Đề thi học sinh giỏi cấp tỉnh môn Lịch sử Lớp 9 năm 2016 - Sở GD & ĐT Long An (Có đáp án)

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
 LONG AN 
ĐỀ CHÍNH THỨC
KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9 CẤP TỈNH
MÔN THI: LỊCH SỬ
NGÀY THI: 12/4/2016
THỜI GIAN: 150 PHÚT (không kể thời gian phát đề)
( Đề thi có 01 trang)
Câu 1: (2,0 điểm)
 Với sự phát triển của cách mạng khoa học - kĩ thuật hiện nay, em hiểu như thế nào về câu nói của nhà khoa học A. Nô-ben : “Tôi hi vọng rằng nhân loại sẽ rút ra được từ những phát minh khoa học nhiều điều tốt hơn là điều xấu”.
Câu 2: (4,0 điểm) 
“Sau gần năm thập kỷ tồn tại và phát triển với nhiều thăng trầm, ASEAN đã chuyển hóa căn bản về chất và chính thức trở thành Cộng đồng chung vào ngày 31/12/2015, dựa trên ba trụ cột: chính trị - an ninh, kinh tế và văn hóa – xã hội”.
( Trích dẫn báo điện tử Đài tiếng nói Việt Nam ngày 01/01/2016)
a/ Trình bày hoàn cảnh ra đời, mục tiêu và nguyên tắc hoạt động của tổ chức ASEAN. 
 b/ Theo em, Việt Nam sẽ gặp thời cơ và thách thức gì trong quá trình hội nhập Cộng đồng ASEAN?
Câu 3: (3,0 điểm)
	Nghĩa quân Tây Sơn đã hoàn thành hai nhiệm vụ đặt cơ sở thống nhất đất nước và bảo vệ Tổ quốc như thế nào? Hãy đánh giá vai trò của vua Quang Trung trong hai cuộc kháng chiến chống quân Xiêm và quân Thanh.
Câu 4: (2,0 điểm)
Trong các cuộc khởi nghĩa của phong trào Cần Vương, cuộc khởi nghĩa nào là tiêu biểu nhất? Vì sao?
Câu 5: (3,0 điểm)
 Những hoạt động của Nguyễn Ái Quốc ở nước ngoài từ năm 1919 đến năm 1925 có ý nghĩa như thế nào? Ý nghĩa nào là quan trọng nhất? Vì sao?
Câu 6: (3,0 điểm)
 Lập bảng so sánh phong trào Cách mạng 1930 – 1931 với phong trào Dân chủ 1936 – 1939 ở Việt Nam trên các mặt: mục tiêu, lực lượng tham gia, hình thức và phương pháp đấu tranh, kết quả và ý nghĩa lịch sử.
Câu 7: (3,0 điểm)
 Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến trong hoàn cảnh nào? Hãy phân tích nội dung của Lời kêu gọi đó.
Hết
Học sinh không được sử dụng tài liệu.
Giám thị coi thi không giải thích gì thêm.
Sưu tầm đề thi HSG Lich sử tỉnh Long An các năm
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
LONG AN 
ĐỀ CHÍNH THỨC
KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9 CẤP TỈNH
MÔN THI: LỊCH SỬ
NGÀY THI: 12/4/2016
THỜI GIAN: 150 PHÚT (không kể thời gian phát đề)
HƯỚNG DẪN CHẤM
(Hướng dẫn chấm gồm 04 trang)
Câu
Nội dung
Điểm
Câu 1 (2,0 đ)
 Với sự phát triển của cách mạng khoa học - kĩ thuật hiện nay, em hiểu như thế nào về câu nói của nhà khoa học A.Nô-ben : “Tôi hi vọng rằng nhân loại sẽ rút ra được từ những phát minh khoa học nhiều điều tốt hơn là điều xấu”.
 A. Nô - ben có câu nói đó là vì: phát minh thuốc nổ của ông xuất phát từ mục đích tốt là giúp công nhân mỏ đỡ vất vả, nhưng phát minh đó đã bị lợi dụng, dùng để phục vụ cho chiến tranh.
0,5
 Câu nói của ông hoàn toàn chính xác.
0,5
 Vì mỗi phát minh ra đời đều có tác động to lớn đến cuộc sống. Tác động đó tích cực hay tiêu cực là do cách ứng dụng của con người. Nếu con người sử dụng nó vào mục đích tốt đẹp thì nó đem lại lợi ích hữu hiệu trong cuộc sống, còn nếu ứng dụng nó vào những việc phi nghĩa thì nó sẽ đem lại tác hại khôn lường.
0,5
 Suy nghĩ của em: không ngừng phát minh khoa học nhưng đem các thành quả đó phục vụ cho cuộc sống dân sinh của con người. Ta cần ứng dụng những phát minh vào những việc có ích cho xã hội.
0,5
Câu 2 (4,0 đ)
a/ Hoàn cảnh ra đời, mục tiêu và nguyên tắc hoạt động của tổ chức ASEAN.
* Hoàn cảnh ra đời:
 Sau khi giành được độc lập, nhiều nước Đông Nam Á ngày càng nhận thức rõ sự cần thiết phải cùng nhau hợp tác để phát triển đất nước và hạn chế ảnh hưởng của các cường quốc bên ngoài đối với khu vực. 
0,5
 Ngày 8/8/1967, Hiệp hội các nước Đông Nam Á (ASEAN) được thành lập tại Băng Cốc (Thái Lan) với sự tham gia của 5 nước là In-đô-nê-xi-a, Ma-lai-xi-a, Phi-líp-pin, Thái Lan và Xin-ga-po.
0,5
* Mục tiêu hoạt động:
 Hợp tác kinh tế và văn hoá giữa các nước thành viên trên tinh thần duy trì hoà bình và ổn định khu vực.
0,5
* Nguyên tắc :
 Cùng nhau tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ; không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau. 
0,5
 Giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình; hợp tác phát triển có kết quả.
0,5
b/ Thời cơ và thách thức của Việt Nam trong quá trình hội nhập Cộng đồng ASEAN.
* Thời cơ: Tạo điều kiện cho Việt Nam thu hút vốn đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp có cơ hội mở rộng sản xuất và thương mại trong cộng đồng ASEAN; có điều kiện rút ngắn khoảng cách với các nước trong khu vực và thế giới; mở rộng giao lưu văn hóa với các nước khác...
0,75
*Thách thức: Sự cạnh tranh quyết liệt về hàng hóa, nhân lực lao động ngay trên sân nhà và các doanh nghiệp nếu không đổi mới công nghệ và quản lí sẽ dẫn đến phá sản; nếu không nắm bắt thời cơ sẽ dẫn đến bị tụt hậu; hội nhập không khéo sẽ dễ bị đánh mất bản sắc văn hóa dân tộc...
0,75
Câu 3 (3,0 đ)
*Nhiệm vụ đặt cơ sở thống nhất đất nước:
Đến thế kỷ XVIII, chế độ phong kiến Đàng Ngoài và Đàng Trong đều bị khủng hoảng nghiêm trọng.
0,5
Năm 1771, khởi nghĩa bùng nổ ở Tây Sơn (Bình Định) do 3 anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ và Nguyễn Lữ lãnh đạo.
0,5
Từ Tây Sơn, khởi nghĩa phát triển lật đổ chính quyền họ Nguyễn ở Đàng Trong và lật đổ chính quyền vua Lê chúa Trịnh ở Đàng Ngoài, đặt cơ sở thống nhất đất nước.
0,5
*Nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc:
Năm 1785, quân Tây Sơn dưới sự chỉ huy của Nguyễn Huệ đánh thắng 5 vạn quân xâm lược Xiêm ở trận Rạch Gầm – Xoài Mút.
0,5
Năm 1789, với cuộc hành quân thần tốc, nghĩa quân Tây Sơn đánh bại 29 vạn quân Thanh sang xâm nước ta, tiến vào Thăng Long với chiến thắng Ngọc Hồi, Đống Đa.
0,5
*Vai trò của vua Quang Trung.
Là người trực tiếp chỉ huy các trận đánh; vạch ra kế hoạch đánh địch đúng đắn, sáng tạo, bất ngờ; phát huy sức mạnh toàn dân tộc.
0,5
Câu 4 (2,0 đ)
Trong các cuộc khởi nghĩa của phong trào Cần Vương, cuộc khởi nghĩa nào là tiêu biểu nhất? Vì sao?
Cuộc khởi nghĩa Hương Khê là tiêu biểu nhất. Vì lãnh đạo cuộc khởi nghĩa là các văn thân, sỹ phu – những người tài giỏi như Phan Đình Phùng, Cao Thắng.
 0,5
Quy mô cuộc khởi nghĩa: Rộng lớn, trải dài trên địa bàn 4 tỉnh ở Trung kỳ: Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình.
0,5
Lối đánh linh hoạt: khi thì phòng ngự, lúc phản công, chủ động tấn công, đánh đồn diệt viện
0,5
Quân đội được trang bị vũ khí theo kiểu Pháp; thời gian tồn tại lâu hơn các cuộc khởi nghĩa khác: hơn 10 năm.
0,5
Câu 5 (3,0 đ)
* Ý nghĩa về những hoạt động của Nguyễn Ái Quốc ở nước ngoài từ năm 1919 đến năm 1925.
Thức tỉnh tinh thần yêu nước của nhân dân Việt Nam lúc bấy giờ.
0,5
Tìm ra con đường cứu nước đúng đắn giải phóng dân tộc Việt Nam: con đường cách mạng vô sản.
0,5
Truyền bá tư tưởng cứu nước mới, chủ nghĩa Mác - Lênin vào Việt Nam, hướng những người yêu nước đi theo con đường cách mạng vô sản.
0,5
 Là người đầu tiên đưa cách mạng giải phóng dân tộc Việt Nam vào quỹ đạo chung của phong trào cách mạng thế giới, làm cho cách mạng Việt Nam có thêm sức mạnh mới.
0,5
* Ý nghĩa quan trọng nhất: Tìm ra con đường đúng đắn giải phóng dân tộc Việt Nam: con đường cách mạng vô sản.
0,5
* Vì có đường lối cứu nước đúng đắn thì cách mạng Việt Nam mới thành công được.
0,5
Câu 6 (3,0 đ)
Nội dung
Phong trào Cách mạng 1930 - 1931
Phong trào Dân chủ
1936 - 1939
Mục tiêu
Chống đế quốc, chống phong kiến. Đòi tự do, dân chủ, chia ruộng đất cho nông dân.
Chống chế độ phản động thuộc địa, chống phát xít và nguy cơ chiến tranh. Đòi tự do, dân chủ, cơm áo, hòa bình.
Lực lượng
Công nhân và nông dân
Công nhân, nông dân và các tầng lớp nhân dân khác.
Hình thức và phương pháp đấu tranh
Mít tinh, biểu tình, khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền.
Bãi công, bãi thị, bãi khóa Đấu tranh công khai và bí mật, hợp pháp và bất hợp pháp.
 Kết quả
Ý nghĩa lịch sử
Tấn công quyết liệt vào bè lũ đế quốc và phong kiến tay sai. Các xô viết được thành lập.
Tập hợp được đông đảo các tầng lớp nhân dân. Xây dựng được mặt trận dân tộc thống nhất rộng rãi.
Khẳng định quyền lãnh đạo cách mạng của Đảng, của liên minh công – nông.
Đảng đã đúc kết được kinh nghiệm trong việc đề ra các hình thức đấu tranh, phát huy sức mạnh của quần chúng.
Là cuộc diễn tập đầu tiên của nhân dân ta, chuẩn bị cho thắng lợi của cách mạng tháng Tám năm 1945.
Là cuộc diễn tập lần thứ hai của nhân dân ta, chuẩn bị cho thắng lợi của cách mạng tháng Tám năm 1945.
 0,5
 0,5
 0,5
 0,5
 0,5
 0,5
Câu 7 (3,0 đ)
* Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến vì:
 Sau Hiệp định Sơ bộ và Tạm ước, quân Pháp tăng cường khiêu khích, tấn công ta ở Nam Bộ và Nam Trung Bộ, ở Hải Phòng, Lạng Sơn, nhất là ở Hà Nội. 
0,25
 18/12/1946, Pháp gửi tối hậu thư buộc Chính phủ ta phải giải tán lực lượng tự vệ chiến đấu, giao quyền kiểm soát thủ đô cho chúng. Nếu không chúng sẽ hành động vào sáng 20/12/1946.
0,25
 18 -19/12/1946, Ban Thường vụ Trung ương Đảng họp quyết định phát động toàn quốc kháng chiến. Tối 19/12/1946, Chủ tịch Hố Chí Minh ra Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến.
0,25
* Phân tích nội dung Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến.
“Chúng ta muốn hoà bình, chúng ta phải nhân nhượng. Nhưng chúng ta càng nhân nhượng, thực dân Pháp càng lấn tới, vì chúng quyết tâm cướp nước ta lần nữa. Không! chúng ta thà hi sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ”
0,25
 Vạch rõ nguyên nhân gây ra cuộc chiến tranh này là do chính sách xâm lược của thực dân Pháp. Nêu rõ thiện chí, nguyện vọng hoà bình và quyết tâm kháng chiến của nhân dân Việt Nam.
0,5
 “Bất kì đàn ông, đàn bà, bất kì người già, người trẻ, không chia tôn giáo, đảng phái, dân tộc. Hễ là người Việt Nam thì phải đứng lên đánh thực dân Pháp để cứu Tổ quốc. Ai có súng dùng súng. Ai có gươm dùng gươm. Không có gươm thì dùng cuốc xuổng, gậy gộc. Ai cũng phải ra sức chống thực dân Pháp cứu nước”. 
0,25
 Nêu lên tư tưởng cơ bản của đường lối chiến tranh nhân dân. Chính nhờ đường lối này, chúng ta mới tạo ra được thế trận cả nước đánh giặc, mỗi người dân là một chiến sĩ. 
0,5
“Dù phải gian lao kháng chiến, nhưng với một lòng kiên quyết hi sinh, thì thắng lợi nhất định về dân tộc ta!”
0,25
 Khẳng định niềm tin tất thắng của dân tộc ta trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược. 
0,5
	- Trong quá trình làm bài, có thể:
	+ Học sinh trình bày không giống như Hướng dẫn chấm nhưng nội dung vẫn đúng.
	+ Học sinh tư duy khác với Hướng dẫn chấm nhưng không sai về nhận thức và kiến thức hoặc có ý tương đương.
	- Với các trường hợp trên, giám khảo xem xét và thống nhất ghi nhận điểm số cho các em. Tùy trường hợp và có thể ghi tới điểm tối đa của từng phần cụ thể.
---------------------------------Hết--------------------------------