Bài tập Chương II môn Sinh học 9

A. Bài tập:
I. Bài tập tớnh toỏn:
1.Nhiễm sắc thể và nguyờn phõn.
Dạng 1: Xỏc định số nhiễm sắc thể, số cromatit, số tõm động trong một tế bào qua mỗi kỡ nguyờn phõn.
Bài: Một loài bắp cải bộ NST 2n= 18. Hợp tử của loài trải qua nguyờn phõn. Hóy cho biết cú bao nhiờu NST, cromatit, tõm động cú trong tế bào qua mỗi quỏ trỡnh nguyờn phõn.
Bài: Một hợp tử ở người 2n= 46.
1. Hợp tử đú đang trong quỏ trỡnh phõn bào nào? Nguyờn phõn.
2. Hóy cho biết số NST, cromatit, tõm động cú trong hợp tử trong quỏ trỡnh phõn bào đang diễn ra.
Bài: Ở gà, bộ nhiễm sắc thể 2n = 78. Một tế bào xụma của gà đang tiến hành nguyờn phõn. Tớnh số nhiễm sắc thể kộp, số crụmatit, số tõm động cú trong tế bào ở kỡ đầu và kỡ sau của quỏ trỡnh nguyờn phõn này. Biết rằng quỏ trỡnh nguyờn phõn diễn ra bỡnh thường. ( Trớch đề thi hsg tỉnh Quảng Ninh 2016).
Bài:
1/ Quan sỏt quỏ trỡnh nguyờn phõn của một tế bào, người ta đếm được 24 NST kộp, xếp thành một hàng ở mặt phẳng xớch đạo. Cho biết bộ NST lưỡng bội của loài và tế bào đang ở kỡ nào của nguyờn phõn?
2/ Quan sỏt một tế bào của loài khỏc đang xảy ra nguyờn phõn người ta đếm được ở đầu 2 cực của tế bào cú 32 NST đơn. Xỏc định bộ NST lưỡng bội của loài và tế bào đang ở kỡ nào của nguyờn phõn?
Bài: Cà độc dược cú bộ NST 2n= 24. Qỳa trỡnh nguyờn phõn từ một tế bào lỏ lưỡng bội của cà độc dược diễn ra liờn tiếp 3 đợt và đếm được 192 NST cú trong tất cả cỏc tế bào được tạo ra. Nếu cỏc tế bào được tạo ra đang ở:
Kỡ giữa thỡ cú bao nhiờu cromatit và tõm động? 
Kỡ sau thỡ cú bao nhiờu NST và đang ở trạng thỏi gỡ? Bao nhiờu cromatit và tõm động?
Dạng 2: Xỏc định số tế bào sinh ra qua quỏ trỡnh nguyờn phõn, số nhiễm sắc ở thế hệ cuối cựng, số lần nguyờn phõn, bộ nhiễm sắc thể, số nhiễm sắc thể mụi trường cần cung cấp, số thoi vụ sắc xuất hiện hay bị phỏ hủy:
Bài: Ở lỳa nước, bộ NST 2n= 24.
1/Xột một tế bào của loài trải qua nguyờn phõn liờn tiếp 9 đợt. Tớnh:
Số tế bào được tạo ra.
Số NST đơn chứa trong cỏc tế bào con: .
Mụi trường cần phải cung cấp bao nhiờu NST đơn cho quỏ trỡnh.
Cú bao nhiờu thoi phõn bào bị phỏ hủy qua cả quỏ trỡnh trờn.
2/ 12,5% số tế bào con núi trờn đều tiếp tục nguyờn phõn liờn tiếp 2 lần. Cho biết:
Từ nhúm tế bào trờn đó hỡnh thành bao nhiờu tế bào con.
Số NST đơn mụi trường cung cấp cho cả quỏ trỡnh
Số thoi phõn bào xuất hiện từ nhúm tế bào đú
Bài: Cú 1 hợp tử ở một loài tiến hành nguyờn phõn 4 lần đó tạo ra tổng số cỏc tế bào con chứa tất cả 1280 NST. Hóy xỏc định:
- Số NST 2n của loài trờn
- Số NST mụi trường cung cấp cho hợp tử nguyờn phõn: 
Bài: Cú 15 tế bào của người tiến hành nguyờn phõn 4 lần. Hóy xỏc định:
Số tế bào con được tạo ra.
Số nhiễm sắc thể cú trong cỏc tế bào con được tạo ra.
Số nhiễm sắc thể mụi trường cung cấp cho quỏ trỡnh nguyờn phõn.
Biết rằng, ở người 2n= 46 NST.
Bài: Cú 5 tế bào của một loài nguyờn phõn liờn tiếp 2 lần đó cần mụi trường cung cấp nguyờn liệu tương đương 300 NST. Hóy xỏc định bộ nhiễm sắc thể 2n của cơ thể.
Bài: Cú 3 tế bào của ruồi giấm tiến hành nguyờn phõn một số lần như nhau đó cần mụi trường cung cấp nguyờn liệu tương đương 744 NST. Hóy xỏc định số lần nguyờn phõn. Biết rằng bộ nhiễm sắc lưỡng bội của loài là 2n=8.
Bài: 
1/ Xột 6 tế bào cựng loài đều thực hiện nguyờn phõn số lần bằng nhau đó hỡnh thành 192 tế bào con. Xỏc định số đợt nguyờn phõn của mỗi tế bào.
2/ Nếu quỏ trỡnh nguyờn phõn cần được mỗi trường cung cấp nguyờn liệu tương đương 2232 NST đơn thỡ bộ NST lưỡng bội của loài là bao nhiờu?
Bài: Ở lỳa nước, bộ NST 2n=24, quan sỏt một nhúm tế bào đang nguyờn phõn, người ta đếm được tổng số NST tập trung trờn mặt phẳng xớch đạo và cỏc NST đơn đang phõn li về 2 cực tế bào là 864. Số NST kộp nhiều hơn NST đơn là 96.
Hóy cho biết nhúm tế bào trờn đang ở kỡ nào của nguyờn phõn
Hóy xỏc định số tế bào ở mỗi kỡ.
Xỏc định số lượng tế bào con do cỏc tế bào đú kết thỳc nguyờn phõn lần 1.
Bài: Ở gà, 2n= 78. Quan sỏt cỏc tế bào sinh dưỡng đang phõn bào, người ta đếm được tổng số nhiễm sắc thể kộp trờn mặt phẳng xớch đạo và số nhiễm sắc thể đơn đang phõn li về cỏc cực tế bào là 6630. Trong đú, số nhiễm sắc thể đơn nhiều hơn số nhiễm sắc thể kộp là 1170. Xỏc định cỏc tế bào đang nguyờn phõn ở kỡ nào. Số lượng tế bào ở mỗi kỡ là bao nhiờu? (trớch đề thi tuyển sinh vào chuyờn hạ long năm 2011- 2012)
Bài: Cú ba hợp tử A, B,C. Hợp tử A nguyờn phõn liờn tiếp 3 lần, mụi trường nội bào cung cấp nguyờn liệu tạo nờn 84 NST. Hợp tử B nguyờn phõn liờn tiếp 4 lần tạo ra cỏc tế bào con chứa tổng số 256 NST. Hợp tử C nguyờn phõn liờn tiếp 2 lần, ở kỡ giữa của lần nguyờn phõn đầu tiờn trong hợp tử chứa 40 cromatit.
Hóy cho biết 3 hợp tử trờn cựng loài hay khỏc loài.
Tớnh tổng số tế bào con được tạo thành sau cỏc lần nguyờn phõn của 3 hợp tử trờn.
Tổng số NST mụi trường nội bào cung cấp cho 3 hợp tử A, B, C nguyờn phõn là bao nhiờu?
Bài: Cú 3 tế bào A,B,C tiến hành nguyờn phõn, trong đú tế bào A nguyờn phõn liờn tiếp 2 lần, tế bào B nguyờn phõn liờn tiếp 5 lần, tế bào C nguyờn phõn một số lần. Tổng số tế bào con được tạo ra từ quỏ trỡnh nguyờn phõn của 3 tế bào trờn là bỡnh phương của 1 số nguyờn dương. Xỏc định số lần nguyờn phõn của tế bào C.
Bài: Cú 10 hợp tử của cựng loài nguyờn phõn một số lần bằng nhau và cú sử dụng của mụi trường nội bào nguyờn liệu tương đương 2480 NST đơn. Trong cỏc tế bào con được tạo thành, số NST được cấu tạo hoàn toàn từ nguyờn liệu mụi trường là 2400.
a. Xỏc định bộ NST của loài.
Dạng: Bài tập tổng hợp:
Bài: Ở ruồi giấm, bộ nhiễm sắc thể (NST) 2n = 8. Cú bốn tế bào mầm (2n) nguyờn phõn liờn tiếp với số đợt bằng nhau để tạo ra cỏc tinh nguyờn bào. Cỏc tinh nguyờn bào đều phỏt triển thành cỏc tinh bào bậc 1 và giảm phõn bỡnh thường tạo ra cỏc tế bào con. Cỏc tế bào con đều phỏt triển thành tinh trựng, trong cỏc tinh trựng mang NST giới tớnh X cú tổng số 1024 NST đơn. 
1. Hóy xỏc định số lần nguyờn phõn của tế bào mầm ban đầu.
2. Nếu 6,25% số tinh trựng mang NST Y và 3,125% tinh trựng mang NST X tham gia thụ tinh với cỏc trứng thỡ sẽ tạo được bao nhiờu con đực, con cỏi?
Biết mỗi tinh trựng chỉ thụ tinh với một trứng để tạo một hợp tử, sự phỏt triển của hợp tử bỡnh thường, tỷ lệ nở là 100%.
Bài: Mụ̣t loài đụ̣ng vọ̃t cú bụ̣ nhiờ̃m sắc thờ̉ 2n = 6. Mụ̣t tờ́ bào (2n) nguyờn phõn mụ̣t sụ́ lõ̀n liờn tiờ́p tạo ra cỏc tờ́ bào con. Tụ̉ng sụ́ nhiờ̃m sắc thờ̉ đơn trong cỏc tờ́ bào con là 96. Cỏc tờ́ bào con được tạo ra đờ̀u thực hiợ̀n sự giảm phõn tạo giao tử. Biờ́t rằng hiợ̀u suṍt thụ tinh của cỏc giao tử núi trờn là 3,125% qua thụ tinh tạo ra 2 hợp tử lưỡng bụ̣i 2n (do mụ̣t tinh trựng kờ́t hợp với mụ̣t trứng tạo ra mụ̣t hợp tử). Hóy xỏc định:
a) Sụ́ lõ̀n nguyờn phõn của tờ́ bào ban đõ̀u, sụ́ giao tử được sinh ra sau quỏ trỡnh giảm phõn của tờ́ bào núi trờn.
b) Tờ́ bào đụ̣ng vọ̃t đú thuụ̣c cỏ thờ̉ đực hay cỏ thờ̉ cỏi?
( Trớch đề thi tuyển sinh vào 10 ở Bến Tre năm 2012-2013)
Bài: Trong một trại nuụi cỏ khi thu hoạch người ta thu được 1600 cỏ chộp. Tớnh số tế bào sinh tinh và tế bào sinh trứng tham gia thụ tinh. Cho biết hiệu suất thụ tinh của tinh trựng là 50% và của trứng là 20%.
II. Bài tập viết kớ hiệu (bộ nhiễm sắc thể/ kiểu gen) và xỏc định (số giao tử/ kiểu gen):
Dạng 1: Viết Kớ hiệu kiểu gen của cơ thể, loài hay tế bào (khụng xảy ra đột biến)
Bài: (Cõu 2 Đề thi HSG tỉnh Nghệ An 2012-2013). 
Trong tế bào sinh dưỡng của một loài lưỡng bội, xột 2 cặp gen ký hiệu A, a và B, b. Cỏc gen này nằm trờn nhiễm sắc thể thường. Hóy viết cỏc kiểu gen cú thể cú của tế bào đú.
Bài:đề thi HSG tỉnh Nghệ An 2010-2011
Giả sử trong tế bào ở một loài sinh vật có 3 cặp nhiễm sắc thể tương đồng, cặp thứ nhất (cặp nhiễm sắc thể giới tính) chứa 1 cặp gen đồng hợp AA, cặp thứ hai chứa 2 cặp gen dị hợp (Bb và Dd), cặp thứ ba chứa 1 cặp gen dị hợp (Ee).Viết các kiểu gen có thể có trong tế bào của loài này.
Bài: Trong tế bào sinh dưỡng của một loài mang cỏc gen A, a, B, b, D, d. Hóy xỏc định kiểu gen cú thể cú của tế bào sinh dưỡng bỡnh thường?
Bài: Xột 2 cặp gen alen: T, t và R, r. Hóy xỏc định số kiểu gen tối đa cú thể cú trong quần thể. Biết rằng cặp NST giới tớnh ở loài này là XX và XY. Biết cỏc gen này khụng nằm trờn nhiễm sắc thể Y.
Dạng 3: Viết kớ hiệu nhiễm sắc thể qua mỗi kỡ giảm phõn và xỏc định sụ kiểu giao tử của một tế bào, của loài:
Bài: 
1/ Cho biết cỏc cặp NST tương đồng đều gồm hai NST cấu trỳc khỏc nhau. Qỳa trỡnh giảm phõn khụng xảy ra trao đổi đoạn và khụng đột biến. Hóy viết kớ hiệu NST của một tế bào qua từng kỡ trong cỏc trường hợp sau: 
Xột một cặp NST tương đồng, kớ hiệu Aa.
Xột hai cặp NST tương đồng, kớ hiệu AaBb
2/ Gọi n là số cặp NST tương đồng của loài. Hóy viết biểu thức tổng quỏt theo n về:
Số cỏch sắp xếp khỏc nhau của cỏc NST kộp vào kỡ giữa 1, tớnh trờn số lớn tế bào tham gia giảm phõn
Số kiểu giao tử của loài. 
Số kiểu giao tử của một tế bào
Bài: Một tế bào sinh tinh cú 4 cặp nhiễm sắc thể tương đồng kớ hiệu AaBbDdEe giảm phõn. Viết kớ hiệu nhiễm sắc thể ở kỡ đầu 1, kỡ cuối 1 của giảm phõn.
Bài: Một cơ thể cú kớ hiệu bộ Nhiễm sắc thể AaBbDd viết kớ hiệu của bộ nhiễm sắc thể đú qua từng kỡ của giảm phõn.
Bài: Ở ruồi giấm 2n= 8.
A, Khi giảm phõn bỡnh thường khụng cú trao đổi đoạn nhiễm sắc thể thỡ tạo ra được bao nhiờu loại giao tử.
B, Khi giảm phõn cú hiện tượng trao đổi đoạn trờn 1 cặp nhiễm sắc thể tương đồng tại 1 điểm thỡ tạo ra số loại giao tử là bao nhiờu.
Bài: Cỏ thể F1 cú 2 cặp gen dị hợp (Aa và Bb) nằm trờn NST thường. Hóy viết cỏc loại giao tử và tỉ lệ mỗi loại giao tử khi F1 giảm phõn bỡnh thường. (Đề thi tuyển sinh vaũ chuyờn THPT trường đại học sư phạm Hà nội năm 2009 )