Đề kiểm tra học sinh giỏi cấp trường môn Ngữ văn Lớp 7 - Đề 2 - Năm học 2016-2017 - Trường THCS Chiềng Lương (Có đáp án)

PHÒNG GD&ĐT MAI SƠN
TRƯỜNG THCS CHIỀNG LƯƠNG
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP TRƯỜNG
NĂM HỌC: 2016 - 2017
Môn: Ngữ văn 7 (Đề số 2)
Thời gian: 120 phút
(Không kể thời gian chép đề)
Câu 1: (3 điểm)
Em hãy nêu ý nghĩa của những câu tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất. Em hãy chép ba câu tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất ?
Câu 2: (3 điểm):
Thế nào là câu chủ động và câu bị động mục đích của việc chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động ? Lấy ví dụ có sử dụng câu chủ động và câu bị động ? 
Câu 3: (2 điểm)
Nêu đặc điểm về ý nghĩa và hình thức của trạng ngữ. Lấy ví dụ minh họa ?
Câu 4: (2 điểm)
Em hãy nêu nội dung chính của văn bản “Đức tính giản dị của Bác Hồ” của tác giả Phạn Văn Đồng
Câu 5 ( 2 điểm): 
Thế nào là phép liệt kê. Có mấy kiểu liệt kê, lấy ví dụ có sử dụng phép liệt kê ?
Câu 6: (8 điểm)
Tục ngữ có câu: “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”. Đó cũng chính là truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta. Em hãy làm sáng tỏ vấn đề đó?
ĐÁP ÁN
Câu 1: (3 điểm)
Bằng lối nói ngắn gọn, có vần, có nhịp điệu, giàu hình ảnh, những câu tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất đã phản ánh, truyền đạt những kinh nghiệm quý báu của nhân dân trong việc quan sát các hiện tượng thiên nhiên và trong lao động sản xuất. Những câu tục ngữ ấy là “túi khôn”của nhân dân nhưng chỉ có tính chất tương đối chính xác vì không ít kinh nghiệm được tổng kết chủ yếu là dựa vào quan sát. 
 (2 điểm)
	 HS nhớ và chép chính xác 3 câu TN (1 điểm)
Câu 2: (3 điểm)
- Câu chủ động là câu có chủ ngữ chỉ người, vật thực hiện một hoạt động hướng vào người, vật khác (chỉ chủ thể của hoạt động) (0,5 điểm)
- Câu bị động là câu có chủ ngữ chỉ người, vật được hoạt động của người, vật khác hướng vào (chỉ đối tượng của hoạt động) (0,5 điểm)
- Về ý nghĩa, trạng ngữ được thêm vào câu để xác định thời gian, nơi chốn, nguyên nhân, mục đích, phương tiện, cách thức diễn ra sự việc nê trong câu(0,5 điểm)
- Về hình thức: (0,5 điểm)
+ Trạng ngữ có thể đứng ở đầu câu, cuối câu hay giữa câu.
+ Giữa trạng ngữ với chủ ngữ và vị ngữ thường có một quãng nghỉ khi nói hoặc một dấu phẩy khi viết.
- Lấy được 2 ví dụ trở lên có thêm trạng ngữ cho câu. (1 điểm)
Câu 3: (2 điểm)
- Về ý nghĩa, trạng ngữ được thêm vào câu để xác định thời gian, nơi chốn, nguyên nhân, mục đích, phương tiện, cách thức diễn ra sự việc nê trong câu.(0,5 điểm)
- Về hình thức: (0,5 điểm)
+ Trạng ngữ có thể đứng ở đầu câu, cuối câu hay giữa câu.
+ Giữa trạng ngữ với chủ ngữ và vị ngữ thường có một quãng nghỉ khi nói hoặc một dấu phẩy khi viết.
- Lấy được 2 ví dụ trở lên có thêm trạng ngữ cho câu. (1 điểm)
Câu 4: (2 điểm)
Giản dị là đức tính nổi bật ở Bác Hồ: giản dị trong đời sống, trong quan hệ với mọi người, trong lời nói và bài viết. Ở Bác, sự giản dị hòa hợp với đời sống tinh thần phong phú, với tư tưởng và tinh cảm cao đẹp. Bài văn vừa có những chứng cứ cụ thể và nhận xét sâu sắc, vừa thấm đượm tình cảm chân thành. (2 điểm)
Câu 5: (2 điểm)
- Liệt kê là sắp xếp nối tiếp hàng loạt từ hay cụm từ cùng loại để diễn tả được đầy đủ hơn, sâu sắc hơn những khía cạnh khác nhau của thực tế hay của tư tưởng, tình cảm.(0,5 điểm)
- Các kiểu cấu tạo: (0,5 điểm)
+ Xét về cấu tạo: có thể phân biệt kiểu liệt kê theo từng cặp với kiểu liệt kê không theo từng cặp.
+ Xét về ý nghĩa: có thể phân biệt kiểu liệt kê tăng tiến với liệt kê không tăng tiến.
- Lấy được 2 ví dụ có sử dụng phép liệt kê (1 điểm)
Câu 6: (8 điểm)
* Mở bài: (1,5 điểm)
Dẫn dắt giới thiệu được câu tục ngữ, truyền thống tương thân tương ái của dân tộc ta. Nêu ngắn gọn vấn đề nghị luận.
* Thân bài: (5 điểm) 
Giải thích ý nghĩa của  câu tục ngữ, điều đó thể hiện trong truyền thống của người Việt Nam. Chứng minh làm sáng tỏ vấn đề. (1 điểm).
- Câu tục ngữ nói đến truyền thống tương thân, tương ái, giúp đỡ, bao bọc, thương yêu những con người xung quanh ta như chính bản thân mình. (1 điểm).
- Truyền thống quý báu đó được biểu hiện qua hành động, việc làm của nhân dân ta từ xưa đến nay ( như giúp đỡ kẻ khó, những người sa cơ, lỡ vận, đồng bào bị thiên tai .....) (1 điểm):
+ Nêu lên các việc làm cụ thể
+ Liên hệ đến các câu tục ngữ khác.
- Chính truyền thống ấy đã tạo sự đoàn kết của mội người với nhau để vượt qua những khó khăn, thử thách, tạo thành sức mạnh cộng đồng, tạo nên truyền thống tốt đẹp của dân tộc. (1 điểm)
- Câu tục ngữ chính là bài học làm người cho mỗi chúng ta. ngày nay chúng ta cần phát huy nhiều hơn nữa tinh thần tốt đẹp đó. (Liên hệ bản thân và mọi người xung quanh em) (1 điểm)
* Kết luận: (1,5 điểm)
- Khẳng định vấn đề.
-  Nêu lên ý nghĩa của câu tục ngữ không chỉ có ý nghĩa cho một thời đại mà có ý nghĩa cho mọi thời đại
* BiÓu ®iÓm :
 §iÓm 8
+ Bè côc râ rµng, lËp luËn chÆt chÏ, cã sù liªn kÕt gi÷a c¸c ®o¹n, c¸c phÇn trong bµi 
+Tr×nh bµy s¹ch ®Ñp, kh«ng m¾c lçi chÝnh t¶
+ §¶m b¶o ®Çy ®ñ c¸c ý chÝnh nh dµn bµi
+ LuËn ®iÓm, luËn cø râ rµng, cô thÓ, x¸c thùc, c¸ch lËp luËn phï hîp víi c¸c sù viÖc 
+ C¸c dÉn chøng phï hîp, chÝnh x¸c, lµm næi bËt vÊn ®Ò nghÞ luËn
 Điểm 6
+ Bè côc râ rµng, lËp luËn chÆt chÏ, cã sù liªn kÕt gi÷a c¸c ®o¹n, c¸c phÇn trong bµi 
+ Tr×nh bµy s¹ch, cßn m¾c ít lçi chÝnh t¶, 
+ §¶m b¶o ®Çy ®ñ c¸c ý chÝnh nh dµn bµi
+ Cã luËn ®iÓm, luËn cø ®Ó ph©n tÝch sù viÖc
+ C¸c dÉn chøng phï hîp, chÝnh x¸c, lµm næi bËt vÊn ®Ò nghÞ luËn
 §iÓm 4
+ Bè côc râ rµng, cã lËp luËn phï hîp
+ Tr×nh bµy s¹ch, cßn m¾c ít lçi chÝnh t¶, 
+ §¶m b¶o ý chÝnh như dµn bµi
+ Néi dung nghÞ luËn đôi chỗ còn s¬ sµi. 
 §iÓm 2
+ Bè côc chưa râ rµng, lËp luËn chưa chặt chẽ
+ cßn m¾c nhiÒu lçi chÝnh t¶, c©u v¨n lñng cñng
+ §¶m b¶o ý chÝnh như dµn bµi
+ Néi dung nghÞ luËn s¬ sµi, nghÌo dÉn chøng, ph©n tÝch b×nh luËn s¬ sµi
+ NhËn xÐt, ®¸nh gi¸ cña b¶n th©n cßn h¹n chÕ