Đề thi vào Lớp 10 THPT môn Ngữ văn - Đề 1 - Năm học 2016-2017 - Sở GD & ĐT Tuyên Quang (Có đáp án)

SỞ GD & ĐT TỈNH TUYÊN QUANG ĐỀ THI VÀO TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
ĐỀ CHÍNH THỨC SỐ 1
 NĂM HỌC 2016 - 2017
 MÔN: Ngữ văn
I. MỤC TIÊU ĐỀ KIỂM TRA 
 Thu thập thông tin để đánh giá về mức độ đạt chuẩn kiến thức, kĩ năng trong chương trình học kì I, môn Ngữ văn lớp 9 theo 3 nội dung Văn học, Tiếng Việt, Tập làm văn, với mục đích đánh giá năng lực đọc – hiểu và tạo lập văn bản của HS. Cụ thể:
1. Kiến thức:
- Chủ đề 1: Đọc – Hiểu văn bản. 
+ Nhớ được tên tác giả, tác phẩm.
 + Hiểu được nội dung của văn bản.
- Chủ đề 2: Tiếng Việt.
 + Tìm và phân tích được tác dụng của những biện pháp tu từ.
- Chủ đề 3: Tập làm văn.
 + Viết được đoạn văn nghị luận xã hội: nêu được suy nghĩ của mình về môi trường biển ở nước ta hiện nay. 
 + Viết bài nghị luận về một tác phẩm truyện.
2. Kỹ năng
- Phân tích đề. 
- Thực hiện bài kiểm tra tổng hợp.
3. Thái độ:
- Cã ý thøc lµm bµi tèt, có tinh thần tự giác trong kiểm tra, thi cử. 
II. THIẾT LẬP MA TRẬN 
Nhận biết
Thông hiểu
 Vận dụng
Cộng
Vận dụng
Vận dụng cao
1. Đọc – Hiểu văn bản 
- Nhớ được tên tác giả, tác phẩm.
- Hiểu được nội dung của khổ thơ.
- Tìm và phân tích được tác dụng của những biện pháp tu từ trong khổ thơ
Viết đoạn văn trình bày suy nghĩ của mình về môi trường biển ở nước ta hiện nay. 
Số câu
Số điểm 
Tỉ lệ %
 Số câu 1
Số điểm: 0,5
 =5%
 Số câu 2
Số điểm: 1,5
 =15%
 Số câu 1
Số điểm: 2,0
 =20%
 Số câu: 4
Số điểm:4
 =40%
2. Làm văn
Vận dụng kiến thức hiểu biết về tác phẩm và đoạn trích, viết bài văn NLVH hoàn chỉnh.
Số câu
Số điểm 
 Tỉ lệ %
Số câu: 1
Số điểm: 6
=60%
Số câu: 1
Số điểm: 6
=60%
Tổng số câu
Tổng số điểm
Tỉ lệ %
 Số câu 1
Số điểm: 0,5
 =5%
 Số câu 2
Số điểm: 1,5
 =15%
Số câu 1
 Sốđiểm:2
 =20%
Số câu: 1
Số điểm: 6
=60%
Số câu: 5
Số điểm: 10
=100%
III. ĐỀ BÀI: (trang bên) 
SỞ GD & ĐT TỈNH TUYÊN QUANG
 ĐỀ THI VÀO LỚP 10 THPT
 NĂM HỌC 2017 - 2018
 MÔN: Ngữ văn	 
Thời gian: 120 phút (không kể thời gian nhận giao đề)
§Ò BÀI
PHẦN I (4 điểm) 
Đọc đoạn thơ sau và trả lời các câu hỏi 1,2,3,4:
 "Mặt trời xuống biển như hòn lửa 
 Sóng đã cài then đêm sập cửa 
 Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi 
 Câu hát căng buồm cùng gió khơi".
 (Trích SGK, Ngữ văn 9 - tập một - NXB Giáo dục Việt Nam, 2013)
Câu 1: (0,5 điểm)
Khổ thơ trên được trích trong bài thơ nào? Ai là tác giả? 
Câu 2: (0,5 điểm)
Bằng một câu văn, em hãy nêu ngắn gọn nội dung của đoạn thơ trên. 
Câu 3 (1 điểm)
Trong hai câu thơ đầu của đoạn thơ, tác giả đã sử dụng những biện pháp tu từ nào? Phân tích tác dụng của các biện pháp tu từ đó? 
Câu 4 (2 điểm) 
Từ đoạn thơ trên, cùng với hiểu biết về xã hội thời gian gần đây, em hãy viết một đoạn văn (khoảng 15 - 20 dòng ) trình bày suy nghĩ của mình về môi trường biển ở nước ta hiện nay. 
PHẦN II (6 điểm) 
 Cảm nhận về đoạn trích Kiều ở lầu Ngưng Bích (Trích – Truyện Kiều – Nguyễn Du)
 ***** HẾT *****
.
SỞ GD & ĐT TỈNH TUYÊN QUANG
HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI VÀO LỚP 10 THPT
 NĂM HỌC 2017 - 2018
 MÔN: Ngữ văn	 
Phần 
Nội dung
Điểm
I
(4 điểm)
Câu 1.
 - Đoạn thơ được trích từ bài thơ : Đoàn thuyền đánh cá. 
 - Tác giả: Huy Cận. 
0,25
 0,25
Câu 2: 
 Đoạn thơ miêu tả cảnh hoàng hôn trên biển và đoàn thuyền đánh cá ra khơi. 
0,5 
Câu 3: 
- Hai câu thơ đầu của đoạn thơ có sử dụng các biện pháp tu từ: 
+ So sánh: "Mặt trời xuống biển như hòn lửa" 
+ Nhân hóa: "Sóng đã cài then, đêm sập cửa" 
- Tác dụng: các biện pháp nghệ thuật đã tạo nên một bức tranh hoàng hôn trên biển thật đẹp, kì vĩ, tráng lệ, đồng thời gợi sự gần gũi, thân quen, gợi sự bình yên đối với người dân chài. 
0,25
0,25
0,5 
Câu 4: 
a. Về hình thức: Đảm bảo đúng hình thức một đoạn văn
b. Về nội dung: HS trình bày nhiều cách nhưng cần đảm bảo các nội dung sau:
- Thực trạng: Hiện nay, một số vùng biển nước ta xảy ra tình trạng ô nhiễm và suy thoái môi trường.
- Nguyên nhân: có nhiều nguyên nhân như: 
 + Do ý thức của con người: chất thải công nghiệp, rác thải sinh hoạt...
 + Do biến đổi khí hậu làm tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan như bão, lốc xoáy, lũ về cả tần suất và cường độ...
- Hậu quả: Gây thiệt hại lớn về kinh tế, ảnh hưởng xấu đến du lịch biển,...
- Giải pháp: biết bảo vệ biển với ý thức và hành động cụ thể ...
0,5 
0,5 
0,5 
0,5 
II
(6 điểm)
1. Yªu cÇu vÒ h×nh thøc: 
- Hiểu đúng yêu cầu của đề bài: Biết cách làm một bài văn nghị luận văn học, kiểu bài nghị luận về một đoạn trích, biết cách trình bày luận điểm khi viết một bài văn.
	- Hình thức trình bày sạch đẹp, bố cục đầy đủ, chặt chẽ. lập luận rõ ràng, văn phong trong sáng, có cảm xúc, có sáng tạo, có khả năng thuyết phục cao, không mắc lỗi dùng từ, diễn đạt, ngữ pháp... 
2. Yªu cÇu vÒ néi dung: 
2.1. Mở bài: 
- Giới thiệu khái quát tác phẩm Truyện Kiều (Nguyễn Du)và đoạn trích "Kiều ở lầu Ngưng Bích" 
- Vị trí của đoạn trích và cảm nhận chung: Đoạn trích miêu tả chân thực cảnh ngộ cô đơn, buồn tủi đáng thương, nỗi nhớ ngươi thân da thiết, tấm lòng thủy chung, hiếu thảo của Kiều khi bị giam lỏng ở lầu Ngưng Bích
0,25
0,25
2.2. Thân bài:
 a/ Cảm nhận hoàn cảnh và tâm trạng cô đơn của Kiều khi ở lầu Ngưng Bích (6 câu thơ đầu) :
- Kiều ở lầu Ngưng Bích thực chất là bị giam lỏng "Khóa xuân"... Nàng trơ trọi giữa một khung cảnh thiên nhiên vắng lặng, heo hút , không một bóng người... (dẫn chứng- cảm nhận)
- Cảnh thiên nhiên mênh mông hoang vắng đó càng làm nổi bật hơn nỗi niềm cô đơn, buồn tủi của Kiều khiến nàng thêm bẻ bàng chua xót... (dẫn chứng - cảm nhận)
-> Có thể nói đây là lúc nàng cô đơn tuyệt đối.
0,25
0,25
0,25
b/ Cảm nhận tâm trạng Thúy Kiều qua ngôn ngữ độc thoại nội tâm:
* Kiều nhớ Kim Trọng: Điều này vừa phù hợp quy luật tâm lí vừa thể hiện sự tinh tế ngòi bút Nguyễn Du.(4 câu thơ tiếp) 
- Kiều nhớ lời thề đôi lứa... 
- Nàng hình dung ra cảnh Kim Trọng đang sầu tư ngóng đợi mình....
- Nàng nhớ về Kim Trọng trong tâm trạng đau đớn xót xa ... càng hiểu tấm lòng sắt son thủy chung của mình đối với Kim sẽ không bao giờ phai nhạt....
* Kiều thương nhớ cha mẹ (4 câu thơ tiếp)
- Nàng thương cha mẹ khi sáng, khi chiều tựa cửa ngóng tin con, trông mong sự đỡ đần,... Nàng xót xa lúc cha mẹ già yếu mà nàng không được tự tay chăm sóc và ai sẽ là người thay mình chăm sóc cha mẹ...
- Nàng tưởng tượng ra cảnh quê nhà tất cả đã đổi thay mà sự thay đổi lớn nhất là "gốc tử đã vừa người ôm" nghĩa là cha mẹ ngày thêm già yếu...
- Kiều là người đáng thương nhất nhưng nàng lại quên đi cảnh ngộ của bản thân để nhớ về Kim Trọng và cha mẹ . Kiều là người tình thủy chung, người con hiếu thảo, người có tấm lòng vị tha đáng trọng...
1
1
c. Cảm nhận tâm trạng buồn lo của Kiều qua nghệ thuật tả cảnh ngụ tình (8 câu thơ cuối)
- §iÖp ng÷ "buån tr«ng" xuÊt hiÖn 4 lÇn më ra bèn c¶nh, c¶nh nµo còng buån: 
 + Nh×n "c¸nh buåm xa xa" thÊp tho¸ng n¬i "cöa bÓ chiÒu h«m" gîi t©m tr¹ng nhí nhµ, nhí quª h­¬ng... 
 + Nh×n c¸nh "hoa tr«i man m¸c" gi÷a "ngän n­íc míi sa" KiÒu nghÜ vÒ th©n phËn "hoa tr«i bÌo næi" lªnh ®ªnh v« ®Þnh cña m×nh...
 + Nh×n "néi cã dÇu dÇu" vµng óa hiÖn lªn gi÷a mµu xanh "ch©n m©y mÆt ®Êt" gîi nçi buån bi th­¬ng v« väng....
 + TiÕng sãng "Çm Çm" gîi t©m tr¹ng h·i hïng, lo sî tr­íc nh÷ng tai häa r×nh rËp s½n sµng Ëp xuèng cuéc ®êi KiÒu bÊt k× lóc nµo...
- C¶nh tõ xa ®Õn gÇn, mµu s¾c tõ nh¹t ®Õn ®Ëm, ©m thanh tõ tÜnh ®Õn ®éng, nçi buån tõ man m¸c, m«ng lung ®Õn lo ©u kinh sî...
2
0,25
2.3. Kết bài: 
- Khẳng định giá trị của đoạn trích: §©y lµ ®o¹n th¬ t¶ c¶nh ngô t×nh ®Æc s¾c miªu t¶ néi t©m hay nhÊt trong t¸c phÈm TruyÖn KiÒu cña ®¹i thi hµo NguyÔn Du. 
- Sức sống của tác phẩm, đoạn trích với thời gian...
0,25
0,25
* Lưu ý: 
- Dàn ý chỉ mang tính chất định hướng. HS có thể trình bày theo cách khác nhưng phải đảm bảo các ý trên. 
- Chỉ cho điểm tối đa đối với những bài viết hoàn chỉnh bố cục, viết đúng thể loại, diễn đạt mạch lạc, có sáng tạo; trình bày, chữ viết đẹp, rõ ràng, sạch sẽ; không mắc lỗi chính tả hoặc mắc lỗi không đáng kể (1-> 3 lỗi nhỏ). 
 	- Căn cứ bài làm cụ thể của HS để cho điểm phù hợp, công bằng.