Đề chọn học sinh năng khiếu cấp huyện môn Ngữ văn Lớp 8 - Năm học 2014-2015 - Phòng GD & ĐT Thanh Sơn

PHÒNG GD&ĐT THANH SƠN
ĐỀ CHÍNH THỨC
Đề thi 01 trang
KỲ THI CHỌN HỌC SINH NĂNG KHIẾU LỚP 6, 7, 8 CẤP HUYỆN NĂM HỌC 2014 - 2015
MÔN NGỮ VĂN 8
Thời gian làm bài 120 phút, không kể thời gian giao đề
Câu 1: (4.0 điểm)
Phân tích để làm rõ cái hay của những câu thơ sau: 
	- Giấy đỏ buồn không thắm;
	 Mực đọng trong nghiên sầu...
	- Lá vàng rơi trên giấy;
	 Ngoài giời mưa bụi bay.	
(Vũ Đình Liên, Ông đồ)	
Câu 2: (6.0 điểm) 
 TỜ GIẤY TRẮNG
 Có một lần, tại một trường trung học, ngài Hiệu trưởng đến gặp các em học sinh để nói chuyện. Trong khi nói, ông giơ lên cho các em thấy một tờ giấy trắng, trên đó có một chấm tròn đen ở một góc nhỏ và hỏi: 
- Các em có thấy đây là gì không ? 
Tức thì cả hội trường vang lên: 
- Đó là một dấu chấm.
 Ngài Hiệu trưởng hỏi lại : 
- Thế không ai nhận ra đây là một tờ giấy trắng ư ? Ngài kết luận :
- Thế đấy con người luôn luôn chú ý đến những lỗi nhỏ nhặt mà quên đi tất cả những phẩm chất tốt đẹp còn lại. Khi phải đánh giá một sự việc hay là một con người, thầy mong các em sẽ chú ý đến tờ giấy trắng nhiều hơn là những vết bẩn có trên nó. 
 ( Theo Quà tặng cuộc sống )
Trình bày suy nghĩ của em về câu chuyện trên.
C©u 3: ( 10.0 ®iÓm)
Nhà phê bình văn học Hoài Thanh nhận xét: “Thơ Bác đầy trăng”. Bằng những bài thơ do Bác Hồ viết em hãy chứng minh lời nhận xét trên.
 ––––––––––––––––––– Hết ––––––––––––––––––––
Họ và tên thí sinh ......................................................... SBD ...................
Chú ý: Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm
HƯỚNG DẪN CHẤM
 THI CHỌN HỌC SINH NĂNG KHIẾU LỚP 6, 7, 8 CẤP HUYỆN
NĂM HỌC 2014 – 2015
MÔN NGỮ VĂN 8
I. Hướng dẫn chung
- Giáo viên cần nắm vững yêu cầu của hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của học sinh, tránh trường hợp đếm ý cho điểm.
- Do đặc trưng của bộ môn Ngữ văn nên giáo viên cần chủ động, linh hoạt trong việc vận dụng đáp án và thang điểm; khuyến khích những bài viết có ý tưởng riêng và giàu chất văn.
- Giáo viên cần vận dụng đầy đủ các thang điểm. Tránh tâm lí ngại cho điểm tối đa. Cần quan niệm rằng một bài đạt điểm tối đa vẫn là một bài làm có thể còn những sơ suất nhỏ.
- Điểm lẻ toàn bài tính đến 0,25 điểm. 
II. Đáp án và thang điểm
Nội dung cần đạt
ĐIỂM
Câu 1: (4.0 điểm)
Phân tích để làm rõ cái hay của những câu thơ sau: 
	- Giấy đỏ buồn không thắm;
	Mực đọng trong nghiên sầu...
	- Lá vàng rơi trên giấy;
	Ngoài giời mưa bụi bay.	
 (Vũ Đình Liên, Ông đồ)	
Học sinh cần đặt những câu thơ này trong mạch cảm xúc chung của toàn bài để thấy được đây là những câu thơ mượn cảnh ngụ tình, miêu tả mà biểu cảm, ngoại cảnh mà kì thực là tâm cảnh.
+ Phân tích nghệ thuật nhân hóa để thấy được nỗi buồn như lan tỏa sang cả những vật vô tri vô giác: không người dùng đến giấy đỏ trở nên bẽ bàng, vô duyên không “thắm” lên được, mực đọng lại bao sầu tủi và trở thành “nghiên sầu”.
2,00
+ Phân tích nghệ thuật tả cảnh ngụ tình để thấy được bi kịch của ông đồ và của thời thế: mượn cảnh tàn tạ, buồn bã, ảm đạm lạnh lẽo cảnh vật, đất trời “lá vàng rơi”, “mưa bụi bay” để nói đến cái lạc lõng, lẻ loi của ông đồ và của một thời tàn.
2,00
Câu 2: (6.0 điểm) TỜ GIẤY TRẮNG
Có một lần, tại một trường trung học, ngài Hiệu trưởng đến gặp các em học sinh để nói chuyện. Trong khi nói, ông giơ lên cho các em thấy một tờ giấy trắng, trên đó có một chấm tròn đen ở một góc nhỏ và hỏi: 
- Các em có thấy đây là gì không ? 
Tức thì cả hội trường vang lên: 
- Đó là một dấu chấm.
Ngài Hiệu trưởng hỏi lại : 
- Thế không ai nhận ra đây là một tờ giấy trắng ư ? Ngài kết luận :
- Thế đấy con người luôn luôn chú ý đến những lỗi nhỏ nhặt mà quên đi tất cả những phẩm chất tốt đẹp còn lại. Khi phải đánh giá một sự việc hay là một con người, thầy mong các em sẽ chú ý đến tờ giấy trắng nhiều hơn là những vết bẩn có trên nó. 
 ( Theo Quà tặng cuộc sống )
Trình bày suy nghĩ của em về câu chuyện trên
* Yêu cầu về kĩ năng
+ Bài văn nghị luận có bố cục và cách trình bày hợp lí
+ Hệ thống luận điểm rõ ràng, triển khai tốt
+ Diễn đạt tốt, không mắc lỗi chính tả
1,00
* Yêu cầu về nội dung
- Tóm tắt được nội dung câu chuyện: Câu chuyện về một tờ giấy trắng không hoàn hảo vì một dấu chấm đen nhỏ để lại bài học sâu sắc về cách đánh giá và nhìn nhận con người.
1,00
- Nêu ý nghĩa của câu chuyện: 
+ Con người trong cuộc sống không ai là hoàn hảo vì một lí do nào đó mà người ta mắc phải sai lầm.
1,00
+ Vì thế khi đánh giá một con người nào đó ta không nên chỉ nhìn một cách phiến diện, chỉ nhìn vào những sai lầm mà họ vô tình mắc phải mà cần nhìn vào những mặt tốt đẹp của họ cũng giống như tờ giấy trắng chỉ có một chấm đen nhỏ kia.
2,00
- Lấy được dẫn chứng thực tế, có liên hệ 
1,00
* Lưu ý : HS có thể có nhiều cảm nhận khác nhau nhưng về cơ bản nêu được các ý trên. GV khuyến khích cho điểm những bài viết có sự sáng tạo.
C©u 3: ( 10.0 ®iÓm)
Nhà phê bình văn học Hoài Thanh nhận xét: “Thơ Bác đầy trăng”. Bằng những bài thơ do Bác Hồ viết em hãy chứng minh lời nhận xét trên.
* Về hình thức: Trình bày thành một bài văn nghị luận có bố cục hoàn chỉnh.
* Về nội dung: 
A. Mở bài: 
- Giới thiệu về đề tài trăng trong sáng tác của Bác.
0,75
- Dẫn ý kiến của nhà phê bình văn học Hoài Thanh.
0,75
B. Thân bài: Chứng minh nhận định của nhà phê bình văn học Hoài Thanh qua các bài thơ viết về trăng của Bác Hồ:
- Bài thơ “ Rằm tháng giêng”: Ánh trăng tràn ngập dòng sông, ánh trăng tỏa sáng, ánh trăng như “ngân” lên, sáng lên cùng con thuyền.
1,50
- Bài thơ “ Cảnh khuya”: Ánh trăng tràn ngập khu rừng. Trăng đã biến thành một người họa sĩ. Trăng không chỉ đẹp trên trời cao mà tạo ra thêm cảnh đẹp cho mọi người say đắm dưới mặt đất.
1,50
- Bài thơ “ Ngắm trăng”: Trăng là người bạn tri kỉ. Bác nhân hóa trăng như một con người.
1,50
- Trăng còn là dấu hiệu báo cho Bác biết: đã đến Tết trung thu, ngày tết của thiếu niên, nhi đồng:
“ Trung thu trăng sáng như gương,
Bác Hồ ngắm cảnh nhớ thương nhi đồng.”
1,50
- Trong tập thơ “ Nhật kí trong tù”, “ Ngắm trăng “ là một trong những bài thơ hay nhất. Trăng tỏa sáng vào trong nhà tù. Bác và trăng như hòa làm một.
1,50
C. Kết bài: 
- Khẳng định lại ý kiến của nhà phê bình văn học Hoài Thanh.
1,00
––––––––––––––––––– Hết ––––––––––––––––––––