Giáo án Ngữ văn Lớp 8 - Tiết 1: Tôi đi học

Tuần : 1
Ngày soạn:.
Ngày dạy:..
 Tiết 1 tôi đi học
 (Thanh Tịnh)
A. Mục tiêu cần đạt:
1.Kiến thức
- Cảm nhận được những cảm giác êm dịu trong sáng man mác buồn của nhân vật tôi trong buổi tựu trường đầu tiên trong đời qua áng văn hồi tưởng giàu chất thơ của Thanh Tịnh.
2.Kĩ năng
- Rèn kĩ năng đọc diễn cảm văn bản, phát hiện và phân tích tâm trạng nhân vật tôi.
3.Thỏi độ
- Trõn trọng những kỉ niệm đẹp đẽ tuổi ấu thơ lưu giữ sõu sắc trong kớ ức mỗi con người, giỏo dục tỡnh yờu trường lớp, yờu kớnh thầy, mến bạn.
B.Chuẩn bị:
1. Thầy: Soạn giáo án.
 Chân dung nhà văn.
2. Trò: Đọc và trả lời các câu hỏi trong SGK.
C. Tiến trình:
1. Ổn định tổ choc
 Sĩ số: 7A.7B
2. KTBC: Kiểm tra việc chuẩn bị sỏch vở, soạn bài của học sinh vào đầu năm học.
3. Bài mới:
a.Đặt vấn đề: Trong cuộc đời mỗi con người, những kỉ niệm tuổi học trũ thường được lưu giữ trong trớ nhớ. Đặc biệt là những kỉ niệm về ngày đầu tiờn đi học:
 “ Ngày đầu tiờn đi học 
 Mẹ dắt tay đến trường
 Em vừa đi vừa khúc
 Mẹ dỗ dành yêu thương”
Chỳng ta sẽ được hiểu rừ hơn qua truyện ngắn “Tụi đi học” của Thanh Tịnh
b. Bài mới
Hoạt động của G và H
Nội dung cần đạt
? Nêu một vài nét về tác giả Thanh Tịnh?
-Ông có mặt trên nhiều lĩnh vực: Truyện ngắn, truyện dài, bút kí, thơ...nhưng thành công ở truyện ngắn và thơ.
? Nội dung những sáng tác của ông?
-Cần bộc lộ rõ cảm xúc bồi hồi, xúc động khi đọc đoạn văn miêu tả tâm trạng nhân vật “tôi” khi bắt đầu tơí trường.
? Giải thích các từ : tựu trường, ông đốc?
? Kể tên một số tác phẩm chính của ông?
? Văn bản “Tôi đi học” được trích trong tác phẩm nào?
? Xét về thể loại, văn bản này có thể xếp vào loại văn bản nào? Vì sao?
? Truyện kể theo dòng hồi tưởng, có thể chia văn bản thành mấy đoạn? Nội dung từng đoạn?
? Nỗi nhớ buổi tựu trường của tác giả được khơi nguồn từ thời điểm nào? vì sao?
? Tâm trạng của nhân vật “tôi”khi nhớ lại những kỉ niệm cũ được diễn tả bằng những từ ngữ nào?
? Phân tích giá trị của 4 từ láy miêu tả cảm xúc ấy?
? Những từ láy ấy cho thấy cảm giác của nhân vật“tôi” lúc này như thế nào?
Từ cảm giác đó tác giả đã tái hiện tâm trạng của mình như thế nào trong buổi dầu tiên đi học...
? Trên đường đến trường cảnh vật được miêu tả như thế nào?
? Vì sao lại thấy lạ?
-Trong lòng có sự thay đổi: Đầu tiên tôi đi học.
? Nhân vật tôi được miêu tả như thế nào trong buổi tựu trường?
? Tất cả những biểu hiện trên cho thấy tôi đang có tâm trạng như thế nào trong buổi đi học đầu tiên?
-vậy khi đến trường thì tâm trạng tôi như thế nào...
I. Đọc và tỡm hiểu chung
1. Tác giả
- Thanh Tịnh (1911- 1988) tên thật là Trần Văn Ninh.
- Quê: Xóm Gia Lạc ven bờ sông Hương.
- Những sáng tác đều toát lên vẻ đằm thắm, tình cảm êm dịu, trong trẻo.
2. Tỡm hiểu chung
a. Đọc.
b. Chú thích.
c.Tỏc phẩm
- Hậu chiến trường, quê mẹ, đi từ giữa một mùa sen...
-“ Tôi đi học” được trích trong tập “Quê mẹ”
-Thể loại:Văn bản biểu cảm vì toàn truyện là cảm xúc, tâm trạng của nhân vật trong buổi tựu trường đầu tiên.
* Bố cục:5 đoạn
- Đ1; ...tưng bừng rộn rã: Khơi nguồn của nỗi nhớ.
- Đ2:...trên ngọn núi: Tâm trạng và cảm giác của nhân vật “tôi” trên đường cùng mẹ đến trường.
- Đ3: ...trong các lớp: Tâm trạng và cảm giác của nhân vật “tôi” khi đứng giữa sân trường.
- Đ4:...chút nào hết: tâm trạng của “tôi” khi nghe gọi tên và khi rời tay mẹ vào trong lớp.
- Đ5: Còn lại: Tâm trạng của nhân vật“tôi” khi ngồi vào chỗ và khi đón nhận tiết học mới.
II. Phân tích:
1. Khơi nguồn kỉ niệm.
- Thời điểm: Cuối thu (khai trường)
- Cảnh thiên nhiên: Lá rụng, nhiều mây bàng bạc.
- Cảnh sinh hoạt: Mấy em bé rụt rè cùng mẹ đến trường
 Có sự liên tưởng tương đồng, tự nhiên giữa hiện tại và quá khứ của bản thân
- Tâm trạng: náo nức, mơn man, tưng bừng, rộn rã.
 Từ láy góp phần rút ngắn khoảng cách thời gian giữa quá khứ và hiện tại ( chuyện xảy ra đã lâu nắm rồi mà như vừa mới xảy ra...)
 Cảm giác bồi hồi, thiết tha, trong sáng khi nhớ lại những kỉ niệm.
2. Tâm trạng của “tôi” khi đi cùng mẹ đến trường trong buổi học dầu tiên.
a. Trên đường đến trường:
- Con đường, cảnh vật vốn rất quen nhưng lần này tự nhiên thấy lạ
- Cảm thấy trang trọng và đứng đắn trong chiếc áo vải dù đen.
- Vở chệch ra và chúi xuống...muốn thử sức lên xin mẹ cho cầm bút, thước.
 Tâm trạng hồi hộp, lo lắng
3, Củng cố:
- Tâm trạng của nhân vật tôi khi nhớ lại buổi tựu trường đầu tiên? Tâm trạng nhân vật tôi trên đường đi học trong buổi học đầu tiên ấy?
4, Hướng dẫn:
- Học bài cũ và soạn bài mới.