Giáo án Sinh học Lớp 9 - Tiết 22: Đột biến gen - Năm học 2016-2017

Tuần 11 Ngày soạn 06/10/2016
Tiết 22 Ngày dạy 28/10/2016
Chương IV BIẾN DỊ
Bài 21 ĐỘT BIẾN GEN 
I- MỤC TIÊU
 1. Kiến thức
 - Phát biểu được khái niệm đột biến gen và kể được các dạng đột biến gen.
 - Nêu được nguyên nhân phát sinh và một số biểu hiện của đột biến gen. 
 - Trình bày được vai trò của đột biến gen đối với sinh vật và con người.
 2. Kĩ năng
 - Kĩ năng cơ bản: Kĩ năng quan sát, nhận biết kiến thức và phân tích.
 - Kĩ năng sống: + Kĩ năng hợp tác, ứng xử / giao tiếp, lắng nghe tích cực.
 + Kĩ năng thu thập và xử lí thông tin.
 + Kĩ năng tự tin bày tỏ ý kiến.
 3. Thái độ 
 Hứng thú với môn học.
II- CÁC PHƯƠNG PHÁP/ KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC CÓ THỂ SỬ DỤNG
 - Dạy học nhóm, hỏi và trả lời.
 - Vấn đáp – tìm tòi, trực quan.
III- PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
 1. Giáo viên: Tranh phóng to H21.1; 21.2; 21.3; 21. 4 SGK/62,63,64. 
 2. Học sinh: Xem bài trước ở nhà.
IV- TIẾN TRÌNH LÊN LỚP 
 1. KTBC 
 2. Bài mới 
 * Khám phá: Có hiện tượng một vài chú chó sinh ra bị mất đuôi. Vì sao có hiện tượng này ? Mời các em tìm hiểu ở bài hôm nay.
 * Kết nối:
Hoạt động 1: I- ĐỘT BIẾN GEN LÀ GÌ ?
HOẠT ĐỘNG CỦA GV
HOẠT ĐỘNG CỦA HS
NỘI DUNG
- GV treo tranh phóng to H21.1 SGK/62 và giới thiệu ba dạng biến đổi cấu trúc của gen.
- Yêu cầu HS thảo luận, trả lời các câu hỏi:
 + Đoạn ADN ban đầu (a) có bao nhiêu nuclêôtit và gồm những nuclêôtit nào ? Trình tự các nuclêôtit ra sao ?
 + Đoạn (b) có bao nhiêu cặp nuclêôtit ? So sánh với đoạn (a) thì thiếu cặp nào ? 
 + So sánh đoạn (a) với (c) ?
 + So sánh đoạn (a) với (d) ?
 Đột biến gen là gì ?
- GV nhận xét và hoàn chỉnh kiến thức.
- HS quan sát tranh, lắng nghe và tìm hiểu kiến thức.
- HS thảo luận theo nhóm, thống nhất ý kiếnphát biểu:
à Đoạn (a) có 5 cặp nuclêôtit.
à Đoạn (b) mất 1 cặp (X–G) so với đoạn (a).
à Đoạn (c) có thêm 1 cặp nuclêôtit nhiều hơn đoạn (a) 1 cặp (T–A).
à Đoạn (d) có 5 cặp như đoạn (a), thay thế cặp (A–T) bằng cặp (G–X).
à Là những biến đổi trong cấu trúc của gen liên quan tới 1 hoặc 1 số cặp nuclêôtit.
Nhóm khác nhận xét, bổ sung
- HS lắng nghe và ghi nhận.
I- Đột biến gen là gì ?
- Đột biến gen: là những biến đổi trong cấu trúc của gen liên quan tới một hoặc một số cặp nuclêôtit.
- Các dạng đột biến gen: mất, thêm hay thay thế một cặp nuclêôtit.
- Đột biến gen là biến dị di truyền được.
Hoạt động 2: II- NGUYÊN NHÂN PHÁT SINH ĐỘT BIẾN GEN
HOẠT ĐỘNG CỦA GV
HOẠT ĐỘNG CỦA HS
NỘI DUNG
- GV giảng giải các nguyên nhân phát sinh đột biến gen.
- Gọi 1 HS nhắc lại nguyên nhân phát sinh đột biến gen.
à MT: GD HS có thái độ đúng trong việc sử dụng hợp lí thuốc bảo vệ thực vật, bảo vệ môi trường đất, nước.
- GV hoàn chỉnh kiến thức.
- HS lắng nghe và ghi nhận.
- HS nêu được:
 + Do ảnh hưởng của môi trường.
 + Do con người gây đột biến nhân tạo.
- HS ghi nhớ.
- HS lắng nghe và ghi nhận.
II- Nguyên nhân phát sinh đột biến gen
- Tự nhiên: do rối loạn quá trình tự sao chép của ADN dưới ảnh hưởng của môi trường trong và ngoài cơ thể.
- Thực nghiệm: do con người gây ra các đột biến bằng tác nhân vật lí và hóa học.
Hoạt động 3: III- VAI TRÒ CỦA ĐỘT BIẾN GEN 
HOẠT ĐỘNG CỦA GV
HOẠT ĐỘNG CỦA HS
NỘI DUNG
- GV treo tranh phóng to H21.1; 21.2; 21.3 SGK/63,64 và yêu cầu HS quan sát.
- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi:
 + Tại sao đột biến gen lại gây ra biến đổi kiểu hình ?
 + Tại sao đột biến gen thể hiện ra kiểu hình thường là có hại cho bản thân sinh vật ?
 + Đột biến gen có vai trò trong sản xuất như thế nào ?
- GV hoàn chỉnh kiến thức.
- HS quan sát tranh và tìm hiểu kiến thức.
- HS nêu được:
à Biến đổi ADN thay đổi các trình tự axit amin biến đổi kiểu hình.
à Vì làm cơ thể dị dạng, mất khả năng trao đổi chất với môi trường ngoài.
à Thường có hại cho sinh vật nhưng đôi khi cũng có lợi cho con người.
 HS khác nhận xét, bổ sung.
- HS lắng nghe và ghi nhận.
III- Vai trò của đột biến gen
- Đột biến gen thể hiện ra kiểu hình thường có hại cho bản thân sinh vật.
- Đột biến gen đôi khi cũng có lợi cho con người, có ý nghĩa trong chăn nuôi và sản xuất.
 3. Củng cố - Luyện tập
 * Thực hành/ luyện tập:
 - Đột biến gen là gì ? Cho ví dụ.
 - Tại sao đột biến gen thường có hại cho bản thân sinh vật ? Nêu vai trò và ý nghĩa của đột biến gen trong thực tiễn sản xuất.
 * Vận dụng: Hãy tìm thêm một số ví dụ về đột biến gen phát sinh trong tự nhiên hoặc do con người tạo ra.
 4. Dặn dò - Hướng dẫn HS tự học ở nhà
 - Học bài, trả lời câu hỏi 1, 2, 3 SGK/64 vào vở. 
 - Xem trước bài 22: mục I, II.
V- Bổ sung của đồng nghiệp và bản thân
..
..
..
..
..