Giáo án Sinh học Lớp 9 - Tiết 31: Di truyền học với con người - Năm học 2016-2017

Tuần 16 Ngày soạn 05/11/2016
Tiết 31 Ngày dạy 29/11/2016 
Bài 30 DI TRUYỀN HỌC VỚI CON NGƯỜI 
I- MỤC TIÊU
 1. Kiến thức
 - Hiểu được di truyền học tư vấn là gì và nội dung của lĩnh vực khoa học này.
 - Giải thích được cơ sở di truyền học của việc kết hôn “một vợ, một chồng” và cấm kết hôn gần trong vòng 3 đời.
 - Giải thích được tại sao phụ nữ không nên sinh con ở tuổi ngoài 35. 
 - Thấy được tác hại của ô nhiễm mt đối với cơ sở vật chất của tính di truyền con người.
 2. Kĩ năng
 - Kĩ năng cơ bản: Kĩ năng quan sát, nhận biết kiến thức và phân tích.
 - Kĩ năng sống: + Kĩ năng thu thập và xử lí thông tin.
 + Kĩ năng hợp tác, lắng nghe tích cực.	
 + Kĩ năng tự tin phát biểu trước tổ, nhóm, lớp.
 3. Thái độ
 Hứng thú với môn học.
II- CÁC PHƯƠNG PHÁP/ KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC CÓ THỂ SỬ DỤNG
 - Vấn đáp – tìm tòi, động não.
 - Dạy học nhóm, trực quan.
III- PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
 1. Giáo viên: Bảng phụ (kẻ bảng 30.1; 30.2 SGK/87).
 2. Học sinh: Xem bài trước ở nhà. Kẻ bảng 30.1 SGK/98 vào vở.
IV- TIẾN TRÌNH LÊN LỚP 
 1. KTBC Kiểm tra 15 phút
 2. Bài mới 
 * Khám phá: Những hiểu biết về di truyền học giúp con người bảo vệ mình và bảo vệ tương lai di truyền loài người thông qua một số lĩnh vực. Đó là những lĩnh vực nào, chúng ta cùng tìm hiểu ở bài học hôm nay.
 * Kết nối:
Hoạt động 1: TÌM HIỂU DI TRUYỀN Y HỌC TƯ VẤN
HOẠT ĐỘNG CỦA GV
HOẠT ĐỘNG CỦA HS
NỘI DUNG
- Yêu cầu HS thảo luận làm bài tập lệnh ▼/86:
 + Cho biết đây là loại bệnh gì ?
 + Bệnh do gen trội hay gen lặn quy định ? Tại sao ?
 + Nếu họ lấy nhau, sinh con đầu ong bị câm điếc bẩm sinh thì họ có nên tiếp tục sinh con nữa không ? Tại sao ?
- GV chốt lại ý đúng.
- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi:
 Di truyền y học tư vấn là gì ? Gồm những nội dung nào ?
- GV hoàn chỉnh kiến thức.
- HS thảo luận theo nhóm, thống nhất ý kiếnphát biểu:
à Đây là bệnh di truyền.
à Bệnh do gen lặn quy định, vì đã có người trong gia đình mắc bệnh.
à Không nên sinh con vì ở họ có gen gây bệnh.
 HS khác nhận xét, bổ sung.
- HS lắng nghe.
- HS nêu được:
à Là một lĩnh vực của DT y học kết hợp các PP xét nghiệm, chẩn đoán hiện đại về mặt DT kết hợp nghiên cứu phả hệ.
- HS lắng nghe và ghi nhận.
I- Di truyền y học tư vấn
- Di truyền y học tư vấn là một lĩnh vực của di truyền y học kết hợp các PP xét nghiệm, chẩn đoán hiện đại về mặt di truyền kết hợp nghiên cứu phả hệ.
- Nội dung:
 + Chẩn đoán.
 + Cung cấp thông tin.
 + Cho lời khuyên liên quan đến tật và bệnh di truyền.
Hoạt động 2: TÌM HIỂU VỀ DI TRUYỀN HỌC VỚI HÔN NHÂN VÀ 
 KẾ HOẠCH HÓA GIA ĐÌNH
HOẠT ĐỘNG CỦA GV
HOẠT ĐỘNG CỦA HS
NỘI DUNG
- Cho HS đọc thông tin SGK/86.
- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi lệnh ▼ SGK/86:
 + Tại sao kết hôn gần làm suy thoái nòi giống ?
 + Tại sao những người có quan hệ huyết thống từ đời thứ tư trở đi thì được Luật Hôn nhân và gia đình cho phép kết hôn với nhau ?
- GV hoàn chỉnh kiến thức.	
- GV phân tích bảng 30.1 SGK.
- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi lệnh ▼ SGK/87:
 + Giải thích quy định “hôn nhân 1 vợ, 1 chồng” bằng cơ sở sinh học ?
 + Vì sao không nên chẩn đoán giới tính thai nhi ?
- GV chốt lại ý đúng.
- GV hướng dẫn HS tìm hiểu bảng 30.2 SGK/87.
- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi:
 + Vì sao phụ nữ không nên sinh con ở tuổi ngoài 35 ?
 + Phụ nữ nên sinh con ở lứa tuổi nào để đảm bảo giảm thiểu tỉ lệ sơ sinh mắc bệnh Đao ?
- GV hoàn chỉnh kiến thức.
- HS đọc và tìm hiểu.
- HS nêu được:
à Tạo cơ hội cho những gen lặn gây hại dễ gặp nhau ở thể đồng hợp.
à Có sự sai khác về mặt di truyền, các gen lặn có hại khó gặp nhau.
 HS khác nhận xét, bổ sung.
- HS lắng nghe và ghi nhận.
- HS lắng nghe.
- HS nêu được:
à Phân tích số liệu về sự thay đổi tỉ lệ nam/nữ theo độ tuổi (chú ý độ tuổi từ 18 – 35) giải thích cơ sở khoa học.
à Hạn chế việc mất cân đối tỉ lệ nam/nữ.
- HS lắng nghe và ghi nhận.
- HS lắng nghe và theo dõi.
- HS nêu được:
à Vì con sinh ra dễ mắc bệnh Đao.
à Phụ nữ nên sinh con ở tuổi từ 2534 tuổi là hợp lí.
 HS khác nhận xét, bổ sung.
- HS lắng nghe và ghi nhận.
II- Di truyền học với hôn nhân và kế hoạch hóa gia đình
1. Di truyền học với hôn nhân:
- Di truyền học đã giải thích được cơ sở khoa học của các quy định:
 + Hôn nhân một vợ, một chồng.
 + Những người có quan hệ huyết thống trong vòng 4 đời không được kết hôn với nhau.
2. Di truyền học và kế hoạch hóa gia đình:
- Phụ nữ nên sinh con ở tuổi từ 2534 tuổi là hợp lí.
- Từ độ tuổi lớn hơn 35 thì tỉ lệ trẻ sơ sinh bị bệnh Đao tăng rõ.
 Hoạt động 3: TÌM HIỂU HẬU QUẢ DI TRUYỀN DO Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG
HOẠT ĐỘNG CỦA GV
HOẠT ĐỘNG CỦA HS
NỘI DUNG
- Yêu cầu HS nghiên cứu thông tin SGK/88, trả lời câu hỏi:
 Nêu tác hại của ô nhiễm môi trường đối với cơ sở vật chất di truyền ? Ví dụ ?
* MT: Các chất phóng xạ và các hóa chất có trong tự nhiên hoặc do con người tạo ra đã làm tăng độ ô nhiễm môi trường, tăng tỉ lệ người mắc bệnh, tật DT GD HS cần phải đấu tranh chống vũ khí hạt nhân, vũ khí hóa học và phòng chống ô nhiễm mt.
- GV hoàn chỉnh kiến thức.
- HS đọc và tìm hiểu thông tin SGK, nêu được:
à Gây đột biến gen, đột biến NST. Cho VD.
- HS ghi nhớ.
- HS ghi nhận.
III- Hậu quả di truyền do ô nhiễm môi trường
 Các tác nhân vật lí và hóa học gây ô nhiễm môi trường làm tăng tỉ lệ người mắc bệnh, tật di truyền.
3. Củng cố - Luyện tập
 * Thực hành/ luyện tập: 
 - Di truyền y học tư vấn có những chức năng gì ?
 - Tại sao phụ nữ không nên sinh con ở độ tuổi ngoài 35 ? Tại sao cần phải đấu tranh chống ô nhiễm môi trường ?
 * Vận dụng: Các quy định sau đây dựa trên cơ sở khoa học nào: Nam giới chỉ được lấy một vợ, nữ giới chỉ được lấy một chồng, những người có quan hệ huyết thống trong vòng 4 đời không được kết hôn với nhau ?
4. Dặn dò - Hướng dẫn HS tự học ở nhà
 - Học bài, trả lời câu hỏi 1, 2, 3 SGK/88 vào vở.
 - Ôn tập kiến thức đã học trong chương II, III, IV, V.
V- BỔ SUNG CỦA ĐỒNG NGHIỆP VÀ BẢN THÂN
..
..