Đề tuyển sinh vào Lớp 10 THPT môn Ngữ văn - Năm học 2017-2018 (Có đáp án)

PHÒNG GD VÀ ĐT THÀNH PHỐ
ĐỀ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 THPT
NĂM HỌC 2017 - 2018
Môn: Ngữ văn
Thời gian: 120 phút (không kể thời gian giao đề)
I. Mục đích kiểm tra
 Kiểm tra mức độ đạt chuẩn kiến thức, kĩ năng trong chương trình môn Ngữ văn lớp 9 sau khi HS học xong chương trình Ngữ văn lớp 9, cụ thể:
1. Về kiến thức:
- Phần Văn bản: Nhớ được tên tác giả, tác phẩm; hiểu, cảm nhận được giá trị nội dung, nghệ thuật nổi bật của tác phẩm thuộc nền văn học Việt Nam đã học.
- Phần Tập làm văn: Hiểu kiến thức về nghị luận về đoạn thơ, bài thơ
2. Về kĩ năng:
- Rèn kĩ năng tư duy khái quát, tổng hợp, phân tích và so sánh, lựa chọn; nhận biết, thông hiểu, vận dụng trong việc tìm hiểu và tiếp thu bài học
- Ghi nhớ, diễn đạt, biện luận vấn đề. 
3. Về thái độ:
- Có ý thức độc lập suy nghĩ, tự giác và nghiêm túc khi kiểm tra
- Thêm yêu thơ văn Việt Nam; giáo dục tình cảm nhân văn
II. Hình thức kiểm tra
- Hình thức: Tự luận
- HS làm bài trên lớp trong thời gian 120 phút.
III. Ma trận 2 chiều
 Cấp độ
Chủ 
đề
Nhận biết
Thông hiểu
Vận dụng
Cộng
Vận dụng
Vận dụng cao
TN KQ
TL
TN KQ
TL
TN KQ
TL
Bài thơ về tiểu đội xe không kính
Nhớ các câu thơ trong bài.
- Nhớ tên tác giả, tác phẩm.
- Xác định và hiểu tác dụng của biện pháp tu từ trong đoạn thơ
Viết một đoạn văn
nghị luận về đoạn thơ
Số câu:
Số điểm:
Tỉ lệ:
2
1,0
10%
1
1,0
10%
1
2
20
4
4
40%
Lặng lẽ Sa Pa
Viết bài nghị luận về nhân vật trong tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích)
Số câu:
Số điểm:
Tỉ lệ:
1
6
60
1
6
60
Tổng số câu:
Tổng số điểm:
Tỉ lệ: %
2
1,0
10
1
1,0
10
1
2,0
20
1
6,0
60
5
10
100%
IV. Nội dung đề kiểm tra
Phần I. Đọc - hiểu (4 điểm)
 Trong một bài thơ ở SGK Ngữ văn 9, tập 1 có câu: “Không có kính rồi xe không có đèn”.
Câu 1 (0,5 điểm). Chép chính xác 3 câu thơ tiếp theo để hoàn thiện khổ thơ?
Câu 2 (0,5 điểm). Khổ thơ vừa chép nằm trong bài thơ nào? Tác giả là ai?
Câu 3 (1.0 điểm). Từ “trái tim” trong câu thơ cuối sử dụng biện pháp tu từ gì và có ý nghĩa như thế nào?
Câu 4 (2,0 điểm). Viết một đoạn văn (khoảng 7 - 9 câu) phát biểu cảm nghĩ của em về đoạn thơ trên? 
Phần II. Làm văn (6 điểm) 
Cảm nhận của em về nhân vật anh thanh niên trong truyện “Lặng lẽ Sa Pa” của Nguyễn Thành Long
HƯỚNG DẪN CHẤM + THANG ĐIỂM
ĐỀ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 THPT 
NĂM HỌC 2017 - 2018
Môn: Ngữ văn 
Phần I. Đọc - hiểu (4 điểm)
Câu
Nội dung
Điểm
1.
- Chép chính xác 3 câu thơ tiếp theo:
 Không có mui xe, thùng xe có xước
 Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước
Chỉ cần trong xe có một trái tim.
- Lưu ý: HS chép sai hoặc thiếu từ, thiếu dấu câu trừ tối đa 0,25 điểm
0,5
2.
- Nêu đúng tên tác phẩm: Bài thơ về tiểu đội xe không kính
- Tác giả: Phạm Tiến Duật
0,25 0,25 
3.
- Từ “trái tim” trong câu thơ cuối cùng có thể hiểu theo biện pháp tu từ hoán dụ.
- Ý nghĩa: Chỉ người lính lái xe với sự nhiệt tình cứu nước, lòng yêu nước nồng nàn, quyết tâm giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
0,5
0,5 
4.
* Về kĩ năng: HS hiểu đúng yêu cầu của đề bài; biết cách viết đoạn văn nghị luận văn học; bố cục rõ ràng; lập luận chặt chẽ, mạch lạc; không mắc các lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp; khuyến khích những bài viết sáng tạo. 
* Về kiến thức: Đoạn văn đảm bảo các ý sau:
- Tư thế hiên ngang, bất chấp khó khăn thiếu thốn, coi thường gian khổ 
- Lòng yêu nước nồng nàn của người chiến sĩ, ý chí chiến đấu kiên cường để giải phóng miền Nam thống nhất đất nước.
0,5
1
1 
Phần II. Làm văn (6 điểm)
1.Yêu cầu về kỹ năng: 
	- Học sinh biết cách làm một bài văn nghị luận về một nhân vật trong tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích).
- Bố cục rõ ràng, hợp lý, lí lẽ dẫn chứng xác thực, lập luận chặt chẽ, có sức thuyết phục. 
	- Nêu rõ những cảm nhận, ấn tượng riêng của bản thân.
	 - Chữ viết rõ ràng, sạch sẽ, đúng chính tả, ngữ pháp, dùng từ chính xác.
2. Yêu cầu kiến thức: 
	- HS có thể sắp xếp, trình bày, diễn đạt theo nhiều cách nhưng cần đảm bảo các nội dung sau đây: 
Phần
Nội dung cần đạt
Điểm
Mở bài
(0,5 điểm)
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm
- Cảm nhận chung về nhân vật anh thanh niên
0,25
0,25
Thân bài (5 điểm)
- Anh thanh niên là nhân vật trung tâm của truyện, chỉ xuất hiện trong giây lát nhưng vẫn là điểm sáng nổi bật nhất trong bức tranh mà tác giả thể hiện.
- Anh thanh niên là một người có lòng yêu đời, yêu nghề khiến người đọc cảm phục, ngưỡng mộ.
+ Hoàn cảnh sống và làm việc đặc biệt: sống một mình trên đỉnh núi cao, quanh năm suốt tháng làm bạn với cỏ cây và mây mù, gian khổ nhất với anh là phải vượt qua nỗi cô đơn...; công việc đo gió, đo nắng, tính mây, đo chấn động địa chất, dự vào công việc báo trước thời tiết hằng ngày, phụ vụ sản xuất, phụ vụ chiến đấu...
+ Anh suy nghĩ đúng đắn và có trách nhiệm trong công việc (dẫn chứng)
+ Là người thành thạo, có kinh nghiệm trong công việc: kể về công việc của mình rất ngắn gọn nhưng tỉ mỉ...(dẫn chứng)
- Là người biết tổ chức, sắp xếp cuộc sống khoa học, ngăn nắp, chủ động: trồng hoa, nuôi gà, đọc sách... 
- Ở người thanh niên ấy còn có những nét tính cách và phẩm chất rất đáng quí: sự cởi mở, chân thành, rất quí trọng tình cảm con người, quan tâm đến người khác, khao khát gặp gỡ mọi người (dẫn chứng)
- Anh còn là người rất khiêm tốn, thành thực, quý trọng lao động sáng tạo (dẫn chứng)
- Nghệ thuật xây dựng nhân vật: miêu tả nhân vật với nhiều điểm nhìn...
0,5
1,5
0,5
1
1
0,5
Kết bài
(0,5 điểm)
 - Khẳng định vẻ đẹp của nhân vật
 - Suy nghĩ liên hệ bản thân
0,25
0,25
*Lưu ý: 
- Chỉ cho điểm tối đa đối với những bài viết hoàn chỉnh bố cục, viết đúng thể loại văn nghị luận về nhân vật văn học; trình bày, chữ viết đẹp, rõ ràng, sạch sẽ; không mắc lỗi chính tả hoặc mắc lỗi không đáng kể (1-> 3 lỗi nhỏ). 
 	- Trên đây chỉ là những nội dung có tính chất định hướng. Khi chấm cần căn cứ vào bài làm cụ thể của mỗi HS để cho điểm phù hợp, công bằng. 
HƯỚNG DẪN CHẤM + THANG ĐIỂM
ĐỀ THI THỬ LỚP 9 VÀO LỚP 10 - THPT 
NĂM HỌC 2016 - 2017 (Vòng 1 – Đề 2)
Môn: Ngữ văn - Lớp 9 
Phần I (4 điểm)
Câu
Nội dung
Điểm
1.
- Chép chính xác 3 câu thơ tiếp theo:
 Bom giật bom rung kính vỡ đi rồi
 Ung dung buồng lái ta ngồi,
 Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng.
- Lưu ý: HS chép sai hoặc thiếu từ, thiếu dấu câu trừ tối đa 0,25 điểm
0,5
2.
- Nêu đúng tên tác phẩm: Bài thơ về tiểu đội xe không kính
- Tác giả: Phạm Tiến Duật
0,25 0,25 
3.
Từ “trái tim” là một hoán dụ thể hiện lòng yêu nước, quyết tâm, ý chí chiến đấu kiên cường của người lính sẽ làm nên chiến thắng
0,5 
4.
* Về kĩ năng: HS hiểu đúng yêu cầu của đề bài; biết cách viết văn nghị luận văn học; bố cục 3 phần rõ ràng; lập luận chặt chẽ, mạch lạc; không mắc các lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp; khuyến khích những bài viết sáng tạo. 
* Về kiến thức: 
- Tư thế hiên ngang, bất chấp khó khăn thiếu thốn, coi thường gian khổ 
- Lòng yêu nước nồng nàn của người chiến sĩ, ý chí chiến đấu kiên cường để giải phóng miền Nam thống nhất đất nước.
0,5
1
1 
Phần II (6 điểm)
* Yêu cầu về kĩ năng
- Kiểu bài/ Thể loại: Nghị luận văn học - về một đoạn thơ, bài thơ.
- Vận dụng các kĩ năng nghị luận. Bài làm có bố cục mạch lạc, liên kết, hệ thống luận điểm rõ ràng, phù hợp, lập luận chặt chẽ làm sáng tỏ vấn đề. Lời văn rõ ràng, trong sáng, biểu cảm, triết lí. 
- Nội dung: Bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh.
- Có thể sáng tạo, tự đặt nhan đề cho bài văn nghị luận. 
* Yêu cầu về kiến thức
HS có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau song cần đảm bảo các ý sau:
Bố cục
Nội dung
Điểm
Mở bài
- Nêu (giới thiệu) khái quát về tác giả.
- Nêu (giới thiệu) khái quát về bài thơ. (Bài thơ biểu hiện những cảm xúc tinh tế của nhà thơ khi đất trời chuyển từ mùa hạ sang thu. Chỉ với 3 khổ thơ nhưng những cảm nhận, những hình ảnh và sức gợi của bài thơ mang lại hết sức mới mẻ).
0.25
0.25
Thân bài
* HS trình bày cảm nhận nghệ thuật và nội dung bài thơ
*Khổ 1
- Những cảm nhận tinh tế bất ngờ: Không có lá rụng của thơ xưa, không có màu vàng như trong "Thơ mới", tác giả cảm nhận mùa thu rất riêng, rất mới, rât tinh tế:
+ Khứu giác (hương ổi) -> xúc giác (gió se) -> thị giác (sương chùng chình qua ngõ) -> cảm nhận của lý trí (hình như thu đã về)
+ Tâm trạng ngỡ ngàng, cảm xúc bâng khuâng qua các từ “bỗng”, “hình như" cho thấy tác giả thực sự yêu mùa thu, yêu làng quê, gắn bó với quê hương
*Khổ 2
- Sự vật ở thời điểm giao mùa hạ - thu đã bắt đầu chuyển đổi: sông "dềnh dàng" - chim "bắt đầu vội vã", đám mây mùa hạ "vắt nửa mình sang thu". 
- Những từ ngữ dùng để chỉ trạng thái, tính chất của người được dùng để miêu tả thiên nhiên khiến cảnh vật trở nên sống động, có hồn
*Khổ 3
Cảm nhận về thời điểm giao mùa dần đi vào lý trí. Ý thơ, hình ảnh mang hai tầng nghĩa: tả thực + ẩn dụ, gợi liên tưởng đến con người và cuộc sống
2
1
2
Kết bài
- Khẳng định giá trị nghệ thuật và nội dung bài thơ: Bài thơ hấp dẫn bởi cảnh vật có hồn, gần gũi với cuộc sống đồng thời có chiều sâu cảm xúc, suy tư qua những từ ngữ gợi cảm, các biện pháp tu từ.
- Nêu cảm xúc, liên hệ bản thân: Yêu thiên nhiên, quê hương, đất nước
0.25
0.25
--Hết--