Đề cương Lịch sử thế giới Lớp 12 (Nâng cao) - Châu Tiến Lộc

@ Châu Tiến Lộc	Đề cương lịch sử thế giới, lớp 12 (Nâng cao)
CHÂU TIẾN LỘC
Diễn đàn : suhoctre.hisforum.net
Tài liệu bồi dưỡng học sinh giỏi
& ôn tập kì thi tuyển sinh đại học
Phần Lịch sử thế giới hiện đại
từ năm 1945 đến năm 2000
˜&™
TP. HỒ CHÍ MINH, THÁNG 8 - 2010
1
@ Châu Tiến Lộc	Đề cương lịch sử thế giới, lớp 12 (Nâng cao)
CHƯƠNG I
BỐI CẢNH QUỐC TẾ SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI
& d
Câu 1. Tại sao trật tự thế giới được thiết lập sau Chiến tranh thế giới thứ hai mang tên Trật tự hai cực Ianta ? Phân tích hệ quả của những quyết định quan trọng tại Hội nghị cấp cao Ianta.
Hướng dẫn làm bài
Tại sao trật tự thế giới được thiết lập sau Chiến tranh thế giới thứ hai mang tên “Trật tự hai cực Ianta” ?
a. Hồn cảnh lịch sử :
Đầu năm 1945, Chiến tranh thế giới thứ hai sắp kết thúc, nhiều vấn đề quan trọng và cấp bách đặt ra trước các cường quốc Đồng minh:
+ Việc nhanh chĩng đánh bại phát xít. + Tổ chức lại thế giới sau chiến tranh. + Việc phân chia thành quả chiến thắng.
Từ ngày 4 đến ngày 11 - 2 - 1945, Mỹ, Anh, Liên Xơ họp hội nghị quốc tế ở Ianta (Liên Xơ) để thỏa thuận việc giải quyết những vấn đề bức thiết sau chiến tranh và hình thành một trật tự thế giới mới.
Thành phần tham dự : bao gồm nguyên thủ của ba quốc gia cĩ vai trị quan trọng nhất trong chiến tranh chống chủ nghĩa phát xít, đĩ là Xtalin (Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Liên Xơ), Rudơven (Tổng thống Mĩ) và Sớcsin (Thủ tướng Anh).
b. Nội dung của hội nghị :
Xác định mục tiêu quan trọng là tiêu diệt tận gốc chủ nghĩa phát xít Đức và chủ nghĩa quân phiệt Nhật, nhanh chĩng kết thúc chiến tranh. Liên Xơ sẽ tham chiến chống Nhật ở châu Á.
Thành lập tổ chức Liên hiệp quốc để duy trì hịa bình, an ninh thế giới
Thỏa thuận việc đĩng quân, giáp quân đội phát xít và phân chia phạm vi ảnh hưởng của các cường quốc thắng trận ở châu Âu và Á
Ở châu Âu : Liên Xơ chiếm Đơng Đức, Đơng Âu; Mỹ, Anh, Pháp chiếm Tây Đức, Tây Âu.
Ở châu Á :
Vùng ảnh hưởng của Liên Xơ: Mơng Cổ, Bắc Triều Tiên, Nam Xakhalin, 4 đảo thuộc quần đảo Curin;
Vùng ảnh hưởng của Mỹ và các nước tư bản phương Tây: Nhật Bản, Nam Triều
Tiên; Đơng Nam Á, Nam Á, Tây Á 
c. Ý nghĩa : Những quyết định của hội nghị Ianta về cơ bản đã trở thành khuơn khổ của trật tự thế giới mới sau Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc. Vì vậy, tên của Hội nghị cịn được dùng để chỉ trật tự thế giới được thiết lập sau Chiến tranh thế giới thứ hai – “Trật tự hai cực Ianta”.
Phân tích hệ quả của những quyết định quan trọng tại Hội nghị cấp cao Ianta.
Việc giải quyết vấn đề các nước phát xít và khu vực phát xít chiếm đĩng, thành lập tổ chức Liên hợp quốc và phân chia phạm vi ảnh hưởng của các nước thắng trận tại Hội nghị Ianta đã tạo ra khuơn khổ của một trật tự thế giới mới, hồn tồn khác trước (khơng cịn hồn tồn bị chủ nghĩa đế quốc chi phối, mà đã cĩ sự tham gia tích cực của các lực lượng dân chủ đứng đầu là Liên Xơ và việc giải quyết các vấn đề an ninh thế giới dựa trên cơ chế an ninh tập thể thơng qua Liên hợp quốc)
Khuơn khổ trật tự thế giới này chịu sự chi phối sâu sắc của hai siêu cường Mĩ và Liên Xơ.
2
@ Châu Tiến Lộc	Đề cương lịch sử thế giới, lớp 12 (Nâng cao)
Thế giới phân thành hai cực, hai phe : tư bản chủ nghĩa và xã hội chủ nghĩa Ú hiện tượng đầu tiên trong Lịch sử thế giới. Quan hệ thù địch Mĩ với Liên Xơ và các nước xã hội chủ nghĩa
Những biến đổi to lớn và sự sụp đổ của chế độ chủ nghĩa xã hội ở Đơng Âu và Liên Xơ những năm 1989 - 1991 đã dẫn tới việc chấm dứt “Trật tự thế giới hai cực Ianta” và một trật tự thế giới mới đang hình thành.
Bổ sung kiến thức :
Vấn đề 1. Hãy nêu và nhận xét về mối quan hệ của các nước phương Đơng (trước hết là châu Á) đối với Trật tự hai cực Ianta.
châu Âu cĩ sự phân chia hai cực rõ ràng, phân định chặt chẽ – Đơng Âu : ảnh hưởng của Liên Xơ – xã hội chủ nghĩa, Tây Âu ảnh hưởng của Mĩ – tư bản chủ nghĩa. Tuy nhiên ở châu Á : tình hình khơng hẳn như thế , nĩ đã bị “vi phạm” ngay từ đầu và tình hình trong khu vực diễn ra ngày càng cĩ chiều hướng khác với sự đối đầu của hai phe :
a) Trung Quốc :
- Theo thoả thuận giữa Anh, Mĩ, Xơ tại Ianta thì Trung Quốc sẽ là “khu đệm”, một chính phủ liên hiệp của Quốc dân đảng của Tưởng Giới Thạch cĩ sự tham gia của Đảng Cộng sản Trung Quốc sẽ được thành lập.
- Cuộc đàm phán Quốc Cộng đã diễn ra và hai bên kí Hiệp định song thập (10 - 10 - 1945). Nhưng chưa đầy một năm sau, tháng 7 - 1946 cuộc nội chiến lần thứ ba bùng nổ.
Ú Tình hình Trung Quốc đã khơng diễn ra như sự sắp đặt của 2 siêu cường. b) Đơng Nam Á, Nam Á, Tây Á :
- Ba cường quốc cũng thoả thuận khu vực này vẫn thuộc phạm vi ảnh hưởng truyền thống của các nước phương Tây " vẫn chấp nhận nền thống trị thuộc địa của các nước thực dân phương Tây
- Ngay sau khi được tin phát xít Nhật đầu hàng, các dân tộc Đơng Nam Á đã nhanh chĩng nổi dậy giành chính quyền, tuyên bố độc lập và lập nên những Nhà nước mới, tiêu biểu là Inđơnêxia, Việt Nam, Lào " như một phản ứng dây chuyền, làn sĩng đấu tranh giải phĩng dân tộc đã lan nhanh sang Nam Á, Tây Á, tới châu Phi ...
- Sau đĩ các dân tộc Đơng Nam Á đã kiên cường tiến hành các cuộc kháng chiến chống thực dân tái xâm lược " các nước đế quốc phương Tây cuối cùng đã phải tuyên bố cơng nhận, trao trả độc lập cho các dân tộc.
- Giữa những năm 50, các nước Đơng Nam Á và Nam Á đã giành lại được độc lập chủ quyền dân tộc.
c) Kết luận :
Các dân tộc châu Á đã khơng cam chịu chấp nhận cái khu vực “phạm vi ảnh hưởng truyền thống của các nước tư bản phương Tây” như một thiết chế của Trật tự hai cực.
Phong trào giải phĩng dân tộc đã trực tiếp làm suy yếu chủ nghĩa đế quốc thực dân phương Tây - một cực trong Trật tự Ianta và thực tế đã là một nhân tố làm rạn nứt, xĩi mịn quyền lực đưa tới sự sụp đổ của Trật tự hai cực Ianta.
Nhưng mặt khác, cũng cần nhìn nhận một sự thật lịch sử đã diễn ra : trong bối cảnh thế giới hai cực, một số nước sau khi giành được độc lập bị cuốn hút theo cực này cực kia, phe này phe kia trong trật tự thế giới hai cực. Khu vực Đơng Nam Á là một tiêu biểu. Thậm chí là chiến trường của Chiến tranh lạnh trong nhiều thập niên.
Vấn đề 2. Trật tự thế giới mới được thiết lập sau Chiến tranh thế giới thứ hai
(1939 – 1945) như thế nào ?	(Đề thi HSG Quốc gia – Bảng A, năm 1999)
Tình hình thế giới sau Chiến tranh thế giới thứ hai (Hệ thống xã hội chủ nghĩa ra đời, phong trào giải phĩng dân tộc bùng nổ, đế quốc Mĩ đứng đầu thế giới tư bản...)
Nội dung trật tự hai cực Ianta : Theo nội dung Sách khoa khoa Lịch sử 12, Nâng cao, song chú ý nhấn mạnh : Đối đầu hai cực và Chiến tranh lạnh.
3
@ Châu Tiến Lộc	Đề cương lịch sử thế giới, lớp 12 (Nâng cao)
Trong khi làm bài, học sinh cĩ thể dự báo về tình hình thế giới :
Xu thế hịa hỗn...
Mặc dù sự sụp đổ của Liên Xơ và tan vỡ chủ nghĩa xã hội ở Đơng Âu và Mĩ muốn vươn lên làm báo chủ tồn cầu Ú thiết lập trật tự đơn cực, nhưng tình hình thế giới cĩ thể là : Xu thế đa cực.
Hướng phát triển của thế giới về cơ bản khơng thể thay đổi, chủ nghĩa xã hội là lý tưởng cao đẹp mà lồi người phải vươn tới, cho dù lâu dài, đấu tranh trường kì, gian khổ, nhưng nhất định thắng lợi.
Câu 2. Căn cứ vào quan hệ quốc tế sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến nay thì lịch sử thế giới được phân chia làm mấy thời kỳ ? Hãy cho biết đặc điểm nổi bật của từng thời kỳ. Tại sao cĩ thể khẳng định sự ra đời của Liên hợp quốc là một thành cơng to lớn trong quan hệ quốc tế sau Chiến tranh thế giới thứ hai ?
Hướng dẫn làm bài
Căn cứ vào quan hệ quốc tế sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến nay thì lịch sử thế giới được phân chia làm 2 thời kỳ :
Thời kì trong “Chiến tranh lạnh” (1945 – 1989) : là thời kì trên thế giới đã hình thành “trật tự hai cực Ianta” và từ 1947 là thời kỳ Chiến tranh lạnh do Mĩ phát động làm cho tình hình thế giới ở trong tình trạng căng thẳng, gay gắt, phức tạp với các cuộc đấu tranh dân tộc, đấu tranh giai cấp và đấu tranh giữa hai 2 cực đối lập Xơ – Mĩ và hai khối Đơng – Tây.
Thời kì sau “Chiến tranh lạnh” (từ sau năm 1989) : là thời kì một trật tự thế giới mới đang hình thành theo hướng đa cực, nhiều trung tâm. Từ xu thế đối đầu chuyển sang xu thế đối thoại.
+ Từ cuối năm 1989 đến năm 1991 : Cuộc “chiến tranh lạnh” kéo dài trên 40 năm đã chấm dứt (cuối năm 1989), trong quan hệ quốc tế từ xu thế đối thoại, hợp tác trên cơ sở hai bên cùng cĩ lợi, tơn trọng lẫn nhau cùng tồn tại hồ bình. Tình hình thế giới trở nên dịu hơn, các cuộc tranh chấp và xung đột khu vực đã và đang dần dần được giải quyết (vụ xung đột ở Nam Phi cĩ liên quan đến Namibia và cuộc nội chiến kéo dài ở Ăngơla, vấn đề Ápganitxtan, vấn đề Campuchia, vấn đề Nicaragoa ở Trung Mĩ, vấn đề hồ bình và ổn định ở Trung Cận Đơng...
+ Từ năm 1991 đến nay : “Trật tự hai cực Ianta” bị sụp đổ, Mĩ ra sức vươn lên “thế một cực” trong trật tự thế giới mới, cịn các cường quốc khác cố gắng duy trì “thế đa cực”, trong đĩ, Đức và Nhật Bản đang địi hỏi trở thành hai cực nữa trong thế giới “đa cực” này.
Ú Từ đầu những năm 90, một trật tự thế giới mới, đang dần dần hình thành và đã xuất hiện một số đặc điểm và xu thế phát triển. Xu thế đối thoại hợp tác trên cơ sở hai bên cùng cĩ lợi, tơn trọng lẫn nhau trong cùng tồn tại hồ bình đang ngày càng trở thành xu thế chủ yếu trong các mối quan hệ quốc tế; 5 nước lớn là uỷ viên thường trực hội đồng bảo an Liên hợp quốc tiến hành thương lượng, thoả hiệp và hợp tác với nhau trong việc duy trì trật tự thế giới; tất cả các quốc gia dân tộc đều đang đứng trước những thử thách những thời cơ để đưa vận mệnh đất nước mình tiến lên kịp với thời đại.
Sự ra đời của Liên hợp quốc là một thành cơng to lớn trong quan hệ quốc tế sau Chiến tranh thế giới thứ hai bởi vì :
Tại Hội nghị Ianta (2 - 1945), Liên Xơ, Mĩ, Anh nhất trí thành lập một tổ chức quốc tế để gìn giữ hồ bình, an ninh và trật tự thế giới. Từ ngày 25 - 4 đến 26 - 6 - 1945, Hội nghị đại biểu của 50 nước đã họp tại Xan Phranxixcơ để thơng qua Hiến chương và thành lập Tổ chức Liên hợp quốc.
Ngày 24 - 10 - 1945, Liên hợp quốc chính thức thành lập (ngày Hiến chương Liên hợp quốc bắt đầu cĩ hiệu lực). Trụ sở đặt tại Niu Oĩc (Mĩ).
4
(Đề thi HSG cấp THPT, TP. Hồ Chí Minh, năm 2009)
@ Châu Tiến Lộc	Đề cương lịch sử thế giới, lớp 12 (Nâng cao)
Hiến chương Liên hợp quốc nêu rõ mục đích của tổ chức này là duy trì hịa bình và an ninh thế giới, phát triển mối quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa các nước trên cơ sở tơn trọng nguyên tắc bình đẳng và quyền tự quyết của các dân tộc.
+ Với tư cách là tổ chức quốc tế lớn nhất thế giới, Liên Hiệp Quốc đã tạo diễn đàn quốc tế vừa hợp tác vừa đấu tranh để giải quyết các vụ tranh chấp và xu đột ở nhiều khu vực, duy trì hồ bình, an ninh thế giới, tiến hành giải trừ quân bị, hạn chế chạy đua vũ trang và nhất là các loại vũ khí huỷ diệt hàng loạt ; giải quyết những tranh chấp xung đột (thành cơng ở Namibia, Mơdămbích, Campuchia, Đơng Timo,).
+ Thủ tiêu chủ nghĩa thực dân và chủ nghĩa phân biệt chủng tộc : Năm 1960 ra “Tuyên ngơn về việc thủ tiêu hồn tồn chủ nghĩa thực dân và trao trả độc lập cho các quốc gia và dân tộc thuộc địa”; Năm 1963 ra “Tuyên ngơn về việc thủ tiêu tất cả các hình thức của chế độ phân biệt chủng tộc”.
+ Thúc đẩy các quan hệ hữu nghị và hợp tác quốc tế, giúp đỡ các quốc gia, dân tộc đang phát triển về kinh tế, giáo dục, văn hĩa, y tế, nhân đạo với phương châm “Giúp người để người tự cứu lấy mình”...thơng qua hàng loạt các chương trình khá hiệu quả của các tổ chức của Liên hợp quốc xây dựng và triển khai như các chương trình của Quỹ Nhi đồng (UNICEF), Tổ chức Y tế thế giới (WHO), Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), Tổ chức Văn hố, Khoa học và Giáo dục (UNESCO).
Dạng câu hỏi tương tự :
Quan hệ quốc tế từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến nay trải qua những thời kỳ nào ? Nêu đặc điểm của từng thời kỳ.
(Đề thi HSG cấp THPT, tỉnh Thừa Thiên – Huế, năm 2006)
Câu 3. Hãy hồn thiện nội dung bảng kê dưới đây về tổ chức Liên Hợp Quốc :
Đề mục
Nội dung
Hồn cảnh ra đời
Mục đích hoạt động
Nguyên tắc hoạt động
Vai trị
Anh (chị) cĩ những hiểu biết gì về vai trị, thành phần và nguyên tắc bỏ phiếu của Hội đồng bảo an Liên hợp quốc ?
Hướng dẫn làm bài
Tổ chức Liên Hợp Quốc :
Đề mục
Nội dung
- Đầu năm 1945, Chiến tranh thế giới thứ hai sắp kết thúc, các nước Đồng
Hồn cảnh
minh và nhân dân các nước trên thế giới cĩ nguyện vọng gìn giữ hồ bình
ra đời
và ngăn chặn chiến tranh. Tại Hội nghị Ianta (2 - 1945), Liên Xơ, Mĩ, Anh
nhất trí thành lập một tổ chức quốc tế để gìn giữ hồ bình, an ninh và trật tự
thế giới.
- Từ ngày 25 - 4 đến 26 - 6 - 1945, Hội nghị đại biểu của 50 nước đã họp
tại Xan Phranxixcơ để thơng qua Hiến chương và thành lập Tổ chức Liên
hợp quốc.
- Ngày 24 - 10 - 1945, Liên hợp quốc chính thức thành lập (ngày Hiến
chương Liên hợp quốc bắt đầu cĩ hiệu lực). Trụ sở đặt tại Niu Oĩc (Mỹ).
Mục đích
- Duy trì hịa bình và an ninh thế giới.
- Phát triển mối quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa các nước trên cơ sở tơn
hoạt động
trọng nguyên tắc bình đẳng và quyền tự quyết của các dân tộc.
5
@ Châu Tiến Lộc
Đề cương lịch sử thế giới, lớp 12 (Nâng cao)
- Bình đẳng chủ quyền giữa các quốc gia và quyền tự quyết của các dân tộc.
Nguyên
- Tơn trọng tồn vẹn lãnh thổ và độc lập chính trị của các nước.
tắc hoạt
- Khơng can thiệp vào nội bộ các nước.
động
- Giải quyết tranh chấp, xung đột quốc tế bằng phương pháp hịa bình.
- Chung sống hịa bình và sự nhất trí giữa 5 cường quốc: Liên Xơ, Mĩ, Anh,
Pháp, Trung Quốc.
- Là tổ chức quốc tế lớn nhất, duy trì hịa bình, an ninh thế giới, trực tiếp
giải quyết các vụ tranh chấp xung đột giữa các nước...
Vai trị
- Hơn nửa thế kỉ qua, Liên hợp quốc đã cĩ nhiều cố gắng trong việc giải
quyết các vụ tranh chấp và xung đột ở nhiều khu vực, thúc đẩy mối quan hệ
hữu nghị và hợp tác quốc tế, giúp đỡ các dân tộc về kinh tế, văn hĩa, giáo
dục, y tế, nhân đạo
Hạn chế : Chưa cĩ những quyết định phù hợp đối với những sự việc ở Trung Đơng. Đặc biệt là trong sự việc Ixraen tấn cơng Li Băng.
Hội đồng bảo an Liên hợp quốc :
Vai trị : Hội đồng bảo an là cơ quan của Liên hợp quốc cĩ vai trị quan trọng nhất trong việc duy trì hồ bình, an ninh thế giới
Thành phần : gồm 15 nước, trong đĩ cĩ :
5 Uỷ viên thường trực (khơng phải bầu lại), gồm 5 nước Liên Xơ (nay là Liên bang Nga kế thừa), Mĩ, Anh, Pháp và Trung Quốc
10 Uỷ viên khơng thường trực (lúc đầu cĩ 6 nước, từ năm 1965 tăng lên 10 nước) do Đại hội đồng Liên hợp quốc bầu ra, nhiệm kì 2 năm.
Nguyên tắc bỏ phiếu : Mọi quyết định của Hội đồng Bảo an phải đạt được 9/15 phiếu trong đĩ cĩ sự nhất trí của năm nước Uỷ viên thường trực thơng qua và cĩ giá trị.
Dạng câu hỏi tương tự :
Mục đích và những nguyên tắc hoạt động của tổ chức Liên hợp quốc là gì ? Cho biết và dẫn chứng về vai trị của Liên hợp quốc trong việc giải quyết các vụ tranh chấp quốc tế hoặc thúc đẩy các mối quan hệ giao lưu, hợp tác giữa
các nước thành viên.(Đề thi HSG cấp THPT, TP.Hồ Chí Minh, năm 2007)
Phân tích vai trị của Liên hợp quốc trong việc giải quyết những vấn đề quốc tế. Cơ quan nào của Liên hợp quốc cĩ vai trị quan trọng nhất trong việc duy trì hịa bình, an ninh thế giới ? Tại sao ?
Bổ sung kiến thức :
Hãy cho biết mối quan hệ giữa Việt Nam và Liên hợp quốc.
Từ năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đề cập đến việc ủng hộ Tuyên ngơn Liên Hiệp Quốc ở Xan Phranxixcơ. Để chống việc Pháp tái xâm lược, Bác Hồ gửi đơn xin gia nhập Liên Hiệp Quốc nhưng khơng được chấp nhận.
Năm 1975, Việt Nam xin gia nhập nhưng Mỹ dùng quyền phủ quyết chống lại.
Năm 1977, Mĩ rút lại phủ quyết và muốn bình thường hố quan hệ với Việt Nam – Ngoại trưởng Mĩ tuyên bố : “sẵn sàng bình thường hố quan hệ với Việt Nam”, chấp nhận Việt Nam gia nhập Liên Hiệp Quốc.
Ngày 20 - 9 - 1977, Việt Nam gia nhập Liên hợp quốc là thành viên thứ 149 của tổ chức này. Các tổ chức Liên hợp quốc hoạt động tại Việt Nam :
UNDP (Chương trình phát triển Liên hợp quốc).
UNICEF (Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc).
UNFPA (Quỹ Dân số Liên hợp quốc).
UNESCO (Tổ chức Văn hố – Khoa học – Giáo dục Liên hợp quốc).
WHO (Tổ chức Y tế thế giới)
FAO (Tổ chức Lương – Nơng).
6
(Đề thi HSG cấp THPT, TP. Hồ Chí Minh, năm 2010)
@ Châu Tiến Lộc	Đề cương lịch sử thế giới, lớp 12 (Nâng cao)
IMF (Quỹ tiền tệ quốc tế).
ILO (Tổ chức Lao động quốc tế).
ICAO (Tổ chức Hàng khơng quốc tế).
IMO (Tổ chức Hàng hải quốc tế).
Ngày 16 - 10 - 2007, Đại hội đồng Liên hợp quốc đã bầu Việt Nam làm Uỷ viên khơng thường trực Hội đồng Bảo an, nhiệm kì 2008 - 2009.
Câu 4. Hãy trình bày sự hình thành hai hệ thống xã hội đối lập ở châu Âu sau Chiến tranh thế giới thứ hai.
Hướng dẫn làm bài
a) Về chính trị :
Sự chia cắt Đức thành hai nước với hai chế độ chính trị khác nhau :
Tương lai của nước Đức trở thành vấn đề trung tâm trong nhiều cuộc gặp gỡ giữa nguyên thủ ba cường quốc, Liên Xơ, Mĩ và Anh với những bất đồng sâu sắc.
Tại Hội nghị Pốtxđam (1945), ba cường quốc Liên Xơ, Mĩ và Anh đã khẳng định : nước Đức phải trở thành một quốc gia thống nhất, hịa bình, dân chủ; tiêu diệt tận gốc chủ nghĩa phát xít ; thỏa thuận về việc phân chia các khu vực chiếm đĩng và kiểm sốt nước Đức sau chiến tranh...
Nhưng đến tháng 12 - 1946, Mĩ và Anh đã tiến hành riêng rẽ việc hợp nhất hai vùng chiếm đĩng của mình...
Tháng 9 - 1949, Mĩ – Anh – Pháp đã hợp nhất các vùng chiếm đĩng và lập ra Nhà nước Cộng hịa Liên bang Đức.
Với sự giúp đỡ của Liên Xơ, các lực lượng dân chủ ở Đơng Đức đã thành lập Nhà nước Cộng hịa Dân chủ Đức vào tháng 10 - 1949.
Như thế, trên lãnh thổ Đức đã xuất hiện hai nhà nước với hai chế độ chính trị và con đường phát triển khác nhau.
Sự ra đời các nhà nước dân chủ nhân dân Đơng Âu:
Trong những năm 1944 – 1945 các nước dân chủ nhân dân Đơng Âu ra đời
Trong những năm 1945 – 1947 các nước dân chủ nhân dân Đơng Âu ra tiến hành nhiều cải cách quan trọng như xây dựng bộ máy nhà nước, cải cách ruộng đất ...
Đồng thời, giữa Liên Xơ và các nước Đơng Âu đã kí kết nhiều Hiệp ước về kinh tế... Qua sự hợp tác về kinh tế, chính trị, quan hệ giữa Liên Xơ và các nước Đơng Âu ngày càng được củng cố, bước đầu hình thành hệ thống xã hội chủ nghĩa.
Như thế, chủ nghĩa xã hội đã vượt ra khỏi một nước và hình thành một hệ thống
trên thế giới.
Về kinh tế :
Ở Tây Âu, sau Thế chiến thứ hai, hầu hết các nước đều bị chiến tranh tàn phá nặng nề... Giữa lúc đĩ, Mĩ đề ra Kế hoạch phục hưng châu Âu (kế hoạch Mácsan) nhằm viện trợ cho các nước Tây Âu khơi phục kinh tế, nhờ đĩ mà kinh tế các nước Tây Âu phục hồi nhanh chĩng 
Năm 1949, tổ chức Hội đồng tương trợ kinh tế (SEV) được thành lập. Đây là tổ chức nhằm thúc đẩy mối quan hệ hợp tác về chính trị, kinh tế giữa Liên Xơ và Đơng Âu.
Ú Như vậy, ở châu Âu đã xuất hiện sự đối lập về chính trị và kinh tế giữa hai khối nước: Tây Âu tư bản chủ nghĩa, Đơng Âu xã hội chủ nghĩa.
7
@ Châu Tiến Lộc	Đề cương lịch sử thế giới, lớp 12 (Nâng cao)
CHƯƠNG II
LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU (1945 – 1991)
LIÊN BANG NGA (1991 – 2000)
& d
Câu 5. Vì sao nhân dân Liên Xơ chịu những tổn thất nặng nề trong chiến tranh chống chủ nghĩa phát xít ?
Hướng dẫn làm bài
Liên Xơ đã tiến hành cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại (1941 – 1945) và gĩp phần to lớn vào chiến thắng chống chủ nghĩa phát xít. Trong Thế chiến thứ hai (1939 – 1945), Đức Quốc xã đã tập trung lực lượng mạnh, bất thình lình tấn cơng Liên Xơ. Những vùng bị giặc chiếm đĩng là những vùng giàu cĩ, trước đây đã sản xuất 58% thép, 60% than và 68% gang. Xét về khía cạnh tổn thất nhân mạng, hi sinh của Liên Xơ là quá lớn so với các nước khác (chưa kể những tổn thất khác) :
Nước
Số người chết
Liên Xơ
Khoảng 27000000
Đức
5600000
Italia
480000
Nhật
220000
Anh
382000
Pháp
63000
Mĩ
300000
Bên cạnh đĩ, các nước trong phe Đồng minh, chủ yếu là Anh, Mĩ, khơng thật tình giúp đỡ nhân dân Liên Xơ trong cuộc chiến đấu chống chủ nghĩa phát xít. Điển hình là việc chậm trễ mở mặt trận thứ hai để đỡ thương vong cho nhân dân Liên Xơ. Đến tận khi cuộc chiến đấu của nhân dân Liên Xơ trên đà giành thắng lợi, các nước này mới mở mặt trận thứ hai. Lúc mới mở mặt trận lại tiến rất chậm để Liên Xơ tự giải quyết mọi khĩ khăn. Đến khi Liên Xơ bắt đầu tiến vào châu Âu truy khích quâ