Đề kiểm tra học kỳ II môn Ngữ văn Lớp 8 - Năm học 2016-2017 - Phòng GD & ĐT Thái Thụy (Có đáp án)

PHÒNG GD&ĐT 
THÁI THỤY 
ĐỀ KIỂM TRA HỌC KỲ II NĂM HỌC 2016 - 2017 
Môn: NGỮ VĂN 8 
Thời gian làm bài: 120 phút 
I. PHẦN ĐỌC HIỂU 4 điểm 
Đọc bài thơ Quê hương của nhà thơ Tế Hanh (Sách Ngữ văn 8, tập hai - Nhà xuất 
bản Giáo dục Việt Nam, 2016) có ý kiến cho rằng: “Tế Hanh miêu tả cảnh thuyền cá 
trở về bến thật náo nức, say sưa, ồn ào, tấp nập và cũng thật tài tình khi ông thổi hồn 
mình vào sự vật để cho nó hiện lên như con người.” 
1. Chép lại nội dung đoạn thơ trong bài thơ Quê hương thể hiện ý kiến nhận xét 
trên. 
2. Dựa vào đoạn thơ vừa chép, em hãy làm sáng tỏ ý kiến trên bằng một đoạn văn 
ngắn (từ 10 đến 12 câu) theo lối diễn dịch. Trong đoạn văn có sử dụng một câu cảm 
thán và gạch chân dưới câu văn đó. 
3. Chỉ ra biện pháp nghệ thuật được nhà thơ sử dụng trong câu thơ sau và nêu tác 
dụng của biện pháp nghệ thuật ấy: 
“Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm 
Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ.” 
4. Kể tên các bài thơ và tác giả đã học trong chương trình Ngữ văn 8, tập hai có 
cùng chủ đề với bài thơ Quê hương. 
II. PHẦN LÀM VĂN 6 điểm 
TỨC CẢNH PÁC BÓ 
 Sáng ra bờ suối, tối vào hang, 
 Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng. 
 Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng, 
 Cuộc đời cách mạng thật là sang. 
 Hồ Chí Minh 
 Tháng 2 năm 1941 
 Sách Ngữ văn 8, tập hai - Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, 2016 
Bài thơ Tức cảnh Pác Bó cho ta thấy rõ tinh thần lạc quan, phong thái ung 
dung của Bác Hồ trong cuộc sống cách mạng đầy gian khổ ở Pác Bó. Với Người, 
làm cách mạng và sống hoà hợp với thiên nhiên là một niềm vui lớn. 
Em hãy làm sáng tỏ nhận định trên bằng một bài văn nghị luận. 
 --- HẾT --- 
Họ và tên học sinh: ......; Số báo danh:  
PHÒNG GD&ĐT 
THÁI THỤY 
HƯỚNG DẪN CHẤM BÀI KIỂM TRA 
HỌC KỲ II NĂM HỌC 2016 - 2017 
Môn: NGỮ VĂN 8 
I. PHẦN ĐỌC HIỂU 4 điểm 
Câu Nội dung Điểm 
1 
Chép lại đoạn thơ trong bài thơ Quê hương thể hiện ý kiến nhận xét... 
HS chép lại đoạn thơ: “Ngày hôm sau ồn ào trên bến đỗ 
  Nghe chất muối thầm dần trong thớ vỏ.” 
1,0 
2 
Câu 2: 
- Dựa vào đoạn thơ vừa chép, HS làm sáng tỏ ý kiến trên bằng một 
đoạn văn ngắn (từ 10 đến 12 câu) theo lối diễn dịch. 
- Trong đoạn văn có sử dụng một câu cảm thán và gạch chân dưới câu 
văn đó. 
1,5 
1,0 
0,5 
3 
Câu 3: 
- Chỉ ra được biện pháp nghệ thuật: Nhân hóa. 
- Nêu tác dụng: Tác giả đã biến con thuyền vô tri trở nên có hồn, con 
thuyền ấy cũng thấm đậm vị muối mặn của biển khơi 
1.0 
0,5 
0,5 
4 
- Kể tên các bài thơ và tác giả đã học trong chương trình Ngữ văn 8, 
tập hai có cùng chủ đề với bài thơ Quê hương: 
Yêu cầu HS kể được 2 bài thơ, 2 tác giả: Ông đồ của Vũ Đình Liên và 
Nhớ rừng của Thế Lữ (Kể được 1 bài thơ, 1 tác giả: 0,25 điểm). 
0,5 
II. PHẦN LÀM VĂN 6 điểm 
Ý Nội dung Điểm 
 Bài thơ Tức cảnh Pác Bó cho ta thấy rõ tinh thần lạc quan, phong thái 
ung dung của Bác Hồ trong cuộc sống cách mạng đầy gian khổ ở Pác 
Bó. Với Người, làm cách mạng và sống hoà hợp với thiên nhiên là một 
niềm vui lớn. 
 Em hãy làm sáng tỏ nhận định trên bằng một bài văn nghị luận. 
* Yêu cầu chung: Học sinh vận dụng văn nghị luận chứng minh để 
làm sáng tỏ nhận định về bài thơ, đồng thời làm phong phú bài viết 
bằng những bài thơ đã học, đã đọc có cùng chủ đề. 
6,0 
1 Mở bài: 
 + Giới thiệu khái quát hoàn cảnh ra đời của bài thơ: 
 Tháng 2 năm 1941, sau ba mươi năm bôn ba hoạt động cách mạng ở 
nước ngoài, Bác Hồ trở về Tổ quốc trực tiếp lãnh đạo phong trào cách 
mạng trong nước. Người sống và làm việc trong hoàn cảnh hết sức gian 
khổ ở trong hang Pác Bó, một hang núi nhỏ sát biên giới Việt-Trung 
thuộc huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Bài thơ ra đời trong hoàn cảnh 
1,0 
0,5 
đặc biệt ấy. 
 + Giới thiệu khái quát: Bài thơ Tức cảnh Pác Bó cho ta thấy rõ tinh 
thần lạc quan, phong thái ung dung của Bác Hồ trong cuộc sống cách 
mạng đầy gian khổ ở Pác Bó. Với Người, làm cách mạng và sống hoà 
hợp với thiên nhiên là một niềm vui lớn. Trích dẫn bài thơ:  
0,5 
2 Thân bài: 
 Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau, nhưng phải làm 
sáng tỏ được 2 ý lớn sau đây: 
 + Ý thứ nhất: Bài thơ Tức cảnh Pác Bó cho ta thấy rõ tinh thần lạc 
quan, phong thái ung dung của Bác Hồ trong cuộc sống cách mạng đầy 
gian khổ ở Pác Bó. 
 - Giọng điệu của từng câu thơ, giọng điệu chung của cả bài thơ là 
giọng điệu vui tươi, phơi phới cho ta thấy rõ phong thái ung dung của 
Bác: Mọi thứ ở đây thật đầy đủ, luôn có sẵn từ việc ăn, ở đến điều kiện 
làm việc 
 - Ba câu thơ đã thuật lại cảnh sinh hoạt của nhân vật trữ tình - Người 
chiến sĩ cánh mạng sống và làm việc ở Pác Bó. Cả ba câu thơ đều toát 
lên vẻ ung dung, tự tại và sự thích thú, bằng lòng Vượt lên cuộc sống 
đầy gian khổ, khó khăn, thiếu thốn ở Pác Bó, Bác luôn lạc quan, ung 
dung - đó chính là phong cách, cốt cánh của người chiến sĩ cánh mạng 
kiên cường. 
 + Ý thứ hai: Với Người, làm cách mạng và sống hoà hợp với thiên 
nhiên là một niềm vui lớn. 
 - Với Bác Hồ, được sống giữa núi rừng: có suối, có hang thật là thích 
thú, mọi thứ cần gì, có nấy: "cháo bẹ, rau măng bàn đá” đều có sẵn 
sàng. 
 - Sự thật, hoàn cảnh sinh hoạt và làm việc của Bác Hồ ở Pác Bó thật 
khó khăn, gian khổ và thiếu thốn. Nhưng Bác đã ghi lại một cuộc sống 
như khác hẳn: không phải nghèo khổ, khó khăn mà là một cuộc sống 
dư thừa, đầy đủ - điều đó thể hiện rõ tinh thần lạc quan cách mạng ở 
Bác, thể hiện rõ niềm vui được sống giữa thiên nhiên của Bác... 
 - Nhưng niềm vui lớn nhất của Bác Hồ chính là niềm vui vô hạn của 
người chiến sĩ cách mạng sau ba mươi năm bôn ba tìm đường cứu 
nước, cứu dân được trở về sống giữa lòng đất nước, được trực tiếp lãnh 
đạo cách mạng. 
 - Hình tượng người chiến sĩ cách mạng hiện lên trong hai câu cuối bài 
thơ là hình tượng vừa chân thực, sinh động vừa có một tầm vóc lớn lao, 
vĩ đại: Bác Hồ đang dịch lịch sử Đảng cộng sản Liên Xô làm tài liệu để 
huấn luyện cán bộ - cảnh ấy, cuộc sống ấy quả thực là một cuộc sống 
cách mạng “Thật là sang” . 
4,0 
2,0 
1,0 
1,0 
2,0 
0,5 
0,5 
0,5 
0,5 
3 Kết bài : 
 + Khẳng định lại nội dung bài thơ ... 
 + Liên hệ với bản thân, liên hệ với việc thực hiện cuộc vận động lớn 
“Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” của 
toàn Đảng, toàn dân hiện nay... 
1,0 
0,5 
0,5 
VẬN DỤNG CHO ĐIỂM PHẦN LÀM VĂN 
Điểm 5 - 6: Hiểu sâu sắc bài thơ, vận dụng tốt và sáng tạo kiến thức đã học để 
làm bài; trình bày đủ các ý cơ bản như trên, có mở rộng, so sánh với các bài thơ khác 
cùng nội dung; bài viết có cảm xúc, diễn đạt tốt, trình bày đẹp, chữ viết đúng chính 
tả 
Điểm 3 - 4: Hiểu bài thơ, vận dụng tương đối tốt kiến thức đã học để làm bài, 
trình bày tương đối đủ các ý cơ bản như trên, diễn đạt có thể chưa tốt, còn có chỗ diễn 
xuôi nội dung bài thơ, có thể mắc một số lỗi chính tả 
Điểm 1 - 2: Tỏ ra chưa hiểu bài thơ, chưa biết vận dụng kiến thức để làm bài , 
còn thiếu nhiều ý, nhiều chỗ kể lại nội dung hoặc diễn xuôi bài thơ, bài viết chưa có 
bố cục mạch lạc, lủng củng, chữ viết chưa đúng chính tả, còn mắc nhiều lỗi diễn đạt. 
Điểm 0: Bỏ giấy trắng. 
Lưu ý: 
- Trong quá trình chấm bài, giáo viên cần hết sức quan tâm đến kĩ năng diễn đạt 
và trình bày của học sinh. Coi diễn đạt và trình bày (cả nội dung & hình thức trình bày, 
chữ viết, chính tả) là một yêu cầu rất quan trọng trong bài làm của học sinh. 
- Điểm toàn bài: làm tròn tới 0,5 điểm.