Đề khảo sát học sinh giỏi lần 2 môn Ngữ văn Lớp 7 - Trường THCS Tây Giang (Có đáp án)

Trường THCS Tây Giang
ĐỀ KHẢO SÁT HSG LẦN 2
NGỮ VĂN 7
Hè 2015
Thời gian 150 phút, khơng kể phát đề
Câu 1: (6 điểm) Nhân vật Lão Hạc ( trong tác phẩm cùng tên của Nam Cao) là hình ảnh tiêu biểu về người nơng dân Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám chịu nhiều bất hạnh nhưng vẫn sáng ngời phẩm chất.
 Hãy cho biết những phẩm chất sáng ngời của lão Hạc được thể hiện trong đoạn trích là gì?
Câu 2: (14 điểm) Trong một lần đi bắt cá cùng các bạn ngồi cánh đồng làng, nhà thơ Trần Đăng Khoa(lúc đĩ mười tuổi) cĩ viết các câu thơ sau:
 Bên ruộng lúa xanh non
 Những chị lúa phất phơ bím tĩc
 Những cậu tre bá vai nhau thì thầm đứng học
 Đàn cị trắng
 Khiêng nắng
 Qua sơng
 Cơ giĩ chăn mây trên đồng
 Bác mặt trời đạp xe qua đỉnh núi
 Cĩ vẻ vui tươi
 Nhìn chúng em nhăn nhĩ cười
 (Em kể chuyện này)
 a. Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn văn.
 b. Cảnh cánh đồng quê hương được nhà thơ miêu tả theo trình tự khơng gian nào?
 c. Biện pháp nghệ thuật được sử dụng ? Tác dụng của việc sử dụng biện pháp nghệ thuật đĩ.
 d. Cảm nhận của em về đoạn thơ trên.
HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ KHẢO SÁT HSG LẦN 2
NGỮ VĂN 7
Hè 2015
Câu 1: HS trình bày thành đoạn văn bản ngắn đảm bảo các ý cơ bản sau:
 + Giới thiệu tác phẩm và tác giả, giới thiệu vẻ đẹp nhân cách của lão Hạc: Ẩn sau cái vẻ ngồi già nua, lẩm cẩm, gàn dở , là một lão Hạc ngời sáng những phẩm chất đáng quý: 
 (1 điểm)
 + Phân tích ngắn gọn và chứng minh những phẩm chất đáng quí đĩ:
 - Đĩ là người cha hết lịng yêu thương con, hi sinh vì con: dù sống đĩi nghèo vẫn khơng tiêu tiền của con, kiên quyết giữ lại mảnh vườn cho con. (1 điểm)
 - Tình thương con, tấm lịng hi sinh gắn liền với lịng tự trọng : Vì khơng muốn làm phiền, liên lụy đến hàng xĩm nên gửi ơng giáo tiền lo ma chay cho lão, từ chối mọi sự giúp đỡ của ơng giáo. (1 điểm)
 - Lão cịn là một con người lương thiện, cĩ tấm lịng nhân hậu: Lão yêu thương, chăm sĩc cậu Vàng như với con người( cho ăn trong bát, ăn gì cũng chia cho nĩ, xưng hơ bằng lời âu yếm ), khi bán cậu Vàng lão vơ cùng đau đớn, dằn vặt vì trĩt lừa một con chĩ. Lão chọn cái chết đầy đau đớn, thê thảm bằng bả chĩ như một sự trừng phạt. (2 điểm)
 + Kết luận: lão Hạc là hình ảnh của người nơng dân Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám chịu nhiều bất hạnh những vẫn ngời sáng phẩm chất. Đồng thời, tác phẩm cịn cho thấy tấm lịng nhân đạo cũng như niềm tin sâu sắc vào con người của tác giả. (1 điểm)
 Câu 2: 
 a. Phương thức biểu đạt chính: miêu tả
 b. Trình tự miêu tả: Từ dưới lên trên
 c. Biện pháp nghệ thuật: nhân hĩa. 
 Tác dụng: Hình ảnh được miêu tả sinh động, gợi hình ảnh , giàu giá trị biểu cảm, khiến sự vật miêu tả trở nên gần gũi với con người. Đoạn thwo cịn giúp người đọc thể hiện tình yêu thiên nhiên vơ bờ, cảm nhận tinh tế, hồn nhiên trước những sự vật vốn gần gũi.
 d. 
Yêu cầu: 
Hình thức: HS viết được bài văn biểu cảm cĩ cấu tạo 3 phần, lời văn mạch lạc.
Nội dung:
 1. 
Giới thiệu nhà thơ Trần Đăng Khoa là nhà thơ cĩ những trang viết về lứa tuổi thiếu nhi hồn nhiên, ngộ nghĩnh đáng yêu. Bài thơ “Em kể chuyện này” là một trong những sáng tác của tác giả về làng quê đồng bằng Bắc bộ. Đoạn thơ.đã thể hiện tâm hồn trong sáng đáng yêu của cậu bé 10 tuổi về làng quê Việt Nam và những sự vật gần gũi, thân thương.
 2. Đi bắt cá cùng các bạn bên những ruộng lúa xanh non, thiên nhiên đồng quê như mở ra một thế giới tưởng tượng trong tâm hồn thi sĩ.
 - Sáng hơm ấy là buổi sáng cĩ giĩ vì hai bím tĩc của chị lúa phất phơ, cịn các cậu tre “bá vai nhau thì thầm đứng học”. Ai cũng thấy lúa và tre trong giĩ nhưng chưa ai diễn tả độc đáo như nhà thơ. Chưa ai nhân hĩa biến lúa và tre thành người chị, người bạn gần gũi với tuổi thơ như nhà thơ. 
 - Bức tranh đồng quê khơng chỉ cĩ giĩ thổi mà cịn cĩ nắng đẹp. Nắng chiếu trên lưng đàn cị trắng lại được tác giả diễn tả:
 Đàn cị trắng
 Khiêng nắng
 Qua sơng
 Khi viết về đàn cị, nhà thơ tách câu thơ thành ba câu nhỏ, xuống dịng liên tiếp ba lần khiến nhịp câu thơ thành 3/2/2 rõ rệt nhằm diễn tả đàn cị khiêng nắng rất nặng, khơng thể bay lả bay la như mọi lần được, nhịp bay chậm đi, cách ngắt nhịp cĩ tác dụng hỗ trợ cho động từ khiêng một cách đắc lực.
 - Giĩ được gọi là “cơ” (khơng thể là “cậu”) vì giĩ mềm mại, uyển chuyển . Cịn mặt trời thì được gọi là “bác” như một người cao tuổi làm được bao nhiều điều cĩ ích.
 Ba dịng thơ cuối đoạn giúp chúng ta nhận ra thời gian nhà thơ ở cánh đồng là quá 12 giờ trưa vì “Bác mặt trời đạp xe qua đỉnh núi” là đã vào đầu giờ chiều. Thái độ của Bác “cĩ vẻ vui tươi” (hình ảnh ánh mặt trời rực rỡ). Đây là chi tiết hết sức thú vị, ngộ nghĩnh bởi bọn trẻ khi nhìn bác mặt trời phải nhăn nhĩ vì chĩi mắt . Thật là hồn nhiên vì chẳng ai đưa một nét xấu xí “nhăn nhĩ” vào cả trong thơ.
 - Yêu mến tâm hồn thơ trẻ của nhà thơ, yêu mến trẻ em Việt Nam trong chiến tranh, khâm phục nhà thơ vì đã cho người đọc thấy được hình ảnh thế hệ thiếu nhi Việt Nam một thời. Hình ảnh quen thuộc thậm chí bình thường đã nên thơ, đáng yêu trong mắt người đọc.
 3. Đoạn thơ là một bức tranh làng quê miền Bắc Việt Nam thật sống động. Đoạn thơ này thể hiện một tình yêu thiên nhiên vơ bờ, một tình cảm gắn bĩ sâu sắc về làng quê ở mỗi con người Việt Nam.
BIỂU ĐIỂM:
- * Biểu điểm:
- Điểm 10,11 : HS viết đầy đủ các ý, văn viết mạch lạc, trôi chảy, biết thể hiện cảm xúc, không mắc lỗi các loại.
- Điểm 8, 9 : HS viết thiếu khoảng 2 ý, diễn đạt được, biết cách thể hiện cảm xúc. mắc lỗi về chính tả, dùng từ, viết câu nhưng khơng nhiều.
-Điểm 7: HS viết tương đối đủ ý. Văn viết ít cảm xúc. Đôi chỗ diễn đạt lúng túng, vụng về. Còn mắc lỗi chính tả.
- Điểm 5, 6: Viết tương đối có cảm xúc, chủ yếu là phân tích bài ca dao, diễn đạt cịn lủng củng, vụng về, thiếu liên kết.
- Điểm 3,4: Thiếu nhiều ý. Văn viết chưa cĩ cảm xúc Diễn đạt còn lúng túng, vụng về. Mắc nhiều lỗi các loại.
- Điểm 1, 2 : Viết sơ sài, thiếu nhiều ý, diễn đạt lúng túng, vụng về. Lỗi chính tả nhiều.
- Điểm 0: HS không làm bài cho câu này hoặc viết một vài câu khơng cĩ ý nghĩa.