Đề thi tuyển sinh vào Lớp 10 THPT chuyên môn Ngữ văn - Năm học 2009-2010 - Sở GD & ĐT Vĩnh Phúc (Có đáp án)

Sở GD&ĐT VĩNH PHúC Kỳ THI VÀO LớP 10 THPT CHUYÊN NĂM HỌC 2009-2010
 ĐỀ CHÍNH THỨC
 Đề THI MÔN: NGữ VĂN 
 Dành cho cỏc thớ sinh thi vào lớp chuyờn Ngữ văn
 Thời gian làm bài: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
 (Đề thi cú 01 trang)
 -------------------------------------
 Đề bài
Câu 1 ( 2 điểm )
a/ Hãy cho biết hai câu thơ sau được trích từ tác phẩm nào? Của tác giả nào?
 “Nhớ câu kiến ngãi bất vi,
 Làm người thế ấy cũng phi anh hùng.”
b/ Trong Truyện Kiều, Nguyễn Du cũng viết: 
 “Anh hùng tiếng đã gọi rằng:
Giữa đường dẫu thấy bất bằng mà tha.”
 Hai đoạn thơ trên cùng nói lên một ý tưởng, theo em ý tưởng đó là gì? 
c/ Viết một đoạn văn ngắn từ 5 đến 6 câu trình bày ý tưởng đó .
Câu 2 ( 2 điểm):
	 Bảo vệ môi trường là bảo vệ chính cuộc sống chúng ta.
 Hãy viết đoạn văn khoảng 300 từ trình bày những hiểu biết của em về vấn đề trên. 
Câu 3 ( 6 điểm )
 Nhận xét về truyện “Lặng lẽ Sa Pa” của Nguyễn Thành Long, có ý kiến cho rằng: 
 “Tác phẩm như một bài thơ về vẻ đẹp trong cách sống và suy nghĩ của con người lao động bình thường mà cao cả, những mẫu người của một giai đoạn lịch sử có nhiều gian khổ và hi sinh nhưng cũng thật trong sáng, đẹp đẽ. Từ hình ảnh những con người ấy gợi lên cho ta những suy nghĩ về ý nghĩa của cuộc sống, của lao động tự giác về con người và về nghệ thuật”.
 Em hãy phân tích truyện ngắn “ Lặng lẽ Sa Pa” để làm sáng tỏ nhận xét trên.
---------------------Hết--------------------------
 Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm..
 Họ và tên thí sinh :.......................................................................SBD:..................
Sở gD- ĐT vĩnh phúc Kỳ THI VÀO LớP 10 THPT CHUYÊN NĂM HỌC 2009-2010
 Hướng dẫn chấm thi vào lớp 10 CHUYấN NGỮ VĂN
 (Hướng dẫn cú o3 trang)
 -------------------------
Câu 1 (2.0 điểm)
a/ Hai câu thơ trích từ tác phẩm Lục Vân Tiên, của Nguyễn Đình Chiểu.
b/ Quan điểm nhân nghĩa của Nguyễn Đình Chiểu trong Lục Vân Tiên bắt đầu từ câu: “ Kiến ngãi bất vi phi dũng dã”. Nhìn thấy việc nghĩa, điều nghĩa mà bỏ qua, không làm thì không phải là người anh hùng. Còn ở Truyện Kiều, Nguyễn Du từ câu “Lộ kiến bất bình, bạt đao trợ”. Giữa đường thấy việc bất bình, ngang trái, không bằng lòng, rút gươm ra giúp sức. Hai đoạn thơ trên cùng nói lên một ý tưởng: là người anh hùng phải làm việc nghĩa, phải đấu tranh chống lại sự bất bằng ở đời.
c/ Viết một đoạn văn ngắn từ 5 đến 6 câu trình bày ý tưởng đó .
1/ Về hình thức : 
Học sinh viết được đoạn văn theo yêu cầu của đề ra về số câu, đúng qui ước về đoạn văn. Diễn đạt tốt, không mắc các lỗi về chính tả, dùng từ và ngữ pháp.
2/ Về nội dung :
 Nội dung phải phù hợp thống nhất với nhau. Cụ thể: người anh hùng phải làm việc nghĩa, phải đấu tranh chống lại sự bất bằng ở đời.
Cho điểm 
Phần a: cho 0,5 điểm, mỗi ý đúng cho 0,25 điểm)
Phần b: cho 0,5 điểm 
Phần c: cho 1,0 điểm cụ thể:
- Cho 1,0 điểm khi : Đảm bảo được những yêu cầu nêu trên .
- Cho 0,5 điểm khi : Thể hiện được1/2 yêu cầu của đoạn văn song bố cục chưa thật chặt chẽ, mạch lạc .
 Câu 2( 2.0 điểm)
Học sinh hiểu đúng yêu cầu của đề bài, cách viết đoạn văn nghị luận xã hội không quá 300 từ; bố cục rõ ràng, diễn đạt trôi chảy; không mắc lỗi chính tả, ngữ pháp và dùng từ.
Học sinh có thể trình bày theo những cách khác nhau nhưng cần nêu được: 
 - Môi trường sống là toàn bộ thế giới tự nhiên xung quanh gồm: Đất, nước, không khí, các yếu tố xã hội tác động đến sự tồn tại, phát triển của con người và giới tự nhiên.
 - Bảo vệ môi trường là bảo vệ chính cuộc sống của chúng ta. Cuộc sống của chúng ta phụ thuộc vào việc chúng ta có giữ được môi trường sống bền vững và trong sạch hay không.
- Việc bảo vệ môi trường là cấp thiết và lâu dài. Học sinh có thể nêu một hoặc một số giải pháp bảo vệ môi trường, như trồng cây xanh, vệ sinh nơi ở, vệ sinh trường lớp, xử lý rác thải...,hoặc tuyên truyền giáo dục ý thức cộng đồng bảo vệ môi trường, hoặc các biện pháp xử phạt vi phạm...
 Cỏch cho điểm:
 - Điểm 2.0 : Nêu được cơ bản các nội dung, có thể còn một số lỗi nhỏ về diễn đạt và chính tả.
 - Điểm 1.0 : Nêu được khoảng một nửa nội dung hoặc tỏ ra nhiểu đúng ý nghĩa vấn đề; có thể còn một vài lỗi nhỏ.
 - Điểm 0.0 : Không làm bài hoặc sai nội dung cơ bản.
Câu 3( 6 điểm) 
	1/ Về kỹ năng: Hiểu đúng yêu cầu của đề bài. Biết cách làm bài văn nghị luận bố cục rõ ràng, kết cấu hợp lí, diễn đạt tốt, không mắc các lỗi chính tả , dùng từ , ngữ pháp.
	2/ Về nội dung :
Học sinh có thể sắp xếp trình bày theo nhiều cách khác nhau, có thể có những ý kiến riêng miễn sao phải phù hợp với yêu cầu của đề bài. Ơ đây cần phân tích để làm sáng tỏ được “ Tác phẩm như một bài thơ về vẻ đẹp trong cách sống và suy nghĩ của con người lao động bình thường mà cao cả, những mẫu người của một giai đoạn lịch sử có nhiều gian khổ và, hi sinh nhưng cũng thật trong sáng, đẹp đẽ. Tác phẩm gợi lên những suy nghĩ về ý nghĩa của cuộc sống, của lao động tự giác về con người và về nghệ thuật”.
A/ Tác phẩm như một bài thơ về vẻ đẹp trong cách sống và suy nghĩ của con người lao động bình thường mà cao cả, những mẫu người của một giai đoạn lịch sử có nhiều gian khổ và , hi sinh nhưng cũng thật trong sáng, đẹp đẽ. Qua các nhân vật với những công việc và lứa tuổi khác nhau, nhà văn muốn khái quát những phẩm chất cao đẹp của con người mới trong thời kì xây dựng Chủ nghĩa xã hội và chống Mĩ cứu nước. Những suy nghĩ đúng đắn, lặng lẽ cống hiến cho tổ quốc, tâm hồn trong sáng và giàu lòng nhân ái.
1/ Vẻ đẹp chung của các nhân vật
+ ý thức trách nhiệm trước công việc :
- Sống có lý tưởng, sẵn sàng cống hiến : anh thanh niên, cô kỹ sư trẻ. 
- Nhận thức sâu sắc ý nghĩa công việc: anh thanh niên, ông kỹ sư vườn rau, người cán bộ nghiên cứu khoa học
+ Yêu thích say mê công việc, sẵn sàng vượt qua mọi khó khăn, dỏm chấp nhận cuộc sống cô độc để làm việc, làm việc một cách kiên trì, tự giác bất chấp hoản cảnh : anh thanh niên, ông kỹ sư vườn rau, người cán bộ nghiên cứu khoa học. 
2/ Vẻ đẹp trong cuộc sống bình thường của anh thanh niên. 
+ Đó là con người biết sống, làm việc một mình trên đỉnh núi cao mà không cô đơn. Anh tổ chức sắp xếp cuộc sống của mình trên trạm khí tượng thật ngăn nắp, chủ động, giản dị : (Căn nhà nhỏ, giường cá nhân ). Anh sống lạc quan yêu đời, trồng hoa, nuôi gà, đọc sách, tự học ngoại ngữ và mơ ước được đi học tiếp .
+ Đó là một người khiêm tốn: lặng lẽ hoàn thành công việc, không tự nhận thành tích về mình, luôn nhận thức được công việc của mình làm là những đóng góp nhỏ bé cho đất nước; ham mê học hỏi, phấn đấu bởi xung quanh anh có biết bao con người, bao tấm gương, bao điều đáng học ( những ông kĩ sư vườn rau, anh cán bộ nghiên cứu sét...)
+ Một con người sống cởi mở, tốt bụng, luôn quan tâm đến mọi người một cách chân thành, chu đáo: việc đi tìm củ tam thất cho vợ bác lái xe, đón ông hoạ sĩ già và cô kỹ sư trẻ thân tình, nồng hậu; hồn nhiên, yêu cuộc sống: thêm người thêm chuyện trò, quan tâm đến mọi người...
* Vẻ đẹp của anh thanh niên và những người anh nói tới giúp cô gái hiểu và tin vào con đường cô đã chọn. Tác phẩm thật sự là một bài thơ về vẻ đẹp trong cách sống và suy nghĩ của người lao động bình thường mà cao cả. 
Học sinh có thể trình bày trên cơ sở phân tích từng nhân vật để làm nổi bật ý tưởng chung, tuy nhiên , cần tập trung vào nhân vật trung tâm là anh thanh niên . 
3/ Hình ảnh người lái xe, bác hoạ sĩ già và cô kỹ sư trẻ 
+ Người hoạ sĩ đại diện cho một lớp người đã cống hiến tất cả tuổi thanh xuân của mình cho công việc, đến lúc được nghỉ ngơi vẫn muốn làm một điều có ích trong chuyến đi thực tế cuối cùng trong đời cầm bút vẽ của mình “ vẽ những điều mình thích nhất.” và ông đã kịp phát hiện ra cái điều mà bấy lâu nay theo đuổi: hình ảnh anh thanh niên chăm chỉ cần cù, nhiệt tình và tốt bụng... 
+ Cô kĩ sư trẻ mới ra trường lần đầu tiên xa Hà Nội, dũng cảm lên nhận công tác tại Lai Châu. Cô là lớp thanh niên thề ra trường đi bất cứ đâu, làm bất cứ việc gì , nhận bất kỳ lương hướng, tiếp đón như thế nào, cô đều thấy lòng nhẹ nhàng. Giờ đây gặp người thanh niên trên đỉnh cao Yên Sơn, tính cách, thái độ, việc làm của anh như tiếp thêm cho cô sức mạnh tinh thần khi đối mặt với những thử thách, khó khăn... 
Họ chính là những thế hệ tiêu biểu cho lớp người mới, cho thanh niên Việt Nam thời chống Mĩ cứu nước. Tuy không trực tiếp chiến đấu, song họ đã góp phần không nhỏ để xây dựng cuộc sống mới và góp phần vào thắng lợi của cuộc kháng chiến của dân tộc. Họ nối tiếp nhau xứng đáng là chủ nhân của đất nước này.
B/ Tác phẩm gợi lên những suy nghĩ về ý nghĩa của cuộc sống, của lao động tự giác về con người và về nghệ thuật”.
- Cuộc sống của mỗi người chỉ thực sự ý nghĩa khi mọi việc làm , hành động của họ đều xuất phát từ tình yêu cuộc sống, yêu con người, yêu và tự hào về mảnh đất mình đang sống. 
- Con người biết sống có lý tưởng, say mê với công việc, hiểu được ý nghĩa của công việc mình làm . Con người cần tự nhìn vào chính bản thân để sống tốt và đẹp hơn.
- Thông qua suy nghĩ của người hoạ sĩ : vẻ đẹp của con người và của cuộc sống chính là nguồn cảm hứng vô tận để người nghệ sĩ sáng tạo những tác phẩm nghệ thuật có giá trị . 
3/ Thang điểm:
	Điểm 6: Đáp ứng được những yêu cầu nêu trên, văn viết có cảm xúc, dẫn chứng chọn lọc phong phú, diễn đạt trong sáng. Có thể còn có một vài sai sót nhỏ
	Điểm 4 : Cơ bản đáp ứng được những yêu cầu nêu trên, dẫn chứng chưa thật phong phú nhưng phải làm nổi bật được trọng tâm , diễn đạt tương đối tốt. Có thể mắc một vài sai sót nhỏ.
	Điểm 3 : Đáp ứng được khoảng 1/2 yêu cầu nêu trên, dẫn chứng chưa thật phong phú nhưng phải làm rõ được trọng tâm , diễn đạt thoát ý. Có thể mắc một vài sai sót nhỏ.
	Điểm 2 : Chưa nắm được nội dung yêu cầu của đề bài, hầu như chỉ bàn luận chung chung hoặc hiểu không đúng tinh thần của đề bài, dẫn chứng nghèo nàn, phân tích còn nhiều hạn chế. Bố cục lộn xộn, mắc nhiều lỗi diễn đạt, dùng từ, ngữ pháp.
	Điểm 0 : Không hiểu đề, sai lạc cả về nội dung và phương pháp.
 ---------------------------------------------------------------
	Lưu ý : Điểm của bài thi là tổng điểm của các câu cộng lại; cho từ điểm 0 đến điểm 10 . Điểm lẻ làm tròn tính đến 0,5 ,
--