loại, bố cục không rõ ràng là 2 điểm.
 	- Điểm trừ tối đa đối với bài viết mắc nhiều lỗi chính tả là 1 điểm.
 	- Điểm trừ tối đa đối với bài viết mắc nhiều lỗi diễn đạt là 1 điểm.