Giáo án Sinh học Lớp 9 - Tiết 43: Thực hành Tìm hiểu môi trường và ảnh hưởng của một số nhân tố sinh thái lên đời sống sinh vật (Tiết 1) - Năm học 2013-2014

Tuần 22 Ngày soạn 12/03/2014
Tiết 43 Ngày dạy .
Bài 45-46 THỰC HÀNH: TÌM HIỂU MÔI TRƯỜNG
 VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA MỘT SỐ NHÂN TỐ
 SINH THÁI LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT (Tiết 1)
I- MỤC TIÊU
 1. Kiến thức
 Học sinh tìm được dẫn chứng về ảnh hưởng của nhân tố sinh thái ánh sáng và độ ẩm lên đời sống sinh vật ở môi trường đã quan sát.
2. Kĩ năng
 - Kĩ năng cơ bản: + Kĩ năng quan sát, phân tích, so sánh.
 + Nhận biết một số nhân tố sinh thái trong môi trường.
 - Kĩ năng sống: + Kĩ năng thu thập và xử lí thông tin.
 + Kĩ năng ứng phó với các tình huống có thể xảy ra trong quá trình tìm kiếm thông tin (động vật, thực vật).
 + Kĩ năng hợp tác, lắng nghe tích cực.
 + Kĩ năng tự tin trình bày ý kiến trước tổ, nhóm, lớp.
 3. Thái độ
 Giáo dục HS thêm yêu thiên nhiên và có ý thức bảo vệ thiên nhiên.
II- CÁC PHƯƠNG PHÁP/ KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC CÓ THỂ SỬ DỤNG
 - Khảo sát thực địa, hoàn tất một nhiệm vụ.
 - Trực quan, dạy học nhóm.
III- PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
 1. Giáo viên: Kẹp ép cây, giấy báo, kéo cắt cây, vợt bắt côn trùng, lọ hoặc túi nilon đựng động vật nhỏ.
 2. Học sinh: + Bút chì, sưu tầm 10 lá cây sống ở các môi trường khác nhau.
 + Kẻ bảng 45.1, 45.2 SGK/135,136.
IV- TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
 1. KTBC Kiểm tra sự phân chia nhóm của HS.
 2. Bài mới 
 * Khám phá: Hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu về ảnh hưởng của nhân tố sinh thái ánh sáng và độ ẩm lên đời sống sinh vật ở các môi trường.
 * Kết nối:	
Hoạt động 1: I- TÌM HIỂU MÔI TRƯỜNG SỐNG CỦA SINH VẬT
HOẠT ĐỘNG CỦA GV
HOẠT ĐỘNG CỦA HS
NỘI DUNG
- GV xác định đối tượng nghiên cứu điển hình nơi HS tự quan sát, nơi thu thập mẫu.
- GV xác định nội dung và cách tiến hành các hoạt động của HS.
- Cho các nhóm điền vào bảng 45.1 SGK/135.
- GV tổng kết theo yêu cầu:
 + Em đã quan sát được những sinh vật nào ? Số lượng như thế nào ?
 + Theo em có những loại môi trường nào ?
 + Môi trường nào có sinh vật ít nhất ? Môi trường nào có sinh vật nhiều nhất ? Tại sao ?
- HS quan sát theo nhóm để nhận biết tên các loài SV và môi trường sống của chúng.
- Quan sát tại một nơi có nhiều cây xanh.
- Các nhóm hoàn thành bảng 45.1. Các loại SV quan sát có trong địa điểm thực hành.
- HS các nhóm thực hiện:
à Kể tên sinh vật, số lượng sinh vật đã quan sát.
à Các loại môi trường sống đã quan sát.
à Môi trường có các đk sống không thuận lợi SV có số lượng ít. Môi trường có đk thuận lợi về to, ánh sáng thì số lượng SV nhiều, số loài phong phú.
Bảng 45.1 SGK/135
Hoạt động 2: II- TÌM HIỂU ẢNH HƯỞNG CỦA ÁNH SÁNG TỚI 
 HÌNH THÁI LÁ CÂY
HOẠT ĐỘNG CỦA GV
HOẠT ĐỘNG CỦA HS
NỘI DUNG
- Yêu cầu HS quan sát 10 lá cây ở các môi trường khác nhau và ghi kết quả vào bảng 45.2/136.
- GV gợi ý:
 + Đặc điểm của phiến lá: rộng hay hẹp, dài hay ngắn, dày hay mỏng, xanh thẫm hay nhạt, có cutin dày hay không có, mặt lá có lông hay không có lông ?
 + Đặc điểm của lá chứng tỏ lá cây quan sát: ưa sáng, ưa bóng, chìm trong nước, nơi nước chảy, nước đứng, trên mặt nước
 + Có thể so sánh với các dạng phiến lá ở hình 45 SGK/137.
- Yêu cầu HS vẽ hình dạng phiến lá và ghi vào dưới hình: tên cây, lá cây ưa sáng, ưa bóng hay lá cây sống dưới nước.
à * MT: Ảnh hưởng của các nhân tố sinh thái lên SV và sự thích nghi của SV với MT. Môi trường tác động đến SV, đồng thời SV cũng tác động trở lại làm thay đổi môi trường.
- HS thực hiện theo yêu cầu và hoàn thành bảng 45.2 SGK/136.
- HS lắng nghe và thực hiện.
à Đặc điểm phiến lá.
à Đặc điểm của lá.
à Xác định hình dạng của phiến lá.
- HS vẽ hình dạng phiến lá và chú thích hình vẽ.
- HS ghi nhớ.
Bảng 45.2 SGK/136
 3. Củng cố 
 * Thực hành/ luyện tập: Giáo viên nhắc lại một số lưu ý khi tìm hiểu môi trường sống của sinh vật và nghiên cứu hình thái của lá cây.
 * Vận dụng: Tìm thêm một số sinh vật lạ khác tương ứng với nơi sống của chúng.
 4. Hướng dẫn HS tự học ở nhà
 - Xem lại bài học.
 - Xem trước mục tiếp theo của bài 45-46.
 5. Bổ sung của đồng nghiệp
..
..
..
..
..