Đề kiểm tra chất lượng học kì II môn Ngữ văn Lớp 10 - Năm học 2014-2015 - Trường THPT Tân Yên Số 1 (Có đáp án)

SỞ GD&ĐT BẮC GIANG
TRƯỜNG THPT TÂN YÊN SỐ 1 
ĐỀ KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG HỌC KÌ II 
NĂM HỌC 2014 - 2015
MÔN: Ngữ văn - Khối 10.
Thời gian làm bài 90 phút (không kể thời gian phát đề)
Câu 1 (3.0 điểm):
    Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:
“Hiền tài là nguyên khí quốc gia, nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh rồi lên cao, nguyên khí suy thì thế nước yếu rồi xuống thấp. Bởi thế các Đức Thánh đế minh vương chẳng ai không lấy việc bồi dưỡng nhân tài, kén chọn kẻ sĩ, vun trồng nguyên khí làm việc đầu tiên”.
1. Cho biết đoạn văn trên thuộc văn bản nào, tác giả nào? 
2. Ý nghĩa của câu “Hiền tài là nguyên khí của quốc gia”?
3. Hãy viết một đoạn văn ngắn rút ra bài học cho bản thân từ ý nghĩa của đoạn văn trên? 
Câu 2 (7.0 điểm): 
Cảm nhận của anh (chị) về đoạn thơ sau:
"Cậy em em có chịu lời,
Ngồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa"
Giữa đường đứt gánh tương tư,
Keo loan chắp mối tơ thừa mặc em
Kể từ khi gặp chàng Kim,
Khi ngày quạt ước, khi đêm chén thề.
Sự đâu sóng gió bất kì,
Hiếu tình khôn lẽ hai bề vẹn hai.
Ngày xuân em hãy còn dài,
Xót tình máu mủ thay lời nước non.
Chị dù thịt nát xương mòn,
Ngậm cười chín suối hãy còn thơm lây."
 (Trích “Trao duyên” - Truyện Kiều của Nguyễn Du, SGK Ngữ Văn 10 Tập Hai - NXBGD)
Giám thị coi thi không giải thích gì thêm./.
Họ và tên thí sinh:...............................................SBD:......................Phòng thi:..........
GT 1
(Ký, ghi rõ họ tên)
..
GT 2
(Ký, ghi rõ họ)
.
Đáp án đề Văn học kì 2 năm học 2014 - 2015
A. Hướng dẫn chung
1. Giám khảo cần nắm vững yêu cầu của Hướng dẫn chấm thi để đánh giá tổng quát bài làm của thí sinh, tránh cách đếm ý cho điểm. Do đặc trưng của môn Ngữ văn nên giám khảo cần linh hoạt trong quá trình chấm, khuyến khích những bài viết có cảm xúc, sáng tạo nhưng không trái với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.
2. Việc chi tiết hóa điểm số của các câu (nếu có) trong Hướng dẫn chấm thi phải đảm bảo không sai lệch với tổng điểm của mỗi câu và được thống nhất trong Hội đồng chấm thi.
3. Sau khi cộng điểm toàn bài, làm tròn đến 0,50 (lẻ 0,25 làm tròn thành 0,50; lẻ 0,75 làm tròn thành 1,00 điểm). 
B. Hướng dẫn chấm cụ thể 
Câu 1
1.
Đoạn văn trên thuộc văn bản Hiền tài là nguyên khí của quốc gia, tác giả Thân Nhân Trung.
0.5
2.
Ý nghĩa của câu “Hiền tài là nguyên khí của quốc gia”
Tác giả nói đến hiền tài là để chỉ những người có tài cao, học rộng và có đạo đức. Hiền tài là nguyên khí, nghĩa là khẳng định những người có tài cao, học rộng và có đạo đức chính là khí chất làm nên sự sống còn và phát triển của đất nước, xã hội.
Mối quan hệ giữa hiền tài đối với vận mệnh đất nước: người hiền tài có vai trò quyết định đến sự thịnh – suy của một đất nước, hiền tài dồi dào thì đất nước hưng thịnh, hiền tài cạn kiệt thì đất nước suy yếu. Như vậy muốn cho nguyên khí thịnh, đất nước phát triển thì không thể không chăm chút, bồi dưỡng nhân tài.
1.0
3.
Cần phấn đấu rèn luyện, tu dưỡng học tập tốt để trở thành một hiền tài góp công sức của mình về việc xây dựng đất nước.
1.5
Câu 2
Yêu cầu chung
- Về kĩ năng:
Biết cách làm bài văn nghị luận văn học: Kết cấu chặt chẽ, diễn đạt lưu loát, luận điểm rõ ràng, lý lẽ và dẫn chứng hợp lí, lời văn trong sáng, không mắc lỗi  chính tả, dùng từ, ngữ pháp.
- Về kiến thức:
Thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau, nhưng phải bám sát yêu cầu của đề bài, cần làm rõ được các ý sau:
MB
- Giới thiệu vấn đề tác giả, tác phẩm, xuất xứ vị trí đoạn trich
0.5
TB
* Kiều nhờ cậy Thúy Vân trả nghĩa cho chàng Kim.
- Lêi nãi : CËy, chÞu
- Hµnh ®éng "l¹y", "th­a",
 Hµm ý hi väng tha thiÕt cã ý tùa n­¬ng, göi g¾m, vËt nµi, tin t­ëng n¬i quan hÖ ruét thÞt. Thóy KiÒu dïng tõ nµy v× viÖc Thóy V©n cËy nhê võa ®ét ngét võa rÊt quan träng víi c¶ hai ng­êi, nµi Ðp, b¾t buéc, kh«ng nhËn kh«ng ®­îc.
=> Thóy KiÒu mong muèn, Ðp buéc Thóy V©n thay m×nh nèi duyªn cïng Kim Träng, kÓ l¹i v¾n t¾t c©u chuyÖn t×nh yªu cña KiÒu- Kim, lêi thuyÕt phôc Thóy V©n cña KiÒu.
3.0
* Thóy KiÒu ®­a ra nh÷ng lÝ do buéc Thóy V©n kh«ng thÓ tõ chèi.
- Thóy V©n cßn trÎ.
- ViÖn ®Õn t×nh c¶m chÞ em ruét thÞt, KiÒu mong V©n thay m×nh tr¶ nghÜa víi chµng Kim.
- §­îc vËy th× KiÒu cã chÕt còng ®­îc m·n nguyÖn, th¬m l©y v× em ®· gióp m×nh sèng trän nghÜa víi chµng Kim.
] PhÈm chÊt cña Thóy KiÒu:
+ S¾c s¶o kh«n ngoan.
+ Lu«n nghÜ ®Õn ng­êi kh¸c h¬n c¶ b¶n th©n m×nh " giµu ®øc hi sinh, lßng vÞ tha.
+ ThÓ hiÖn t­ t­ëng nh©n ®¹o, nh©n v¨n s©u s¾c cña NguyÔn Du.
2.0
* Về nghệ thuật:
          Thể thơ lục bát; ngôn từ, hình ảnh trang trọng, gần gũi vừa mang tính khái quát; các biện pháp tu từ được sử dụng linh hoạt, đối thoại diễn tả nội tâm nh©n vËt; thµnh ng÷ “thÞt n¸t x­¬ng mßn”, “ngËm c­êi chÝn suèi” 
1.0
KB
- Đánh giá thành công của đoạn thơ, vẻ đẹp Thúy Kiều.
- Tài năng của Nguyễn Du trong việc xây dựng diễn biến tâm lí, tính cách.
0.5