Đề thi chọn học sinh giỏi cấp tỉnh môn Hóa học Lớp 9 - Năm học 2014-2015 - Sở GD & ĐT Long An (Có đáp án)

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐỀ CHÍNH THỨC
LONG AN
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9 CẤP TỈNH
MÔN THI : HÓA HỌC
NGÀY THI : 17/4/2015
THỜI GIAN : 150 PHÚT (Không kể thời gian phát đề)
 Đề thi có 01 trang
Câu 1: (2 điểm) Một nguyên tố ở nhóm A của bảng tuần hoàn tạo ra được hai hợp chất clorua và hai hợp chất oxit. Khi hóa trị của nguyên tố trong hợp chất clorua và trong hợp chất oxit như nhau thì tỉ số phần trăm về khối lượng của clo trong hai hợp chất clorua là 1: 1,099 và tỉ số phần trăm về khối lượng của oxi trong hai hợp chất oxit là 1: 1,291.
a/ Xác định nguyên tố đó.
b/ Viết công thức phân tử của hai hợp chất clorua và hai hợp chất oxit.
Câu 2: (6 điểm)
2.1/ (2 điểm) Cho một lượng bột CaCO3 tác dụng hoàn toàn với dung dịch HCl 32,85%, sau phản ứng thu được dung dịch A trong đó nồng độ HCl còn lại là 24,2% và CaCl2 là x%. Tính giá trị của x.
 	 2.2/ (1 điểm) Có 4 lọ không nhãn, mỗi lọ đựng một dung dịch không màu sau : HCl, NaOH, NaCl, NaHCO3. Chỉ dùng dung dịch phenolphtalein hãy nhận biết mỗi dung dịch trên bằng phương pháp hóa học, viết phương trình hóa học (nếu có).
2.3/ (3 điểm) Tiến hành thí nghiệm như sau :
- Thí nghiệm 1: Cho a gam Fe hòa tan trong dung dịch HCl, lấy toàn bộ sản phẩm thu được đem cô cạn nhận được 3,1 g chất rắn.
- Thí nghiệm 2 : Cho a gam Fe và b gam Mg vào dung dịch HCl cùng với lượng như trên, lấy toàn bộ sản phẩm thu được đem cô cạn nhận được 3,34 gam chất rắn và 448 ml khí H2 (đktc).
Tính a, b.
Câu 3: (5 điểm)
3.1/ (2 điểm) Viết các phương trình hóa học thực hiện những chuyển đổi hóa học sau (ghi rõ điều kiện ):
KMnO4Cl2HClNaClNaOHNaHCO3Na2CO3CaCO3Ca(HCO3)2 
3.2/ (3 điểm) Trộn a gam bột Fe với b gam bột S rồi nung nóng ở nhiệt độ cao (không có không khí). Hòa tan hỗn hợp sau phản ứng bằng dung dịch HCl dư thì thu được chất rắn A nặng 0,4 gam và khí B có tỉ khối so với O2 bằng 0,5625. Sục khí B từ từ qua dung dịch Pb(NO3)2 dư thấy tạo thành 11,95 gam kết tủa.
 	a/ Tính a, b .
 	b/ Tính hiệu suất của phản ứng nung bột Fe với bột S.
Câu 4 : ( 3 điểm)
Cho 3,36 lít hỗn hợp khí A (đktc) của hai hiđrocacbon gồm CnH2n+2 và CmH2m qua dung dịch brom dư, thấy có 8 gam brom tham gia phản ứng.
Tìm công thức phân tử của hai hiđrocacbon trên, biết 6,72 lít hỗn hợp khí A (đktc) nặng 13 gam và n2 ; m4
Câu 5: (4 điểm)
Đốt cháy hoàn toàn 84 gam hỗn hợp X gồm FeS2 và Cu2S bằng lượng oxi lấy dư ta được chất rắn A và 20,16 lít SO2 (đktc), chuyển toàn bộ SO2 thành SO3 rồi hấp thụ vào nước được dung dịch B. Cho toàn bộ A vào B khuấy kĩ cho các phản ứng xảy ra hoàn toàn rồi lọc, rửa phần không tan thu được chất rắn C. Tính số gam C. 
-------HẾT----------
Chú ý: Học sinh được phép sử dụng bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học.
Sưu tầm đề HSG tỉnh Long An môn Hóa học các năm
ĐỀ CHÍNH THỨC
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
LONG AN
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9 CẤP TỈNH
MÔN THI : HÓA HỌC
NGÀY THI : 17/4/2015
THỜI GIAN : 150 PHÚT (Không kể thời gian phát đề)
HƯỚNG DẪN CHẤM
Câu
Đáp án
Điểm
Câu 1
(2 điểm)
Gọi công thức của các clorua và các oxit: XCln, X2On, XClm, X2Om.
0,25đ
0,25đ
X(1,099n – m)= - 3,5145nm (1)
0,25đ
0,25đ
 X(1,291n – m) = - 2,328nm (2)
0,25đ
Từ (1) và (2)
 1,978n = 1,1865m 
0,25đ
	 n = 3
Vì m, n nguyên và n,m < 7 m = 5
 X = 31 là P 
0,25đ
Công thức : PCl3, P2O3, PCl5, P2O5.
0,25đ
Câu 2
2.1
(2 điểm)
CaCO3 + 2HCl CaCl2 + H2O + CO2 
a	2a	a	a	(mol)
0,25 đ
nHCl (dư) = b
mdd (sau phản ứng) = 150,83b
0,25 đ
mdd (sau phản ứng) =100a + - 44a
 = 
150,83b
0,25 đ
0,25 đ
2504a + 1000b = 1357,47b
0,25 đ
0,25 đ
a = 1; b = 7
0,25 đ
C% CaCl= 10,51%
0,25 đ
2.2
(1 điểm)
Chiết các dung dịch sang các ống nghiệm tương ứng làm mẫu thử.
- Nhỏ vài giọt dd phenolphtalein vào mỗi ống nghiệm.
+ Xuất hiện màu đỏ(*) : dd NaOH.
0,25đ
- Nhỏ sản phẩm (*)vào các ống nghiệm còn lại
+ Làm mất màu đỏ : dd HCl
0,25đ
Nhỏ dd HCl vào các ống nghiệm còn lại
+ Sủi bọt khí : dd NaHCO3
Còn lại dd NaCl
0,25đ
NaOH + HCl NaCl + H2O
NaHCO3 + HCl NaCl + CO2 + H2O
0,25đ
Câu 2.3
( 3 điểm)
*TN1: nếu Fe hết thì chất rắn là FeCl2
Fe + 2HCl FeCl2 + H2 (1)
0,024 0,024 0,024 mol
0,25đ
Do TN2: vừa Fe, Mg tác dụng cùng lượng HCl mà chỉ có 448ml H2 sinh ra
 < 0,024 mol
èTN 1 : Fe dư.
0,25đ
Mg + 2HCl MgCl2 + H2 (2)
Fe + 2HCl FeCl2 + H2 (3)
0,25đ
0,25đ
 dư = 3,1- 2,54 = 0,56g
0,25đ
a= 1,12+0,56= 1,68g
0,25đ
* TN2: 
 - Nếu chỉ có Mg tham gia, Fe thì không
m chất rắn = 1,68+ 1,9= 3,58g > 3,34g -> giả thiết trên là sai
0,25đ
Nếu cả Mg, Fe phản ứng hết thì 
 x + y = 0,02
 127x + 95y =3,34
y= -0,025( loại) 
0,25đ
Nếu Mg phản ứng hết, Fe còn dư
Gọi x,y là số mol Mg, Fe
Mg + 2HCl MgCl2 + H2
x 2x x x mol
Fe + 2HCl FeCl2 + H2
y 2y y y mol
0,25đ
Ta có :
 x + y = 0,02
 127x + 95y +(1,68-56y)= 3,34
0,25đ
Giải ra x= y= 0,01
0,25đ
b = 0,24g
0,25đ
Câu 3
( 5 điểm)
3.1
( 2 điểm)
1/ 2KMnO4 + 16HCl2KCl + 2MnCl2 + 5Cl2 + 8H2O 
0,25đ
2/ Cl2 + H2 2 HCl 
0,25đ
3/ HCl+ NaOH NaCl + H2O 
0,25đ
4/ 2NaCl + 2H2O 2NaOH +Cl2 + H2
0,25đ
5/ NaOH+ CO2NaHCO3 
0,25đ
6/ NaHCO3 + NaOHNa2CO3+ H2O
0,25đ
7/ Na2CO3 +CaCl2 CaCO3+ 2NaCl
0,25đ
8/ CaCO3+ H2O + CO2Ca(HCO3)2
0,25đ
3.2 
(3 điểm)
Fe + S FeS (1)
0,25 đ
Trường hợp 1: sản phẩm có FeS và S dư
Do HCl dư nên 0,4 gam là khối lượng của S
FeS + 2HCl FeCl2 + H2S (2)
0,25 đ
MB = 0,5625 . 32 = 18( g/mol)
34g/mol > 18g/mol ( vô lí) 
0,25 đ
Trường hợp 2: sản phẩm có FeS và S dư và Fe dư
Fe + 2HCl FeCl2 + H2 (3)
x mol x mol
0,25 đ
H2S + Pb(NO3)2 PbS + 2HNO3 (4)
0,25 đ
nPbS = 0,05 (mol)
0,25 đ
nFe(1) = nS(1) = nFeS = n= nPbS = 0,05 (mol)
0,25 đ
18 x = 0,05
0,25 đ
mFe = a = (0,05 + 0,05) . 56 = 5,6 (g)
0,25 đ
mS = b= ( 0,05.32) + 0,4 = 2 (g) 
0,25 đ
nS(dư) = 0,0125(mol)
nFe(dư) = 0,05 (mol) 
nFe(dư) > nS(dư) 	hiệu suất tính theo S
0,25 đ
H% =80(%)
0,25 đ
Câu 4
(3 điểm)
0,25 đ
0,25 đ
CmH2m có m2 2m4
0,25 đ
CmH2m + Br2 CmH2m Br2
0,05 0,05 mol
0,25 đ
0,25 đ
0,25 đ
Ta có : (14n+2).0,1 + 14m.0,05 = 6,5
 1,4n + 0,7m = 6,3
0,25 đ
 1,4n < 6,3
 n < 4,5
mà n 2 
nên 2n<4,5
0,25 đ
n = 2 m = 5 ( loại)
0,25 đ
n = 3 m = 3 ( nhận)
0,25 đ
n = 4 m = 1 ( loại)
0,25 đ
Vậy công thức phân tử của 2 hiđrocacbon trên là :
 C3H8
 C3H6
0,25 đ
Câu 5
(4 điểm)
4FeS2 + 11O2 2Fe2O3 + 8SO2 (1)
x	0,5x 2x
Cu2S + 2O2 2CuO + SO2 (2)
y 2y y
2SO2 + O2 2 SO3 (3)
(2x+y) (2x+y)
SO3 + H2O H2SO4 (4)
(2x+y)	 (2x+y)
3H2SO4 + Fe2O3 Fe2(SO4)3 + 3 H2O (5)
H2SO4 + CuO CuSO4 + H2O (6)
0,25 đ
0,25 đ
0,25 đ
0,25 đ
0,25 đ
0,25 đ
nSO= 0,9 (mol)
Ta có:
 120x + 160y = 84
 2x + y = 0,9
x = 0,3; y = 0,3 
0,5 đ
* Trường hợp 1: Fe2O3 tan hết còn CuO chưa tan hết
n = (2x + y) = 0,9 (mol)
0,25 đ
n = 3n= 3.0,5. 0,3 = 0,45 (mol)
0,25 đ
n = 0,9 – 0,45= 0,45 (mol)
0,25 đ
mC = mCuO (dư) = (2.0,3 – 0,45).80 = 12 (g)
0,25 đ
* Trường hợp 2: CuO tan hết còn Fe2O3 chưa tan hết
n= nCuO = 2.0,3 = 0,6 (mol)
0,25 đ
n= 0,9 - 0,6 = 0,3 (mol)
0,25 đ
mC = m = (0,5. 0,3- ).160 = 8 (g)
0,25 đ
* Trường hợp 3: Cả hai chất cùng tan thì
 8< mC < 12
0,25 đ
-Học sinh có thể giải cách khác, đúng vẫn hưởng trọn số điểm.
-PTHH cân bằng sai, không tính điểm phần tính toán có liên quan